Κρήτη: Έως τις 3 Σεπτεμβρίου τα προληπτικά μέτρα για την ευλογιά

Η Περιφέρεια Κρήτης ενημερώνει τον αγροκτηνοτροφικό κόσμο, τις επιχειρήσεις του κλάδου και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ότι παρατείνονται τα άμεσα προληπτικά μέτρα για την προστασία της κτηνοτροφίας του νησιού από τη νόσο της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Η απόφαση κρίθηκε αναγκαία λόγω της αύξησης των κρουσμάτων στην ηπειρωτική Ελλάδα και της ανάγκης να διατηρηθεί η Κρήτη «ελεύθερη» από τη νόσο, με συνεπή εφαρμογή κανόνων βιοασφάλειας και με περιορισμό μετακινήσεων όπου απαιτείται.

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταδοτικότητα, ενώ ο ιός μπορεί να επιβιώσει στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και έως 6 μήνες.

Αυτό σημαίνει ότι ένα μικρό κενό στην πρόληψη—ένα όχημα που δεν απολυμάνθηκε σωστά, μια απρόσεκτη επίσκεψη σε στάβλο, η ανάμειξη ζώων από διαφορετικές εκτροφές—μπορεί να αρκεί για να τεθεί σε κίνδυνο το ζωικό κεφάλαιο. Για τον λόγο αυτό, τα μέτρα παραμένουν σε ισχύ από την Παρασκευή 21-08-2026 έως και την Πέμπτη 03-09-2026, οπότε και θα επανεκτιμηθούν με βάση τα επιδημιολογικά δεδομένα.

Χρονικό πλαίσιο και στόχος των μέτρων

Ο βασικός στόχος των προληπτικών μέτρων είναι διπλός: αφενός να αποτραπεί η είσοδος της νόσου στην Κρήτη και αφετέρου να ενισχυθεί η ετοιμότητα όλων των κρίκων της αλυσίδας (εκτροφή–μεταφορά–σφαγή–γαλακτοκομία–εμπόριο ζωοτροφών). Η έγκαιρη ανίχνευση, η ταχεία ενημέρωση των αρμόδιων κτηνιατρικών υπηρεσιών και η σχολαστική τήρηση των πρωτοκόλλων αποτελούν τους σημαντικότερους «φραγμούς» απέναντι στην ευλογιά των αιγοπροβάτων.

Α. Μετακινήσεις ζώων: Τι επιτρέπεται και τι απαγορεύεται

Οι μετακινήσεις είναι από τα πλέον κρίσιμα σημεία διαχείρισης κινδύνου, καθώς συνδέουν διαφορετικές εκτροφές, οχήματα, ανθρώπους και εγκαταστάσεις.

Ενδοπεριφερειακές μετακινήσεις

– Μετακινήσεις αιγοπροβάτων για σφαγή επιτρέπονται σε όλη την Κρήτη.
– Μετακινήσεις για αναπαραγωγή επιτρέπονται με αυστηρό περιορισμό εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας.

Μετακινήσεις για χειμερινό βοσκότοπο

Εξακολουθούν να επιτρέπονται (αλλαγή βοσκοτόπου) τόσο εντός όσο και εκτός της εκάστοτε Περιφερειακής Ενότητας, πάντα όμως εντός Κρήτης και σύμφωνα με τις ισχύουσες προϋποθέσεις.

Απαγόρευση ανάμειξης ζώων

Απαγορεύεται αυστηρά η ταυτόχρονη μεταφορά αιγοπροβάτων που προέρχονται από διαφορετικές εκτροφές. Η ανάμειξη αυξάνει κατακόρυφα τον κίνδυνο διασποράς, ειδικά σε μια νόσο όπως η ευλογιά των αιγοπροβάτων που μεταδίδεται εύκολα.

Υγειονομικά πρωτόκολλα μετακίνησης

Κάθε μετακίνηση πραγματοποιείται υποχρεωτικά:
– με υγειονομικά πιστοποιητικά,
– με κατάλληλα πιστοποιημένα οχήματα,
– με απολύμανση του οχήματος πριν τη φόρτωση.

Καραντίνα στον προορισμό

Η εγκατάσταση προορισμού οφείλει να έχει καθαριστεί και απολυμανθεί πριν την είσοδο των ζώων. Μετά την άφιξη, τα ζώα παραμένουν σε καραντίνα για 21 ημέρες, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα σιωπηρής εισαγωγής του ιού στην κύρια εκτροφή.

