Ελλάδα: Γιατί έχει από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας

Μία από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη αναμένεται να καταγράψει και αύριο η Ελλάδα, επιβεβαιώνοντας ότι, όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές για τις ανανεώσιμες πηγές, η αγορά μπορεί να «κρατά» το κόστος σε σχετικά χαμηλά επίπεδα ακόμη και σε περιόδους έντονης ζήτησης.

Παρά τις υψηλές θερμοκρασίες που ανεβάζουν την κατανάλωση (κυρίως λόγω κλιματισμού), η παραγωγή ρεύματος από ΑΠΕ παραμένει ισχυρή και υπερκαλύπτει σημαντικό μέρος του φορτίου, λειτουργώντας ως βασικός μηχανισμός συγκράτησης της τιμής χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης ο καύσωνας δρα ως «διπλή πίεση» στις αγορές: από τη μία αυξάνει απότομα τη ζήτηση, από την άλλη περιορίζει την απόδοση ή και τη διαθεσιμότητα θερμικών μονάδων, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες δυσκολεύουν την ψύξη και την αποδοτική λειτουργία τους.

Το αποτέλεσμα είναι ένα περιβάλλον έντονης μεταβλητότητας και υψηλότερων τιμών σε πολλές χώρες, κάτι που έως τώρα δεν έχει περάσει με την ίδια ένταση στην ελληνική αγορά.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα η χαμηλή τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας

Για αύριο Παρασκευή, η τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα διαμορφώνεται στα 97 ευρώ ανά μεγαβατώρα, μόλις περίπου 1% υψηλότερα σε σχέση με τη σημερινή. Πρόκειται για επίπεδο αισθητά χαμηλότερο από αρκετές ευρωπαϊκές αγορές, όπου οι τιμές ανεβαίνουν πολύ πιο απότομα λόγω του συνδυασμού καύσωνα και περιορισμών στην παραγωγή.

Ενδεικτικά, οι τιμές χονδρικής που έχουν καταγραφεί σε γειτονικές και μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές κινούνται σημαντικά υψηλότερα: στη Βουλγαρία στα 125 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στη Ρουμανία στα 143, στην Ιταλία στα 176, στη Γαλλία στα 146, στη Γερμανία στα 140, στην Πολωνία στα 139, ενώ σε Ισπανία και Πορτογαλία στα 140 και 146 αντίστοιχα. Η σύγκριση αναδεικνύει ότι η Ελλάδα, τουλάχιστον για την παρούσα συγκυρία, «αποσυνδέεται» μερικώς από την ένταση που καταγράφεται αλλού, χάρη στο ευνοϊκό μείγμα παραγωγής.

Ο ρόλος των ΑΠΕ: ήλιος, άνεμος και σταθεροποίηση της αγοράς

Ο βασικός λόγος που η Ελλάδα εμφανίζει από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας είναι η υψηλή συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών στην κάλυψη του φορτίου. Η ηλιοφάνεια και οι ισχυροί άνεμοι κρατούν σε υψηλά επίπεδα την παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά, με αποτέλεσμα να «σπρώχνουν» προς τα κάτω το κόστος στην ημερήσια αγορά, ειδικά στις ώρες που η παραγωγή τους κορυφώνει.

Σύμφωνα με τα δεδομένα του χρηματιστηρίου ενέργειας, αιολικά και φωτοβολταϊκά αναμένεται να καλύψουν αύριο το 65,5% του φορτίου. Τα υδροηλεκτρικά συνεισφέρουν επιπλέον 5%, ενώ οι μπαταρίες συμμετέχουν με 0,6%, ποσοστό μικρό αλλά ενδεικτικό της σταδιακής ενσωμάτωσης αποθήκευσης στο σύστημα. Όταν το μερίδιο των ΑΠΕ κινείται τόσο ψηλά, μειώνεται η ανάγκη για ακριβότερη παραγωγή από καύσιμα, κάτι που επηρεάζει άμεσα την τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας.

Φυσικό αέριο χωρίς λιγνίτη: πώς διαμορφώνεται το μείγμα παραγωγής

Παρότι οι ΑΠΕ έχουν κυρίαρχο ρόλο, οι μονάδες φυσικού αερίου συνεχίζουν να καλύπτουν ένα σημαντικό μέρος της ζήτησης, λειτουργώντας ως «γέφυρα» για την ευστάθεια του συστήματος. Για αύριο, το 27,9% της ζήτησης καλύπτεται από μονάδες φυσικού αερίου, ενώ η συμμετοχή του λιγνίτη είναι μηδενική. Αυτό το στοιχείο έχει τη δική του σημασία: όταν οι ΑΠΕ αποδίδουν καλά, περιορίζεται ο ρόλος των ακριβότερων θερμικών μονάδων, μειώνοντας την πίεση στην ημερήσια τιμή.

Στην Ευρώπη, όμως, ο καύσωνας μπορεί να οδηγήσει σε πιο συχνή και εντονότερη ενεργοποίηση θερμικών μονάδων ή σε μειωμένη απόδοση ορισμένων εγκαταστάσεων, κάτι που μεταφράζεται σε αύξηση του κόστους. Έτσι, η διαφορά που παρατηρείται σήμερα δεν είναι μόνο θέμα ζήτησης, αλλά κυρίως θέμα προσφοράς και διαθεσιμότητας παραγωγής σε πραγματικό χρόνο.

Καθαρά εξαγωγική αγορά: όταν η Ελλάδα πουλά ενέργεια

Για μία ακόμη ημέρα, η ελληνική αγορά αναμένεται να είναι καθαρά εξαγωγική, κάτι που ενισχύει την εικόνα ενός συστήματος με επαρκή παραγωγή και ανταγωνιστική τιμή σε σχέση με γειτονικές αγορές. Οι εξαγωγές προβλέπεται να ξεπεράσουν αύριο τις 56 γιγαβατώρες, γεγονός που υποδηλώνει ότι το διαθέσιμο «πλεόνασμα» ενέργειας, σε μεγάλο βαθμό από ΑΠΕ, μπορεί να κατευθυνθεί εκτός συνόρων.

Η εξαγωγική δυναμική δεν είναι απλώς μια θετική ένδειξη εμπορικής δραστηριότητας. Συχνά λειτουργεί και ως σήμα ότι η τιμή χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα παραμένει ελκυστική, ειδικά όταν οι γειτονικές αγορές βρίσκονται σε υψηλότερα επίπεδα τιμών.