Ταμίλα Κουλίεβα: «Αν ασχολούμαστε με την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, ξεχνάμε το έργο του»

Η Ταμίλα Κουλίεβα παραχώρησε αυτή την εβδομάδα μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο ένθετο Real life και στη δημοσιογράφο Νίκη Κώτσου, μιλώντας με ειλικρίνεια για όσα εξακολουθούν να την εμπνέουν στο θέατρο, αλλά και για τη σταθερή της επιλογή να κρατά μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας την προσωπική της ζωή. Με λόγο ήρεμο και καθαρό, η αγαπημένη πρωταγωνίστρια υπενθυμίζει πως, όταν η προσοχή μετατοπίζεται από την τέχνη στο κουτσομπολιό, κάτι ουσιαστικό χάνεται: η επαφή με το ίδιο το έργο.

Ταμίλα Κουλίεβα: «Αν ασχολούμαστε με την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, ξεχνάμε το έργο του»

Στον πυρήνα όσων λέει βρίσκεται μια απλή, αλλά συχνά παραγνωρισμένη αλήθεια: ο καλλιτέχνης κρίνεται πρωτίστως από το έργο του. Όταν το κοινό, τα μέσα και η δημόσια συζήτηση εμμένουν στη λεπτομέρεια της προσωπικής καθημερινότητας, το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα μπαίνει σε δεύτερη μοίρα. Η ίδια δεν το αντιμετωπίζει δογματικά ούτε επιθετικά. Αντίθετα, μιλά για μέτρο και ισορροπία, με σεβασμό στις διαφορετικές ανάγκες και επιλογές.

Τι την συγκινεί ακόμη στο θέατρο μετά από τόσα χρόνια

Απαντώντας στο ερώτημα τι είναι αυτό που συνεχίζει να την συγκινεί στο θέατρο ύστερα από μια μακρά διαδρομή, η Ταμίλα Κουλίεβα είναι ξεκάθαρη: οι άνθρωποι. Οι συνεργασίες, οι σχέσεις που χτίζονται στις πρόβες, η συλλογική προσπάθεια για κάτι που, κάθε φορά, γεννιέται από την αρχή. Για εκείνη, το θέατρο δεν είναι απλώς μια επαγγελματική συνθήκη, αλλά ένας ζωντανός χώρος συνάντησης, ανταλλαγής και προσωπικής εξέλιξης.

Πέρα όμως από την ανθρώπινη διάσταση, τονίζει και κάτι ακόμη βαθύτερο: τη σκέψη ότι μέσα από τη δουλειά της μπορεί και η ίδια να γίνει καλύτερος άνθρωπος. Η υποκριτική, όπως την περιγράφει, λειτουργεί σαν διαδικασία αυτογνωσίας. Κάθε νέος ρόλος απαιτεί μια ουσιαστική κατάδυση σε κίνητρα, αντιφάσεις και επιλογές. Και αυτό, θέλοντας και μη, επηρεάζει τον τρόπο που βλέπεις τον κόσμο.

Η ενσάρκωση ενός ρόλου ως άσκηση κατανόησης

Η Ταμίλα Κουλίεβα εξηγεί πως κάθε φορά που καλείσαι να ενσαρκώσεις έναν χαρακτήρα, οφείλεις να καταλάβεις και να αιτιολογήσεις τις πράξεις του. Ακόμη κι αν ο ρόλος κάνει λάθη, ακόμη κι αν κινείται σε σκοτεινά σημεία, ο ηθοποιός δεν μπορεί να σταθεί στην επιφάνεια. Πρέπει να βρει την αλήθεια του χαρακτήρα, να ακολουθήσει τη διαδρομή του και να φωτίσει τις αιτίες πίσω από τη συμπεριφορά του.

