Ποιος ήταν ο σκοπός της συνάντησης του αρχηγού της τουρκικής ΜΙΤ με τον διοικητή της ΕΥΠ στην Αθήνα

Μυστική επίσκεψη στην Αθήνα έκανε ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών ΜΙΤ, Ιμπραήμ Καλίν, ο οποίος βρέθηκε την προηγούμενη εβδομάδα στη χώρα μας. 

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσίευσε η εφημερίδα τα « Τα Νέα», ο Καλίν είχε επαφές όχι μόνο με τον διοικητή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Θεμιστοκλή Δεμίρη, αλλά και με άλλους παράγοντες στην ελληνική πρωτεύουσα.

Τα ερωτήματα για την αποστολή του Καλίν

Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι ποιος ήταν ο ακριβής σκοπός της επίσκεψης του Τούρκου αξιωματούχου στην Αθήνα και εάν ο Ιμπραήμ Καλίν μετέφερε συγκεκριμένα μηνύματα του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προς την ελληνική πλευρά.

Η συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία. Αθήνα και Άγκυρα διατηρούν τα τελευταία χρόνια έναν ενεργό δίαυλο πολιτικής και υπηρεσιακής επικοινωνίας, χωρίς όμως να έχουν εξαλειφθεί οι διαφωνίες και οι εντάσεις σε μια σειρά από ζητήματα.

Στο φόντο βρίσκονται η αντιπαράθεση για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο, οι αμυντικές συνεργασίες της Ελλάδας, μεταξύ άλλων με το Ισραήλ, αλλά και οι ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιευθεί, στις συζητήσεις φέρεται να εξετάστηκαν ζητήματα που δεν περιορίζονται στα παραδοσιακά ελληνοτουρκικά θέματα, αλλά αφορούν συνολικά την ασφάλεια στην περιοχή.

Στο επίκεντρο περίπου 300 Τούρκοι που συνδέονται με το οργανωμένο έγκλημα

Ένα από τα ζητήματα που φέρεται να απασχόλησαν τις επαφές ήταν η παρουσία στην Ελλάδα Τούρκων υπηκόων που συνδέονται με εγκληματικές οργανώσεις.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, οι ελληνικές και τουρκικές υπηρεσίες έχουν στοιχεία για περίπου 300 Τούρκους, οι οποίοι φέρεται να συνδέονται με περίπου 15 εγκληματικές οργανώσεις και να βρίσκονται στη χώρα μας τα τελευταία περίπου τέσσερα χρόνια.

Η παρουσία Τούρκων υπηκόων που συνδέονται με οργανωμένο έγκλημα έχει απασχολήσει επανειλημμένα τις ελληνικές Αρχές, ιδιαίτερα λόγω των διασυνδέσεων που μπορεί να υπάρχουν μεταξύ εγκληματικών δικτύων σε Ελλάδα και Τουρκία.

Το ζήτημα παρουσιάζει ιδιαίτερη σημασία για τις υπηρεσίες πληροφοριών, καθώς η παρακολούθηση τέτοιων δικτύων αφορά όχι μόνο την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος αλλά και την πρόληψη πιθανών εγκληματικών ενεργειών που μπορεί να έχουν διασυνοριακό χαρακτήρα.

Οι διακινητές μεταναστών από τα τουρκικά παράλια

Στο ίδιο πλαίσιο φέρεται να τέθηκε και η δράση Τούρκων διακινητών μεταναστών.

Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για περίπου 5 έως 7 Τούρκους διακινητές, οι οποίοι δραστηριοποιούνται από τα τουρκικά παράλια και έχουν απασχολήσει τις αρμόδιες υπηρεσίες των δύο χωρών.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η συγκεκριμένη δραστηριότητα φαίνεται να έχει περιοριστεί τους τελευταίους μήνες.

