Ιός του Δυτικού Νείλου: Πότε αναμένεται η κορύφωση – Τα συμπτώματα που «χτυπούν καμπανάκι»

Στα τέλη Αυγούστου αναμένεται η κορύφωση των κρουσμάτων του ιού του Δυτικού Νείλου, χωρίς όμως να αποκλείεται η αισθητή κυκλοφορία του και μέσα στον Σεπτέμβριο. Αυτό επισήμανε στο ΕΡΤnews ο καθηγητής Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Δημήτρης Παρασκευής, τονίζοντας ότι η φετινή περίοδος παρουσιάζει ιδιαίτερα αυξημένη δραστηριότητα, ανάλογη με εκείνη που είχε καταγραφεί το 2018. Στο επίκεντρο της διασποράς βρίσκεται η Ανατολική Αττική, γεγονός που εντείνει την ανάγκη για επαγρύπνηση, σωστή ενημέρωση και αποτελεσματικά μέτρα πρόληψης από τα κουνούπια.

Σύμφωνα με την εβδομαδιαία έκθεση του ΕΟΔΥ (19 Αυγούστου), έχουν διαγνωστεί και δηλωθεί 157 εγχώρια κρούσματα. Από αυτά, τα 116 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τη σοβαρότερη μορφή της νόσου. Παράλληλα, έχουν καταγραφεί 13 θάνατοι, όλοι σε ασθενείς ηλικίας άνω των 65 ετών, κάτι που υπογραμμίζει πόσο σημαντική είναι η προστασία των ευάλωτων ομάδων.

Ιός του Δυτικού Νείλου: Γιατί οι πραγματικές μολύνσεις είναι περισσότερες από τα καταγεγραμμένα κρούσματα

Ο Δημήτρης Παρασκευής διευκρίνισε ότι ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν μολυνθεί από τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι στην πραγματικότητα μεγαλύτερος από αυτόν που αποτυπώνεται στις επίσημες καταγραφές. Ο λόγος είναι απλός: η πλειονότητα των λοιμώξεων δεν προκαλεί συμπτώματα και, επομένως, δεν οδηγεί σε επίσκεψη σε γιατρό ή σε εργαστηριακό έλεγχο.

Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, από τα άτομα που μολύνονται περίπου το 20% εμφανίζει ήπια συμπτώματα, ενώ λιγότερο από το 1% εκδηλώνει πολύ σοβαρή νόσο. Αυτό σημαίνει ότι περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που έρχονται σε επαφή με τον ιό δεν θα αντιληφθούν ποτέ ότι μολύνθηκαν. Παράλληλα, η φετινή εικόνα –με αυξημένο αριθμό περιστατικών και ενδείξεις έντονης δραστηριότητας του «φορέα» (των κουνουπιών)– δημιουργεί ένα περιβάλλον στο οποίο η προσοχή δεν πρέπει να χαλαρώνει, ακόμη κι αν κάποιος αισθάνεται καλά.

Τα συμπτώματα που «χτυπούν καμπανάκι»

Τα ήπια συμπτώματα της λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου συχνά μοιάζουν με εκείνα μιας κοινής ίωσης, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε υποτίμησή τους. Συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, πονοκέφαλο, μυϊκούς πόνους και έντονη κόπωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιαστεί και εξάνθημα. Παρότι αυτά τα σημάδια κατά κανόνα υποχωρούν, είναι σημαντικό να μην αγνοούνται, ειδικά όταν εμφανίζονται σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας ή με υποκείμενα νοσήματα.

