Σύγκρουση ελικοπτέρων στην Ψάθα: Οι πιλότοι νόμιζαν ότι «βρήκαν» σε ηλεκτροφόρα καλώδια

Νέα στοιχεία έρχονται στο φως για τη σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, ένα τραγικό περιστατικό που κόστισε τη ζωή σε δύο ανθρώπους και άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση γύρω από τις συνθήκες επιχειρήσεων των εναέριων μέσων σε μεγάλα πύρινα μέτωπα.

Σύμφωνα με τις καταθέσεις των διασωθέντων χειριστών, τα κρίσιμα λεπτά πριν από τη σύγκρουση χαρακτηρίστηκαν από σύγχυση στην εικόνα που είχαν οι πιλότοι για το ποιος επιχειρούσε στην περιοχή και με ποια σειρά, ενώ αρχικά οι ίδιοι πίστεψαν ότι είχαν προσκρούσει σε ηλεκτροφόρα καλώδια.

Οι πιλότοι φέρονται να δήλωσαν ότι επιχειρούσαν ακολουθώντας σχηματισμό πίσω από ένα προπορευόμενο ελικόπτερο. Την ίδια στιγμή, όπως ανέφεραν, δεν αντιλήφθηκαν την παρουσία τρίτου ελικοπτέρου στον ίδιο εναέριο χώρο και, ακόμη πιο ανησυχητικό, υποστήριξαν ότι δεν γνώριζαν καν πως υπήρχε στην περιοχή. Αυτή η παραδοχή προσθέτει ένα κρίσιμο κομμάτι στο παζλ της σύγκρουσης των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα, καθώς μετατοπίζει το ενδιαφέρον όχι μόνο στον χειρισμό, αλλά και στην ενημέρωση, την επίγνωση κατάστασης και τον τρόπο με τον οποίο διαμοιράζεται η επιχειρησιακή πληροφορία σε πραγματικό χρόνο.

Τι είπαν οι διασωθέντες πιλότοι

Από τις πρώτες περιγραφές τους προκύπτει ότι, τη στιγμή του συμβάντος, οι χειριστές δεν είχαν καθαρή οπτική ή επιχειρησιακή εικόνα για την κίνηση όλων των εναέριων μέσων. Ενδεικτικό είναι το γεγονός ότι, μετά τη σύγκρουση, αρχικά θεώρησαν πως «βρήκαν» σε ηλεκτροφόρα καλώδια — μια εκτίμηση που δείχνει πόσο αιφνίδια και απρόσμενη ήταν η επαφή, αλλά και πόσο δύσκολο είναι, μέσα σε καπνούς, αναταράξεις, ένταση και χαμηλές διελεύσεις, να αξιολογηθεί άμεσα τι ακριβώς συνέβη.

Η σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα δεν αντιμετωπίζεται, ωστόσο, ως ένα απλό περιστατικό «κακής στιγμής». Οι αρχές εξετάζουν όλα τα πιθανά σενάρια: από ανθρώπινο λάθος και ελλιπή οπτικό έλεγχο, μέχρι ενδεχόμενα κενά στο συντονισμό εκείνων των λεπτών ή ακόμη και συνδυασμό παραγόντων που, υπό πίεση, οδηγούν σε μοιραίες αλληλουχίες.

Τα συντρίμμια παραμένουν στο σημείο – Η μεταφορά στο Τατόι

Μέχρι και σήμερα, τμήματα των συντριμμιών παραμένουν στην περιοχή, καθώς απαιτήθηκε χρόνος για να βρεθεί κατάλληλος χώρος φύλαξης και να αποφασιστεί ο ασφαλέστερος τρόπος συλλογής τους. Κάποια κομμάτια βρίσκονται σε δύσβατα σημεία, γεγονός που καθιστά την επιχείρηση ανάσυρσης πιο σύνθετη και χρονοβόρα.