Το μεταναστευτικό αποτελεί ένα από τα πεδία στα οποία Ελλάδα και Τουρκία έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια μηχανισμούς επικοινωνίας και ανταλλαγής πληροφοριών, καθώς η διακίνηση ανθρώπων μέσω του Αιγαίου αποτελεί ζήτημα που αφορά άμεσα την ασφάλεια και των δύο πλευρών.

Συνεργασία ΕΥΠ και ΜΙΤ και επαφές με την ΕΛ.ΑΣ.

Οι επαφές Αθήνας και Άγκυρας σε επίπεδο υπηρεσιών πληροφοριών δεν είναι καινούργιες.

Παρά τις πολιτικές διαφορές, υπάρχει ένας δίαυλος επικοινωνίας μεταξύ ΕΥΠ και ΜΙΤ, ενώ αντίστοιχες επαφές υπάρχουν και μεταξύ των αστυνομικών Αρχών των δύο χωρών.

Στο πλαίσιο αυτό έχουν πραγματοποιηθεί επισκέψεις και συναντήσεις αξιωματικών, με αντικείμενο ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος.

Η αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος, η διακίνηση μεταναστών, αλλά και η αντιμετώπιση δικτύων που δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από μία χώρες είναι πεδία όπου η ανταλλαγή πληροφοριών θεωρείται κρίσιμη.

Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή

Ένα ακόμη κομμάτι της ατζέντας φέρεται να αφορούσε τη δράση τρομοκρατικών δικτύων και ζητήματα κατασκοπείας.

Η νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχει δημιουργήσει ένα διαφορετικό περιβάλλον ασφαλείας, αυξάνοντας την κινητικότητα των υπηρεσιών πληροφοριών και την ανάγκη ανταλλαγής πληροφοριών για πρόσωπα, δίκτυα και πιθανές απειλές.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα και η Τουρκία έχουν διαφορετικές γεωπολιτικές προσεγγίσεις, ωστόσο οι υπηρεσίες ασφαλείας των δύο χωρών έχουν κοινό ενδιαφέρον για την παρακολούθηση διεθνών δικτύων τρομοκρατίας και κατασκοπείας.

Η παρουσία του Καλίν στην Αθήνα, επομένως, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς ο επικεφαλής της ΜΙΤ έχει προσωπική εμπλοκή σε σειρά από διεθνείς κρίσεις και διπλωματικές αποστολές.

Τα ελληνοτουρκικά και το Αιγαίο

Παράλληλα με τα ζητήματα ασφαλείας, το ευρύτερο ελληνοτουρκικό πλαίσιο δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την επίσκεψη.

Η συζήτηση για τα θαλάσσια πάρκα στο Αιγαίο αποτελεί ένα από τα πρόσφατα σημεία τριβής μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας.

Την ίδια στιγμή, η αμυντική συνεργασία της Ελλάδας με το Ισραήλ, καθώς και οι ευρύτεροι αμυντικοί σχεδιασμοί της Αθήνας, αποτελούν ζητήματα που παρακολουθεί στενά η τουρκική πλευρά.

Στο ίδιο γεωπολιτικό περιβάλλον εντάσσεται και η «Ασπίδα του Αχιλλέα», αλλά και η «Συμφωνία Αμοιβαίας Άμυνας της Μέκκας», η οποία υπεγράφη στις 7 Αυγούστου στην Κωνσταντινούπολη.

Το κατά πόσο αυτά τα ζητήματα αποτέλεσαν αντικείμενο συγκεκριμένων συζητήσεων στην Αθήνα δεν έχει αποσαφηνιστεί επισήμως, ωστόσο εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η επίσκεψη.

Ποιος είναι ο στενός συνεργάτης του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν

Ο Ιμπραήμ Καλίν αποτελεί ένα από τα πλέον αναγνωρίσιμα πρόσωπα του τουρκικού μηχανισμού εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας.

Από τον Ιούνιο του 2023 βρίσκεται στην ηγεσία της ΜΙΤ, διαδεχόμενος τον Χακάν Φιντάν, ο οποίος ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας.