Απαγόρευση εισόδου στην Κρήτη

Εξακολουθεί να ισχύει η απαγόρευση εισόδου αιγοπροβάτων στην Κρήτη από εκτροφές της υπόλοιπης Ελλάδας. Πρόκειται για καθοριστικό προληπτικό «τείχος» σε μια περίοδο αυξημένων κρουσμάτων εκτός νησιού.

Β. Μέτρα βιοασφάλειας στις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις

Η βιοασφάλεια δεν είναι μια τυπική υποχρέωση, αλλά καθημερινή πρακτική. Οι ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων καλούνται να εφαρμόζουν με συνέπεια τα παρακάτω:

– Περίφραξη και θωράκιση εγκαταστάσεων, ώστε να αποτρέπεται η ανεξέλεγκτη είσοδος/έξοδος ζώων.
– Απολύμανση στις εισόδους/εξόδους οχημάτων με απολυμαντική τάφρο ή τάπητα και κατάλληλο βιοκτόνο.
– Περιορισμός επισκέψεων: απαγόρευση εισόδου σε άσχετα άτομα και οχήματα. Όταν η είσοδος είναι αναγκαία, απαιτούνται μέτρα (ποδονάρια, φόρμες).
– Χώρος απομόνωσης/καραντίνας για νεοεισερχόμενα ή ύποπτα ζώα, πλήρως αποκομμένος από τον κύριο χώρο της εκτροφής.
– Έλεγχος προέλευσης ζωοτροφών και αποφυγή προμήθειας από απαγορευμένες ζώνες.
– Υγιεινή προσωπικού: ξεχωριστός ρουχισμός και υποδήματα εντός της εκτροφής.
– Μυοκτονία/απεντόμωση σε τακτική βάση και απομάκρυνση εστιών ρύπανσης ή λιμναζόντων υδάτων.
– Καθημερινός έλεγχος ζώων και άμεση ενημέρωση των κτηνιατρικών υπηρεσιών με την παραμικρή υποψία συμπτωμάτων.
– Απαγόρευση δανεισμού/κοινής χρήσης εργαλείων, ζώων ή προσωπικού με άλλες εκτροφές.

Γ. Οδηγίες για επιχειρήσεις και επαγγελματίες του κλάδου

Η προστασία από την ευλογιά των αιγοπροβάτων απαιτεί κοινή γραμμή άμυνας σε όλη την αλυσίδα.

Σφαγεία

– Αυξημένη επαγρύπνηση για ύποπτα περιστατικά και άμεση ενημέρωση της Κτηνιατρικής Υπηρεσίας.
– Ενίσχυση μέτρων βιοασφάλειας (απολυμαντική τάφρος, σχολαστικοί καθαρισμοί).
– Παραλαβή ζώων μόνο με πλήρη συνοδευτικά έγγραφα και ορθή σήμανση.

Τυροκομεία – εγκαταστάσεις γάλακτος

– Παραλαβή γάλακτος μόνο από εκτροφές χωρίς περιοριστικά μέτρα ευλογιάς και σε καθεστώς Μ4 για τον μελιταίο πυρετό, όπου απαιτείται.
– Αυστηρή απολύμανση βυτιοφόρων, ιδίως στους τροχούς, πριν την είσοδο και πριν την έξοδο από κάθε εκτροφή, με τήρηση σχετικού αρχείου.

Εμπόριο ζωοτροφών και μεταφορείς

– Απολύμανση οχημάτων κατά την άφιξη και αναχώρηση από εγκαταστάσεις. Συνιστάται πλύσιμο των ελαστικών για αφαίρεση χωμάτων πριν την απολύμανση.
– Οδηγοί/μεταφορείς: χρήση φόρμας και ποδωναρίων μιας χρήσης, με καταστροφή τους επιτόπου μετά τη φόρτωση/εκφόρτωση.
– Εισαγωγές: επιχειρήσεις που διακινούν ζωοτροφές φυτικής προέλευσης από Βουλγαρία και Ρουμανία οφείλουν να ενημερώνουν τη Διεύθυνση Αγροτικής Ανάπτυξης & Κτηνιατρικής της Π.Ε. τους δύο ημέρες πριν τη μεταφορά.

Δ. Ιδιώτες κτηνίατροι και κτηνίατροι εκτροφής

Οι κτηνίατροι, ως πρώτη γραμμή επιτήρησης, καλούνται σε αυξημένη επαγρύπνηση για τον έγκαιρο εντοπισμό ύποπτων κρουσμάτων ευλογιάς των αιγοπροβάτων και την άμεση ενημέρωση των αρχών. Παράλληλα, απαιτείται αυστηρή τήρηση ατομικών μέτρων προστασίας (ΜΑΠ) και σχολαστική απολύμανση οχημάτων κατά τις επισκέψεις σε εκτροφές.