Αυτό το «γιατί» είναι που κάνει την τέχνη απαιτητική και, ταυτόχρονα, λυτρωτική. Σε εκπαιδεύει να μην βιάζεσαι να κρίνεις, να ακούς περισσότερο, να αντιλαμβάνεσαι τις αποχρώσεις. Μια τέτοια διαδικασία δεν μένει στη σκηνή. Σε αλλάζει ως άνθρωπο, σε κάνει πιο δεκτικό, πιο παρατηρητικό, ίσως και πιο συμπονετικό.

Γιατί δεν προβάλλει την προσωπική της ζωή

Σε μια εποχή όπου η δημόσια έκθεση συχνά θεωρείται προϋπόθεση αναγνωρισιμότητας, η Ταμίλα Κουλίεβα κρατά μια στάση σταθερή και διαχρονική: δεν επιθυμεί να προβάλλει την προσωπική της ζωή. Και ο λόγος, όπως λέει, είναι τόσο απλός όσο και ουσιαστικός: «Γιατί αλλιώς θα έπαυε να είναι προσωπική».

Δεν μιλά με διάθεση επίκρισης για όσους επιλέγουν διαφορετικά. Αντιλαμβάνεται πως, κάποιες φορές, ο άνθρωπος έχει ανάγκη να μοιραστεί στιγμές χαράς, να επικοινωνήσει δημόσια κάτι που τον συγκινεί ή τον γεμίζει. Αυτό, τονίζει, δεν είναι κατακριτέο. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η ανάγκη για μοίρασμα μετατρέπεται σε υπερβολή ή όταν η δημόσια εικόνα χτίζεται αποκλειστικά πάνω στην ιδιωτικότητα.

Ισορροπία αντί για άκρα

Η θέση της δεν είναι «όλα ή τίποτα». Είναι, όπως λέει, της ισορροπίας. Να υπάρχει χώρος για το ανθρώπινο, αλλά χωρίς να μετατρέπεται η ιδιωτική ζωή σε θέαμα. Να μπορεί ο καλλιτέχνης να είναι παρών στη δημόσια σφαίρα μέσω της δουλειάς του, χωρίς να υποχρεώνεται να απολογείται ή να αποκαλύπτει προσωπικές πτυχές για να διατηρήσει το ενδιαφέρον γύρω από το όνομά του.

Και εδώ επανέρχεται ο κεντρικός άξονας της σκέψης της: αν ασχολούμαστε με την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, ξεχνάμε το έργο του. Η κουβέντα μετατοπίζεται από την ουσία στην περιφέρεια. Το κοινό χάνει την ευκαιρία να συναντήσει την τέχνη καθαρά, χωρίς τον θόρυβο της υπερέκθεσης.

Όταν το έργο μιλά πιο δυνατά από την εικόνα

Η Ταμίλα Κουλίεβα, μέσα από τις απαντήσεις της, υπερασπίζεται μια μορφή καλλιτεχνικής αξιοπρέπειας που δεν χρειάζεται εντυπωσιασμούς. Η επιθυμία της να προστατεύει την προσωπική της ζωή δεν είναι μυστικοπάθεια, αλλά επιλογή να διατηρήσει τα όρια που δίνουν νόημα στη λέξη «ιδιωτικό». Ταυτόχρονα, είναι μια υπενθύμιση ότι ο πολιτισμός και η τέχνη ανθίζουν όταν η συζήτηση επιστρέφει εκεί που πρέπει: στην ποιότητα, στη δουλειά, στην αλήθεια της σκηνής.

Στο τέλος, αυτό που μένει από τη συνέντευξή της είναι μια καθαρή στάση ζωής: να βλέπουμε τον καλλιτέχνη μέσα από το έργο του και να μην αφήνουμε την περιέργεια για την προσωπική ζωή να επισκιάζει την ουσία. Γιατί, όπως λέει και η ίδια, όταν ασχολούμαστε με την προσωπική ζωή του καλλιτέχνη, ξεχνάμε το έργο του—κι αυτό είναι μια απώλεια όχι μόνο για τον δημιουργό, αλλά και για το ίδιο το κοινό.