Πριν περάσει στην ηγεσία της υπηρεσίας πληροφοριών, ο Καλίν είχε διανύσει μια μακρά πορεία δίπλα στον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Είναι ακαδημαϊκός και συγγραφέας, με αντικείμενα όπως η ισλαμική φιλοσοφία, η θρησκεία, η Ιστορία και οι διεθνείς σχέσεις. Έχει σπουδάσει στην Τουρκία, στις Ηνωμένες Πολιτείες και στη Μαλαισία.

Το 2009 έγινε κύριος σύμβουλος του Ερντογάν για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, αποκτώντας από νωρίς κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής.

Το 2012 ανέλαβε καθήκοντα υφυπουργού με αρμοδιότητα τις Εξωτερικές Σχέσεις και τη Δημόσια Διπλωματία.

Το 2015, μετά την κατάρριψη ρωσικού αεροσκάφους από την Τουρκία και την κρίση που προκλήθηκε στις σχέσεις Άγκυρας και Μόσχας, χρησιμοποιήθηκε από τον Ερντογάν ως ειδικός απεσταλμένος για τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.

Το 2017 συμμετείχε στις διπλωματικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση της κρίσης μεταξύ Κατάρ και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Η δραστηριότητά του επεκτάθηκε στη συνέχεια και σε άλλες μεγάλες περιφερειακές κρίσεις.

Τον Σεπτέμβριο του 2024 επισκέφθηκε την Τρίπολη της Λιβύης και συναντήθηκε με τον Λίβυο πρωθυπουργό, μεταφέροντας τις θέσεις της Άγκυρας για την αντιμετώπιση της λιβυκής κρίσης.

Κατά την περίοδο 2024-2025 είχε επαφές με μέλη του πολιτικού γραφείου της Χαμάς, στο πλαίσιο των τουρκικών προσπαθειών για την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα.

Ιδιαίτερη σημασία είχε και ο ρόλος του στις προσπάθειες διαμεσολάβησης για την κρίση στη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με αποκάλυψη του Reuters, ο τότε διευθυντής της CIA, Γουίλιαμ Μπερνς, είχε επικοινωνήσει απευθείας με τον Καλίν κατά την κρίση Ιράν – Ισραήλ το 2024, ζητώντας τη συμβολή του στις προσπάθειες διαμεσολάβησης.

Ο Καλίν έχει επίσης μακρά εμπλοκή στα ελληνοτουρκικά.

Κατά την κρίση στην Ανατολική Μεσόγειο το 2020 είχε συμμετάσχει δημόσια στη διαμόρφωση της τουρκικής θέσης για την Ελλάδα, την Κύπρο και τις θαλάσσιες ζώνες.

Στις αρχές του 2021, όταν ξεκίνησε νέος κύκλος επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, είχε χαρακτηρίσει τη διαδικασία «σημαντικό βήμα για τις σχέσεις των δύο χωρών και για την ισορροπία στο Αιγαίο».

Ωστόσο, η πολιτική του τοποθέτηση δεν υπήρξε πάντοτε ήπια απέναντι στην Ελλάδα. Σε παλαιότερες δηλώσεις του έχει υποστηρίξει τις σκληρές θέσεις της τουρκικής κυβέρνησης για την Κύπρο, την Ανατολική Μεσόγειο και το δικαίωμα της Τουρκίας να δρα στην περιοχή.

Η πορεία του εξηγεί και γιατί η παρουσία του στην Αθήνα θεωρείται ιδιαίτερης σημασίας. Ο Ιμπραήμ Καλίν δεν είναι μόνο ο επικεφαλής της τουρκικής υπηρεσίας πληροφοριών. Είναι ένα πρόσωπο που έχει λειτουργήσει επί χρόνια ως ένας από τους βασικούς διαύλους του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σε κρίσιμες διεθνείς υποθέσεις.