Νέο κλοιό γύρω από τη Σ. Αραβία και φιλοαμερικανικές χώρες από το Ιράν

Νέα στοιχεία δείχνουν ότι οι φιλοϊρανικές δυνάμεις στην Υεμένη και το Ιράκ ενισχύουν τον συντονισμό τους, δημιουργώντας έναν νέο κλοιό πίεσης γύρω από τη Σαουδική Αραβία και άλλες φιλοαμερικανικές χώρες του Περσικού Κόλπου. Επιθέσεις με drones και πυραύλους, πλήγματα σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις και απειλές κατά εμπορικών πλοίων αυξάνουν τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύγκρουσης.

Σύμφωνα με περιφερειακούς αξιωματούχους και αναλυτές που μίλησαν στο Associated Press, οι Χούθι της Υεμένης και φιλοϊρανικές ιρακινές πολιτοφυλακές φαίνεται να επιχειρούν πλέον με μεγαλύτερο συντονισμό. Η συνεργασία τους, η οποία είχε ενισχυθεί ήδη κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, αποκτά νέα στρατηγική σημασία μετά τις πρόσφατες επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Ο νέος κλοιός γύρω από τη Σαουδική Αραβία

Δύο Σαουδάραβες αξιωματούχοι, επικαλούμενοι πληροφορίες από τις υπηρεσίες ασφαλείας, ανέφεραν ότι εκπρόσωποι των Χούθι συμμετείχαν στον σχεδιασμό και την εκτέλεση μεγάλης επίθεσης με drones σε συνεργασία με ιρακινές πολιτοφυλακές.

Η Σαουδική Αραβία και οι Ηνωμένες Πολιτείες απάντησαν με κοινές αεροπορικές επιδρομές. Οι ίδιες πηγές υποστηρίζουν ότι από τα πλήγματα σκοτώθηκαν τουλάχιστον 20 Ιρακινοί μαχητές, έξι Ιρανοί σύμβουλοι και ένας αξιωματούχος των Χούθι. Οι πληροφορίες αυτές δεν έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα, ωστόσο αποτυπώνουν το επίπεδο της έντασης που επικρατεί στην περιοχή.

Η συνεργασία των δύο οργανώσεων δεν περιορίζεται στην ανταλλαγή πληροφοριών. Οι Χούθι φέρεται να μοιράζονται στρατιωτική τεχνογνωσία με τις ιρακινές πολιτοφυλακές, ενώ οι τελευταίες διαθέτουν πρόσβαση σε δίκτυα και υποδομές που μπορούν να διευκολύνουν επιχειρήσεις σε ολόκληρο τον Κόλπο.

Ο αναλυτής για την Υεμένη Αχμέντ Νάγκι, του International Crisis Group, περιγράφει τη σχέση ως αμοιβαία επωφελή. Όπως σημειώνει, οι Χούθι απέκτησαν σημαντικότερη περιφερειακή επιρροή κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα και στη συνέχεια άρχισαν να μεταφέρουν μέρος της εμπειρίας τους σε άλλες φιλοϊρανικές ένοπλες ομάδες. «Πιέζουν τη Σαουδική Αραβία σαν με τανάλια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η Ερυθρά Θάλασσα στο επίκεντρο των επιθέσεων

Η πίεση προς το Ριάντ δεν περιορίζεται στις αεροπορικές επιθέσεις και στα drones. Μία εβδομάδα πριν από την επίθεση με το σμήνος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών, οι Χούθι ανακοίνωσαν αποκλεισμό της σαουδαραβικής ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η κίνηση αυτή απειλεί μία από τις σημαντικότερες εμπορικές οδούς του πλανήτη. Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη καθώς η αναστάτωση στα Στενά του Ορμούζ έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στις θαλάσσιες μεταφορές.

Σύμφωνα με την ACLED, από τα τέλη Ιουλίου οι Χούθι έχουν πραγματοποιήσει περισσότερες από 12 επιθέσεις εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και δεξαμενόπλοιων της Σαουδικής Αραβίας στην Ερυθρά Θάλασσα. Την Τρίτη εξαπέλυσαν νέο κύμα επιθέσεων εναντίον πετρελαϊκών και άλλων εγκαταστάσεων στη νότια Σαουδική Αραβία. Οι σαουδαραβικές αρχές ανακοίνωσαν ότι τραυματίστηκαν περισσότεροι από 70 άνθρωποι, μεταξύ των οποίων γυναίκες και παιδιά.

Η απειλή έχει οδηγήσει το Ριάντ στη χρήση πρακτικών «σκοτεινής» ναυσιπλοΐας. Δεξαμενόπλοια που μεταφέρουν πετρέλαιο απενεργοποιούν τα συστήματα αυτόματου εντοπισμού τους, ώστε να περιορίσουν την πιθανότητα εντοπισμού και στοχοποίησής τους.

