Η δημιουργία της ΕΛ.Α.Σ. μέσα από μια τριλογία κινηματογραφικών αφηγήσεων

Η τριλογία αποτελείται από τρία επεισόδια: «Το πρόσημο της πολιτικής», «Η ελπίδα της ανατροπής» και «Η ώρα της ευθύνης». Πρόκειται για μια ενιαία αφήγηση που ξεκινά από τον Αλέξη Τσίπρα, περνά στις αγωνίες και τις προσδοκίες της νέας γενιάς και ολοκληρώνεται στη συλλογική στιγμή της δημιουργίας ενός νέου πολιτικού φορέα, της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).

Το βασικό ερώτημα που διατρέχει και τα τρία επεισόδια υπερβαίνει την εκάστοτε πολιτική συγκυρία: τι σημαίνει πολιτική σήμερα και πώς μπορεί να ξανασυνδεθεί με τις πραγματικές εμπειρίες, τις αγωνίες και τις προσδοκίες των ανθρώπων;

Από το πρόσωπο στην κοινωνία και από εκεί στη συλλογικότητα

Η συγκεκριμένη παραγωγή δεν οργανώνεται πρωτίστως γύρω από την εκλογική αντιπαράθεση, τα συνθήματα ή την άμεση πολιτική πειθώ. Αντίθετα, επιχειρεί να αφηγηθεί μια εξελικτική διαδρομή: από το πρόσωπο στην κοινωνία και από την κοινωνία στη συλλογικότητα. Από το βίωμα στην ελπίδα και από την ελπίδα στην ευθύνη.

Σε μια εποχή όπου η πολιτική επικοινωνία συχνά κυριαρχείται από την ταχύτητα, την τηλεοπτική αντιπαράθεση, τα σύντομα μηνύματα και τον αδιάκοπο ρυθμό των κοινωνικών δικτύων, η τριλογία προτείνει μια διαφορετική αφηγηματική γλώσσα.

Κινηματογραφικές τεχνικές, στοιχεία ντοκιμαντερίστικης παρατήρησης και προσωπική προφορική αφήγηση συνδυάζονται, αφήνοντας χώρο στη μνήμη, στη στοχαστικότητα, στην αυτοκριτική και, κυρίως, στην ανθρώπινη εμπειρία.

«Το πρόσημο της πολιτικής»

Στο πρώτο επεισόδιο, «Το πρόσημο της πολιτικής», ο Αλέξης Τσίπρας βρίσκεται στο επίκεντρο ενός διαφορετικού πολιτικού πορτρέτου.

Μέσα από προσωπικές σκέψεις, μνήμες και έναν εσωτερικό μονόλογο, η αφήγηση δεν επιχειρεί μια συμβατική βιογραφική αναδρομή ούτε έναν απολογισμό της πολιτικής του διαδρομής. Αντίθετα, αναζητά το βαθύτερο ερώτημα: ποιο είναι σήμερα το πρόσημο της πολιτικής και τι σημαίνει δημόσια ευθύνη;

Το πρόσωπο λειτουργεί έτσι ως αφετηρία και όχι ως τελικός προορισμός της αφήγησης.

«Η ελπίδα της ανατροπής»

Στο δεύτερο επεισόδιο, «Η ελπίδα της ανατροπής», το βλέμμα μεταφέρεται στη νέα γενιά.

Νέοι άνθρωποι μιλούν για την εργασία, τη στέγη, την οικονομική και κοινωνική αβεβαιότητα, τις προσδοκίες τους, αλλά και για τα σχέδια ζωής που συχνά αναγκάζονται να αναβάλουν.

Μέσα από τις δικές τους φωνές, η έννοια της ελπίδας αποκτά συγκεκριμένο κοινωνικό περιεχόμενο. Δεν παρουσιάζεται ως ένα αφηρημένο σύνθημα, αλλά ως η δυνατότητα να μπορεί κανείς να σχεδιάζει το μέλλον του, να δημιουργεί, να συμμετέχει και να αισθάνεται ότι έχει λόγο στη διαμόρφωση της κοινωνίας στην οποία ζει.

«Η ώρα της ευθύνης»

Το τρίτο επεισόδιο, «Η ώρα της ευθύνης», αποτελεί το σημείο όπου η ατομική και κοινωνική διαδρομή συναντά τη συλλογική πολιτική πράξη.

Η αφήγηση κορυφώνεται στη δημιουργία της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης. Άνθρωποι διαφορετικών ηλικιών και διαδρομών μιλούν για το στοίχημα της συμμετοχής στα κοινά, την πολιτική ευθύνη και την ανάγκη για μια νέα πολιτική και κοινωνική αρχή.

Ο νέος φορέας προσεγγίζεται μέσα από τους ανθρώπους που συμμετέχουν σε αυτόν και όχι αποκλειστικά μέσα από την οργανωτική του συγκρότηση. Η πολιτική πράξη παρουσιάζεται ως συλλογική εμπειρία και όχι απλώς ως θεσμική διαδικασία.

Η δημιουργικότητα του εθελοντισμού

Ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πρωτοβουλίας είναι ο τρόπος με τον οποίο δημιουργήθηκε. Η τριλογία σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από εθελοντές και εθελόντριες, με τη συμμετοχή νέων καλλιτεχνών, σκηνοθετών, κινηματογραφιστών και σπουδαστών.

Οι δημιουργοί ανέλαβαν να καταγράψουν με τη δική τους ματιά προβληματισμούς, αγωνίες και κοινωνικά αδιέξοδα, αλλά και να μεταφέρουν ένα μήνυμα ελπίδας και μια διαφορετική προσέγγιση στην πολιτική επικοινωνία.

Χωρίς κλισέ και χωρίς τη λογική μιας συμβατικής επαγγελματικής καμπάνιας, η πρωτοβουλία επιδιώκει την καθαρότητα και την αμεσότητα. Από τη σύλληψη έως την υλοποίησή της, βασίζεται σε ανθρώπους που, όπως επισημαίνεται, ενδιαφέρονται περισσότερο για την πολιτική και το περιεχόμενό της παρά για την επικοινωνιακή διαχείρισή της.

Έτσι, η παραγωγή αποκτά χαρακτηριστικά «handmade» πολιτικής επικοινωνίας: μια προσπάθεια που γεννήθηκε από νέους και νέες με άποψη για την πολιτική, τη συμμετοχή και την κοινωνία.

Η τριλογία «ΕΛ.Α.Σ.» επιχειρεί τελικά να θέσει στο επίκεντρο όχι μόνο τη δημιουργία ενός νέου πολιτικού φορέα, αλλά και το ερώτημα της ίδιας της σχέσης πολιτικής και κοινωνίας. Και το κάνει μέσα από μια κινηματογραφική αφήγηση που μετακινείται από το πρόσωπο στο συλλογικό βίωμα, από την αγωνία στην ελπίδα και από την ελπίδα στην ανάληψη ευθύνης.

Η πρωτοβουλία σχεδιάστηκε και αναπτύχθηκε υπό την επιστημονική επιμέλεια και τον δημιουργικό συντονισμό της Φανής Κουντούρη, Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Πολιτικής Επιστήμης και Επικοινωνίας.