Μεγαλύτερη ανησυχία προκαλούν τα συμπτώματα που παραπέμπουν σε προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος. Εκεί εντάσσονται ο έντονος, επίμονος πονοκέφαλος, η δυσκαμψία του αυχένα, η διαταραχή ή απώλεια της συνείδησης, η σύγχυση, καθώς και άλλες νευρολογικές εκδηλώσεις. Αυτά τα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Ο καθηγητής υπογράμμισε ότι η πορεία της νόσου δεν μπορεί να προβλεφθεί με βεβαιότητα από την αρχή. Γι’ αυτό και η σύσταση προς τους πολίτες —ιδίως προς όσους ανήκουν σε ευάλωτες ομάδες— είναι να αναζητούν ιατρική συμβουλή ακόμη και όταν τα αρχικά συμπτώματα φαίνονται ήπια. Όπως ανέφερε, υπάρχουν διαθέσιμες διαγνωστικές εξετάσεις για τον ιό του Δυτικού Νείλου, τις οποίες μπορεί να συστήσει ο θεράπων ιατρός, εφόσον το κρίνει απαραίτητο.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με ανοσοκαταστολή και όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα, καθώς αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο σοβαρής νόσησης και επιπλοκών.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε αποτελεσματικά

Η πρόληψη απέναντι στον ιό του Δυτικού Νείλου περνά πρωτίστως από την αποφυγή τσιμπημάτων κουνουπιών. Ο κ. Παρασκευής στάθηκε στη σημασία της συστηματικής χρήσης εντομοαπωθητικών, της επιλογής ρούχων που καλύπτουν όσο γίνεται περισσότερο το σώμα, καθώς και της τοποθέτησης σήτας σε πόρτες και παράθυρα.

Εξίσου κρίσιμο είναι να μειώνονται οι εστίες αναπαραγωγής των κουνουπιών γύρω από το σπίτι. Οι πολίτες καλούνται να ελέγχουν μπαλκόνια, αυλές και κήπους για στάσιμα νερά και να τα απομακρύνουν. Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού —σε πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, δοχεία ή άλλα σημεία— μπορεί να λειτουργήσουν ως ιδανικό περιβάλλον για να αυξηθεί ο πληθυσμός των κουνουπιών. Η απλή αυτή συνήθεια, όταν γίνεται τακτικά, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο έκθεσης.

Κρούσματα και τον Σεπτέμβριο: Τι να περιμένουμε

Παρότι η κορύφωση της κυκλοφορίας του ιού καταγράφεται συνήθως προς τα τέλη Αυγούστου, ο Σεπτέμβριος δεν είναι «εκτός κινδύνου». Όπως τόνισε ο καθηγητής, η δραστηριότητα συνεχίζεται και τον επόμενο μήνα, συνήθως με μικρότερο αριθμό κρουσμάτων, αλλά παραμένει σημαντική. Αυτό σημαίνει ότι τα μέτρα ατομικής προστασίας πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια και μετά την περίοδο της κορύφωσης.

Σε ό,τι αφορά το αν τέτοιες εξάρσεις θα επαναλαμβάνονται συχνότερα τα επόμενα χρόνια, επεσήμανε ότι στο παρελθόν έχουν παρατηρηθεί αυξημένες περίοδοι δραστηριότητας σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, χωρίς να είναι δυνατό να προβλεφθεί με ακρίβεια αν αυτό θα αποτελεί πλέον ετήσιο μοτίβο. Παράγοντες όπως η κλιματική αλλαγή και οι υψηλότερες θερμοκρασίες, ακόμη και κατά τη χειμερινή περίοδο, ενδέχεται να επηρεάζουν τη συνολική εικόνα, όμως απαιτείται περισσότερος χρόνος και δεδομένα για ασφαλή συμπεράσματα.

Τέλος, υπενθύμισε ότι εφαρμόζεται Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την πρόληψη και αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου, σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και τις αρμόδιες αρχές. Σε μια χρονιά αυξημένης δραστηριότητας, η ενημέρωση, η έγκαιρη αναζήτηση ιατρικής συμβουλής όταν εμφανίζονται ύποπτα συμπτώματα και η σταθερή προστασία από τα κουνούπια είναι τα βασικά «εργαλεία» που μπορούν να περιορίσουν τον κίνδυνο και να αποτρέψουν σοβαρές επιπλοκές από τον ιό του Δυτικού Νείλου.