Ιόνια Νησιά: Ποιοτικός τουρισµός, σύγχρονη διαχείριση απορριµµάτων και κοινωνική κατοικία

Του ΑΝΔΡΕΑ ΒΟΡΥΛΛΑ *

Η νησιωτικότητα δεν αποτελεί µόνο ένα ιδιαίτερο γεωγραφικό χαρακτηριστικό. Δηµιουργεί αυξηµένες ανάγκες, πρόσθετα κόστη και σύνθετες προκλήσεις, οι οποίες απαιτούν ειδικά σχεδιασµένες δηµόσιες πολιτικές. Αυτό επιβεβαιώθηκε και κατά την επίσκεψή µου στην Κέρκυρα και τη συνάντησή µου µε τον Περιφερειάρχη Ιονίων Νήσων Γιάννη Τρεπεκλή, στην έδρα της Περιφέρειας.

Στη διεξοδική συζήτησή µας τέθηκαν τα σηµαντικότερα ζητήµατα που απασχολούν σήµερα τα Ιόνια Νησιά: η τουριστική ανάπτυξη, η διαχείριση των απορριµµάτων, η στεγαστική κρίση, η κοινωνική προστασία και, συνολικά, η ανάγκη διαµόρφωσης ενός βιώσιµου αναπτυξιακού προτύπου, το οποίο θα βελτιώνει ουσιαστικά τη ζωή των µόνιµων κατοίκων.

Ο τουρισµός αποτελεί αναµφισβήτητα τον βασικό οικονοµικό πυλώνα των Επτανήσων. Ωστόσο, η επιτυχία δεν µπορεί να µετριέται αποκλειστικά µε βάση τον αριθµό των αφίξεων. Το µεγάλο ζητούµενο είναι η µετάβαση από τη µονοδιάστατη αύξηση της επισκεψιµότητας σε ένα µοντέλο ποιοτικού τουρισµού, µεγαλύτερης κατά κεφαλήν δαπάνης και επιµήκυνσης της τουριστικής περιόδου.

Η Περιφέρεια επιδιώκει να διατηρήσει τις παραδοσιακές αγορές των Ιονίων Νήσων, αναζητώντας ταυτόχρονα νέες δυνατότητες σε αγορές όπως οι Ηνωµένες Πολιτείες, η Κίνα και οι σκανδιναβικές χώρες. Ιδιαίτερα οι επισκέπτες από τη Βόρεια Ευρώπη µπορούν να συµβάλουν στην επέκταση της περιόδου προς τους φθινοπωρινούς µήνες. Ήδη καταγράφεται αυξηµένη παρουσία επισκεπτών από την αµερικανική αγορά, ενώ οι κρατήσεις σε ορισµένες περιπτώσεις εκτείνονται έως τον Νοέµβριο.

Ολοκληρωµένος σχεδιασµός

Η επιµήκυνση της περιόδου, όµως, προϋποθέτει ολοκληρωµένο σχεδιασµό: σύγχρονες υποδοµές, επαρκείς αεροπορικές συνδέσεις, προστασία του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος και ανάδειξη της τοπικής παραγωγής. Ο υπερτουρισµός, όταν δεν συνοδεύεται από ανάλογο κοινωνικό και οικονοµικό όφελος, επιβαρύνει τις υποδοµές, αυξάνει το κόστος ζωής και αλλοιώνει τον χαρακτήρα του τόπου. Ο στόχος πρέπει να είναι περισσότερα έσοδα για τις τοπικές κοινωνίες, καλύτερες θέσεις εργασίας και µικρότερη περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Καθοριστικό για την εικόνα και τη λειτουργία της Κέρκυρας είναι και το ζήτηµα των απορριµµάτων, το οποίο επί σειρά ετών ταλαιπώρησε τους κατοίκους και δυσφήµησε το νησί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Η υπογραφή της σύµβασης για την κατασκευή της νέας µονάδας αποτελεί σηµαντική εξέλιξη, µε εξασφαλισµένη χρηµατοδότηση και σχεδιασµό αναβάθµισής της σε σύγχρονη Μονάδα Ανάκτησης και Ανακύκλωσης.

