Η παρατεταμένη χρήση laptop μπορεί να προκαλέσει δερματικές βλάβες

Η παρατεταμένη χρήση laptop δεν επηρεάζει μόνο τη στάση του σώματος, την όραση ή την ποιότητα του ύπνου. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει ακόμη και εμφανείς δερματικές βλάβες, ιδιαίτερα όταν ο φορητός υπολογιστής τοποθετείται απευθείας πάνω στο σώμα και λειτουργεί για πολλές ώρες.

Αυτό συνέβη στην περίπτωση ενός αγοριού στη Βρετανία, του οποίου οι γιατροί χρειάστηκε να διερευνήσουν ένα ασυνήθιστο εξάνθημα που αρχικά έμοιαζε με μώλωπες.

Παρατεταμένη χρήση laptop και «σύνδρομο ψημένου δέρματος»

Όταν το αγόρι μεταφέρθηκε στα επείγοντα των Πανεπιστημιακών Νοσοκομείων του Λέστερ, στη Βρετανία, το νοσηλευτικό προσωπικό παρατήρησε στην κοιλιά του ένα παράξενο, δικτυωτό μοτίβο. Τα σημάδια έμοιαζαν με μώλωπες, όμως το παιδί ήταν κατά τα άλλα υγιές. Είχε κάνει όλα τα προβλεπόμενα εμβόλια και δεν παρουσίαζε πυρετό, έντονο πόνο ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα.

Αρχικά, οι γιατροί θεώρησαν ότι τα σημάδια μπορεί να οφείλονταν σε κάποιον τραυματισμό. Ωστόσο, οι απεικονιστικές εξετάσεις δεν έδειξαν κάκωση, ενώ αποκλείστηκαν και άλλες πιθανές αιτίες, όπως η δικτυωτή πελίωση, γνωστή και ως livedo reticularis. Η συγκεκριμένη κατάσταση μπορεί να προκαλέσει χαρακτηριστικές κηλίδες στο δέρμα, συνήθως μετά από έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες.

Το παιδί έλαβε αμοξικιλλίνη σε συνδυασμό με κλαβουλανικό οξύ και πήρε εξιτήριο με οδηγίες να ξεκουραστεί στο σπίτι. Μερικές εβδομάδες αργότερα, όμως, επέστρεψε στο νοσοκομείο. Το δικτυωτό μοτίβο είχε γίνει πιο σκούρο, η περιοχή ήταν πιο ευαίσθητη στην αφή και είχε εμφανιστεί ένα ροζ, επώδυνο εξάνθημα.

Τότε οι γιατροί άρχισαν να εξετάζουν το ενδεχόμενο του erythema ab igne, μιας δερματικής πάθησης που είναι γνωστή ως «σύνδρομο ψημένου δέρματος». Προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση σε ήπια θερμότητα, η οποία μπορεί να βλάψει τα μικρά αιμοφόρα αγγεία που βρίσκονται κοντά στην επιφάνεια του δέρματος.

Πώς συνδέθηκε το εξάνθημα με το laptop

Αρχικά, οι γονείς του αγοριού δεν μπορούσαν να εντοπίσουν κάποια πηγή θερμότητας αρκετά ισχυρή ώστε να εξηγεί την εμφάνιση των σημαδιών. Το παιδί δεν χρησιμοποιούσε θερμοφόρα και δεν υπήρχε θερμάστρα κοντά στο σημείο όπου περνούσε τον χρόνο του.

Σύντομα, όμως, αποκαλύφθηκε μια καθημερινή συνήθεια που έδωσε την απάντηση. Το αγόρι συνήθιζε να ακουμπά τον φορητό υπολογιστή απευθείας πάνω στην κοιλιά του, συχνά ενώ η συσκευή φόρτιζε. Η χρήση μπορούσε να διαρκεί έως και οκτώ ώρες την ημέρα.