Τελικά, ο χώρος που επιλέχθηκε για τη φύλαξη και την εξέταση των ευρημάτων είναι η βάση της Πολεμικής Αεροπορίας στο Τατόι. Η μεταφορά αναμένεται να γίνει εντός της εβδομάδας, ώστε να μπορέσουν τα τρία μέλη της αρμόδιας επιτροπής πραγματογνωμόνων —που έχει οριστεί από την Αστυνομία— να πραγματοποιήσουν λεπτομερή αυτοψία από κοντά. Παράλληλα, θα ληφθούν και θα αξιολογηθούν οι σχετικές καταγραφές από τις συνομιλίες των ασυρμάτων, ένα κομμάτι κρίσιμο για την ανασύσταση των τελευταίων λεπτών πριν από τη σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα.

Πώς λειτουργεί ο συντονισμός σε μεγάλα πύρινα μέτωπα

Σε κάθε μεγάλη πυρκαγιά, όταν καταφθάνει στο σημείο ανώτατος αξιωματικός —συχνά ο υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος— αναλαμβάνει τον συνολικό συντονισμό, τόσο των επίγειων δυνάμεων όσο και των εναέριων μέσων. Η πρακτική αυτή εξασφαλίζει ότι υπάρχει ενιαία εικόνα, ξεκάθαρες οδηγίες και διαρκής αξιολόγηση των κινδύνων.

Στην προκειμένη περίπτωση, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα δεδομένα, ο ανώτατος αξιωματικός χρειάστηκε λίγα λεπτά πριν από το μοιραίο συμβάν να μεταβεί σε άλλο κρίσιμο σημείο του τεράστιου μετώπου της Αττικοβοιωτίας. Τον επίγειο συντονισμό ανέλαβε τότε ο αξιωματικός που βρισκόταν εξαρχής στην περιοχή. Με άλλα λόγια, με τα στοιχεία που υπάρχουν μέχρι στιγμής, δεν προκύπτει ότι υπήρξε πλήρης απουσία συντονισμού από εδάφους.

Ωστόσο, προκύπτει ένα δεύτερο, εξίσου σημαντικό δεδομένο: ο εναέριος συντονιστής, που επιβαίνει στο ελικόπτερο συντονισμού του Πυροσβεστικού Σώματος, εκείνη τη χρονική στιγμή χρειάστηκε να μετακινηθεί προς τα Βίλια για να ρυθμίσει τις κινήσεις άλλων εναέριων μέσων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μην υπάρχει άμεση οπτική επαφή με την περιοχή της Ψάθας, όπου τελικά σημειώθηκε η σύγκρουση.

Τι θα δείξουν οι καταθέσεις και ο τεχνικός έλεγχος

Πέρα από τις καταθέσεις των διασωθέντων πιλότων, αναμένονται και οι καταθέσεις των αξιωματικών της Πυροσβεστικής που είχαν αναλάβει τον επίγειο και εναέριο συντονισμό. Οι μαρτυρίες αυτές, σε συνδυασμό με τις καταγραφές ασυρμάτων, θα βοηθήσουν να αποσαφηνιστεί αν υπήρξε ασάφεια εντολών, διαφορετικές αντιλήψεις για το επιχειρησιακό σχέδιο ή απλώς μια στιγμή κατά την οποία η πληροφορία δεν έφτασε σε όλους εγκαίρως.

Παράλληλα, ο τεχνικός έλεγχος στα συντρίμμια αναμένεται να αποκλείσει —ή να επιβεβαιώσει— ενδεχόμενο τεχνικής βλάβης. Από το συνολικό αποτέλεσμα της πραγματογνωμοσύνης θα φανεί εάν η σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα οφείλεται κυρίως σε ζήτημα συντονισμού, σε κακή εκτίμηση κατά την προσέγγιση από κάποιον χειριστή, σε περιορισμένη ορατότητα/οπτικό έλεγχο ή σε συνδυασμό παραγόντων που, μέσα στο επιχειρησιακό χάος μιας μεγάλης πυρκαγιάς, μπορούν να αποδειχθούν μοιραίοι.