Η ολοκλήρωση του έργου δεν είναι µόνο περιβαλλοντική αναγκαιότητα. Αποτελεί κρίσιµη οικονοµική προτεραιότητα, καθώς οι τρεις δήµοι της Κέρκυρας επιβαρύνονται κάθε χρόνο µε τουλάχιστον 15 εκατοµµύρια ευρώ για τη µεταφορά των απορριµµάτων σε εγκαταστάσεις της Ηπείρου, της Παλαίρου και της Κοζάνης. Το βάρος αυτό µετακυλίεται, άµεσα ή έµµεσα, στους κατοίκους. Μάλιστα, το συνολικό κόστος της µεταφοράς κατά τα τελευταία χρόνια φέρεται να έχει ήδη υπερβεί το τίµηµα κατασκευής της νέας µονάδας.

Εποµένως, κάθε πρόσθετη καθυστέρηση έχει συγκεκριµένο οικονοµικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό κόστος. Το έργο οφείλει να προχωρήσει µε διαφάνεια, συνεχή έλεγχο, τήρηση των περιβαλλοντικών προδιαγραφών και σαφές χρονοδιάγραµµα. Παράλληλα, απαιτούνται αποτελεσµατική ανακύκλωση, διαλογή στην πηγή και ενεργός συµµετοχή των τοπικών κοινωνιών. Αντίστοιχες σύγχρονες µονάδες δροµολογούνται και στα υπόλοιπα νησιά της Περιφέρειας, ώστε να δοθεί µία συνολική και βιώσιµη λύση.

Στεγαστική κρίση

Ιδιαίτερη σηµασία είχε, επίσης, η συζήτησή µας για τη στεγαστική κρίση. Στα Ιόνια Νησιά το πρόβληµα είναι ακόµη εντονότερο, καθώς η τουριστική αξιοποίηση και η βραχυχρόνια µίσθωση περιορίζουν τις διαθέσιµες κατοικίες και αυξάνουν σηµαντικά τα ενοίκια. Εκπαιδευτικοί, γιατροί, νοσηλευτές, δηµόσιοι υπάλληλοι, φοιτητές και νέες οικογένειες δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή στέγη σε προσιτή τιµή. Το αποτέλεσµα είναι να παραµένουν κενές κρίσιµες θέσεις σε σχολεία και δοµές υγείας, υπονοµεύοντας την καθηµερινότητα των ίδιων των νησιωτών.

Η πρωτοβουλία της Περιφέρειας για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών µε προσιτό µίσθωµα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Θετική είναι και η θέσπιση στεγαστικής ενίσχυσης για εργαζοµένους της Περιφέρειας και επικουρικούς γιατρούς. Ωστόσο, το πρόβληµα απαιτεί εθνική πολιτική: δηµόσια αποθέµατα κατοικιών, αξιοποίηση εγκαταλελειµµένων κτιρίων, κίνητρα για µακροχρόνιες µισθώσεις και ειδικά προγράµµατα για όσους υπηρετούν σε νησιωτικές και αποµακρυσµένες περιοχές.

Η κοινωνική πολιτική δεν πρέπει να περιορίζεται σε αποσπασµατικά επιδόµατα. Χρειάζεται µόνιµες δοµές για την αντιµετώπιση της παιδικής φτώχειας, τη στήριξη της οικογένειας, την προστασία των ηλικιωµένων και την αξιοπρεπή διαβίωση των ευάλωτων συµπολιτών µας.

Ως Βουλευτής του Ελληνικού Κοινοβουλίου θα είµαι αρωγός σε κάθε έργο και δράση που υπηρετεί πραγµατικά τα Ιόνια Νησιά και τους κατοίκους τους. Η νησιωτικότητα απαιτεί ειδική µέριµνα, σταθερή χρηµατοδότηση και συνεργασία κράτους, Περιφέρειας και δήµων. Τα νησιά µας δεν πρέπει να αντιµετωπίζονται µόνο ως τουριστικοί προορισµοί, αλλά ως ζωντανές κοινωνίες που δικαιούνται σύγχρονες υποδοµές, προσιτή κατοικία, ισχυρή υγεία και παιδεία, προστατευµένο περιβάλλον και πραγµατικές ευκαιρίες ανάπτυξης.

* Βουλευτής Β2’ Δυτικού Τοµέα Αθηνών της ΝΙΚΗΣ