Οι φορητοί υπολογιστές παράγουν θερμότητα κατά τη λειτουργία τους, ιδιαίτερα όταν φορτίζουν ή εκτελούν απαιτητικές εφαρμογές. Όταν η συσκευή τοποθετείται πάνω στο σώμα, η θερμότητα παγιδεύεται ανάμεσα στο laptop και το δέρμα. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση, ακόμη και αν δεν προκαλεί άμεσο έγκαυμα, μπορεί να οδηγήσει σταδιακά σε αλλοιώσεις, αλλαγές στο χρώμα του δέρματος, ευαισθησία και εξάνθημα.

Το erythema ab igne δεν είναι ιδιαίτερα συχνό στα παιδιά. Ωστόσο, είναι γνωστό στους νεαρούς ενήλικες και μπορεί να εμφανιστεί μετά από συστηματική χρήση θερμαντικών επιθεμάτων, θερμοφόρων, θερμαντικών σωμάτων ή άλλων πηγών χαμηλής θερμότητας. Η χρήση laptop αποτελεί λιγότερο προφανή αιτία, με αποτέλεσμα να μην είναι πάντα το πρώτο ενδεχόμενο που εξετάζουν οι γιατροί.

Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση

Το «σύνδρομο ψημένου δέρματος» θεωρείται συνήθως καλοήθης πάθηση. Σε πολλές περιπτώσεις, οι αλλαγές στο χρώμα και την υφή του δέρματος υποχωρούν σταδιακά όταν απομακρυνθεί η πηγή θερμότητας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το εξάνθημα είχε εξαφανιστεί αρκετούς μήνες αργότερα.

Παρόλα αυτά, η κατάσταση δεν πρέπει να αγνοείται. Έχουν καταγραφεί σπάνιες περιπτώσεις κατά τις οποίες τα κύτταρα της περιοχής εξελίχθηκαν σε προκαρκινικές αλλοιώσεις. Σε μία σοβαρή περίπτωση, μάλιστα, αναπτύχθηκε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα. Ο κίνδυνος θεωρείται μικρός, όμως η επιμονή των σημαδιών, η επιδείνωσή τους, ο πόνος ή η εμφάνιση πληγών απαιτούν αξιολόγηση από γιατρό ή δερματολόγο.

Οι συγγραφείς της μελέτης, η γενική γιατρός Μάρα Ζναγκοβεάνου και ο παιδίατρος Έντουαρντ Άρτλεϊ, τονίζουν ότι η σωστή λήψη του ιατρικού ιστορικού μπορεί να αποτρέψει τη λανθασμένη διάγνωση και να περιορίσει τις περιττές εξετάσεις. Ερωτήσεις σχετικά με τη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, τις θερμοφόρες και τις συνήθειες του παιδιού στην καθημερινότητα μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικές.

Οι κίνδυνοι από την πολύωρη χρήση τεχνολογίας

Η δερματική βλάβη είναι μόνο μία από τις πιθανές συνέπειες της παρατεταμένης χρήσης laptop. Η παραμονή σε ημικαθιστή θέση για πολλές ώρες μπορεί να επιβαρύνει τον αυχένα, τους ώμους και την πλάτη των παιδιών. Παράλληλα, η καθιστική ζωή μπορεί να επηρεάσει τη φυσική κατάσταση, το σωματικό βάρος και την ποιότητα του ύπνου.

Η πολύωρη έκθεση σε οθόνες έχει επίσης συσχετιστεί με κόπωση των ματιών, δυσκολία συγκέντρωσης και διαταραχές του ημερήσιου προγράμματος. Όταν η χρήση συνεχίζεται μέχρι αργά το βράδυ, το φως της οθόνης και η πνευματική διέγερση μπορεί να δυσκολέψουν την έλευση του ύπνου.

Η ασφαλέστερη πρακτική είναι το laptop να τοποθετείται σε γραφείο ή σταθερή επιφάνεια και όχι απευθείας στην κοιλιά ή στα πόδια. Είναι επίσης σημαντικό να γίνονται συχνά διαλείμματα, να διατηρείται σωστή στάση σώματος και να αποφεύγεται η χρήση της συσκευής για πολλές συνεχόμενες ώρες.