Στο στόχαστρο οι εξαγωγές πετρελαίου

Μετά το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, η Σαουδική Αραβία μετέφερε σημαντικό μέρος των εξαγωγών πετρελαίου της προς την Ερυθρά Θάλασσα. Όταν οι Χούθι άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία και εγκαταστάσεις, το βασίλειο αναζήτησε εναλλακτικές διαδρομές προς τα βόρεια, με κατεύθυνση τη Διώρυγα του Σουέζ και τον αγωγό SUMED στην Αίγυπτο.

Σύμφωνα με την Kpler, οι ροές μέσω του SUMED αυξήθηκαν από περίπου 650.000 βαρέλια την ημέρα τον Ιούνιο σε περισσότερα από 1,9 εκατομμύρια βαρέλια τον Αύγουστο. Η μετατόπιση αυτή έδειχνε την προσπάθεια της Σαουδικής Αραβίας να διατηρήσει τις εξαγωγές της, παρά τις πιέσεις στα θαλάσσια περάσματα.

Ωστόσο, ούτε αυτή η διαδρομή φαίνεται πλέον ασφαλής. Τον περασμένο μήνα, οι Χούθι έπληξαν με πύραυλο σαουδαραβικό δεξαμενόπλοιο στη βόρεια Ερυθρά Θάλασσα. Το πλοίο φέρεται να είχε αναχωρήσει από το λιμάνι Γιανμπού με προορισμό τη Διώρυγα του Σουέζ, περίπου 1.000 χιλιόμετρα μακριά από τις περιοχές που ελέγχουν οι Χούθι.

Η επίθεση έδειξε ότι η επιχειρησιακή εμβέλεια των ανταρτών μπορεί να είναι μεγαλύτερη από ό,τι υπολογιζόταν μέχρι σήμερα. Παράλληλα, ενισχύθηκε ο φόβος ότι μια παρατεταμένη διακοπή των εξαγωγών θα μπορούσε να επηρεάσει τις τιμές πετρελαίου, τις αλυσίδες εφοδιασμού και την παγκόσμια οικονομία.

Αυξάνεται ο κίνδυνος επιστροφής στον πόλεμο

Οι τελευταίες εξελίξεις αυξάνουν τον κίνδυνο μιας νέας μεγάλης σύγκρουσης μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των Χούθι. Οι αντάρτες κατέλαβαν τη Σαναά το 2014, ενώ έναν χρόνο αργότερα το Ριάντ παρενέβη στρατιωτικά υπέρ της διεθνώς αναγνωρισμένης κυβέρνησης της Υεμένης.

Η Σαουδική Αραβία φοβόταν ότι θα δημιουργούνταν στα σύνορά της μια δύναμη αντίστοιχη με τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου. Ο εμφύλιος πόλεμος έχει προκαλέσει τουλάχιστον 150.000 θανάτους, σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΟΗΕ, ενώ η κατάπαυση του πυρός που σε μεγάλο βαθμό τηρούνταν από το 2022 βρίσκεται πλέον ουσιαστικά σε κατάρρευση.

Ο αναλυτής Άνταμ Μπάρον εκτιμά ότι οι Χούθι είναι διατεθειμένοι να υποστούν βραχυπρόθεσμες απώλειες, προκειμένου να εξασφαλίσουν μακροπρόθεσμα οφέλη, όπως η διεύρυνση της επιρροής τους κατά μήκος των ακτών της Ερυθράς Θάλασσας. «Το τρένο για την επιστροφή σε έναν ολοκληρωτικό πόλεμο έχει ήδη φύγει από τον σταθμό και δεν είναι σαφές αν κάποιος θα παρέμβει για να το σταματήσει», δήλωσε.

Πύραυλοι, drones και μη επανδρωμένα υποβρύχια

Οι Χούθι, που ελέγχουν μεγάλο μέρος της βόρειας και κεντρικής Υεμένης, διαθέτουν σημαντικό οπλοστάσιο. Σε αυτό περιλαμβάνονται πύραυλοι κρουζ, βαλλιστικοί πύραυλοι, drones και μη επανδρωμένα υποβρύχια.

Οι αντάρτες φέρεται να μεταφέρουν εδώ και χρόνια προηγμένα όπλα, παρά τον αποκλεισμό και το εμπάργκο όπλων του ΟΗΕ. Το Ιράν αρνείται ότι τους εξοπλίζει, όμως όπλα ιρανικής κατασκευής έχουν εντοπιστεί σε πεδία μαχών και σε φορτία που κατασχέθηκαν.

Οι δυνάμεις που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία συνεχίζουν να συγκρούονται με τους Χούθι σε αρκετά μέτωπα, μεταξύ άλλων γύρω από το κρίσιμο λιμάνι Χοντάιντα και την επαρχία Τάιζ στη δυτική ακτή της Υεμένης.

Το Ριάντ εμφανίζεται απρόθυμο να επιστρέψει σε μια άμεση στρατιωτική επίθεση μεγάλης κλίμακας. Ωστόσο, όπως προειδοποιεί η αναλύτρια Ελίζαμπεθ Κένταλ, εάν οι Χούθι συνεχίσουν την κλιμάκωση, η Σαουδική Αραβία «θα πρέπει να δράσει αποφασιστικά, μια και καλή».