Έρευνα του Kontra: Επτά χρόνια κυβέρνησης Μητσοτάκη – Εκατομμύρια στρέμματα στάχτη σε όλη την Ελλάδα και δεκάδες νεκροί

Από τις 8 Ιουλίου 2019, όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέλαβε την πρωθυπουργία, μέχρι τις 8 Αυγούστου 2026, η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με επαναλαμβανόμενες μεγάλες δασικές πυρκαγιές.

Η περίοδος αυτή περιλάμβανε ορισμένες από τις μεγαλύτερες πυρκαγιές των τελευταίων δεκαετιών, με τεράστιες καμένες εκτάσεις, καταστροφές περιουσιών και ανθρώπινες απώλειες.

Περισσότερα από 4,3 εκατομμύρια στρέμματα έως το 2025

Σύμφωνα με στοιχεία του EFFIS, που έχουν δημοσιοποιηθεί για την περίοδο 2019–2025, στην Ελλάδα κάηκαν συνολικά περισσότερα από 4,3 εκατομμύρια στρέμματα.

Ο αριθμός αυτός αφορά ολόκληρη την περίοδο από το 2019 έως και το 2025 και επομένως δεν περιλαμβάνει τις νέες πυρκαγιές του 2026.

Ιδιαίτερα καταστροφικές ήταν οι χρονιές 2021 και 2023. Το 2021 οι μεγάλες πυρκαγιές έπληξαν μεταξύ άλλων την Εύβοια, την Αττική και την Πελοπόννησο, ενώ το 2023 η Ελλάδα αντιμετώπισε τεράστιες πυρκαγιές στον Έβρο, στη Ρόδο και σε άλλες περιοχές. Το 2023 αποτέλεσε μία από τις χειρότερες χρονιές της περιόδου ως προς την έκταση των καμένων εκτάσεων.

Το 2025, σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, καταγράφηκαν 478.190 στρέμματα καμένης έκτασης σε ολόκληρη τη χώρα.

Παράλληλα, οι ενάρξεις πυρκαγιών ήταν μειωμένες κατά 14,7% σε σχέση με τον μέσο όρο της εικοσαετίας. Ωστόσο, καταγράφηκαν εννέα πολύ μεγάλες πυρκαγιές, περισσότερες από τον ιστορικό μέσο όρο.

 

Η Αττική πλήρωσε βαρύ τίμημα

Από τις 8 Ιουλίου 2019 έως τις 8 Αυγούστου 2026, η Αττική βρέθηκε επανειλημμένα αντιμέτωπη με μεγάλες και καταστροφικές πυρκαγιές. Οι φωτιές των τελευταίων ετών έπληξαν δασικές περιοχές, σπίτια και περιουσίες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν και ανθρώπινες απώλειες.

Από το 2019 και μετά, μεγάλες πυρκαγιές σημειώθηκαν μεταξύ άλλων το 2021, το 2023, το 2024, το 2025 και το 2026, αφήνοντας πίσω τους σημαντικές καμένες εκτάσεις.

Για την περίοδο της κυβέρνησης Μητσοτάκη, ο υπολογισμός των καμένων εκτάσεων πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με βάση τις πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν από τις 8 Ιουλίου 2019 και μετά, ώστε τα στοιχεία να αφορούν μόνο τη συγκεκριμένη περίοδο.

Τα διαθέσιμα στοιχεία προέρχονται κυρίως από δορυφορικές καταγραφές του Copernicus/EFFIS και του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών – meteo.gr.

Η εικόνα που προκύπτει είναι αυτή μιας Αττικής που, κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου, δοκιμάστηκε επανειλημμένα από μεγάλες πυρκαγιές και υπέστη σημαντικές απώλειες δασικών και φυσικών εκτάσεων.  

Και το 2026 προστέθηκαν νέες καταστροφές

Το 2026 η αντιπυρική περίοδος συνέχισε να δοκιμάζει τη χώρα. Στην Αττική εκδηλώθηκε, μεταξύ άλλων, η μεγάλη πυρκαγιά στην Οινόη στις 5 Ιουλίου, ενώ ακολούθησαν νέα μεγάλα περιστατικά μέσα στο καλοκαίρι. Το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών συνέχισε να καταγράφει τις νέες καμένες εκτάσεις μέσω δορυφορικών δεδομένων Copernicus.

Στις 29 και 30 Ιουλίου 2026, για παράδειγμα, οι πυρκαγιές στην Κρήτη έκαψαν περίπου 45.000 στρέμματα, σύμφωνα με την πρώτη δορυφορική αποτίμηση του meteo.gr.

Επομένως, τα 4,3 εκατομμύρια στρέμματα αποτελούν τον απολογισμό έως το 2025 και όχι το τελικό σύνολο μέχρι τις 8 Αυγούστου 2026. Για το 2026 χρειάζεται να ολοκληρωθούν οι επιμέρους δορυφορικές αποτιμήσεις πριν εξαχθεί ένας τελικός συνολικός αριθμός.

Οι ανθρώπινες απώλειες

Από τις 8 Ιουλίου 2019 έως τις 8 Αυγούστου 2026, προκύπτουν τουλάχιστον 37 ανθρώπινες απώλειες που συνδέονται με δασικές/αγροτοδασικές πυρκαγιές και επιχειρήσεις κατάσβεσης, σύμφωνα με καταγραφές.

Το 2019 καταγράφηκε ένας νεκρός, όταν ένας άνδρας εντοπίστηκε νεκρός μέσα σε αυτοκίνητο κατά τη διάρκεια πυρκαγιάς στο Κρυονέρι Αττικής.

 Το 2021 καταγράφηκαν τρεις ανθρώπινες απώλειες στις μεγάλες πυρκαγιές, μεταξύ των οποίων ένας εθελοντής πυροσβέστης, ένας χειριστής μηχανήματος και ένας 55χρονος που κατέληξε μετά από 38 ημέρες νοσηλείας λόγω εγκαυμάτων.

Το 2023 αποτέλεσε τη φονικότερη χρονιά της περιόδου, με 28 ανθρώπους να χάνουν τη ζωή τους στις πυρκαγιές, εκ των οποίων οι 20 συνδέθηκαν με την καταστροφική πυρκαγιά στον Έβρο.

Το 2024 καταγράφηκε μία ακόμη ανθρώπινη απώλεια από τη μεγάλη πυρκαγιά στη βορειοανατολική Αττική, ενώ το 2025 ένας 76χρονος έχασε τη ζωή του στην πυρκαγιά της Κερατέας.

Το 2026 προστέθηκαν νέες ανθρώπινες απώλειες. Εκτός από τους 3 θανάτους που είχαν ήδη καταγραφεί κατά τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, στις 2 Αυγούστου σημειώθηκε τραγωδία στην Ψάθα, όταν δύο μισθωμένα πυροσβεστικά ελικόπτερα τύπου Bell συγκρούστηκαν κατά τη διάρκεια επιχείρησης κατάσβεσης της μεγάλης πυρκαγιάς στην Αττικοβοιωτία. Στα δύο ελικόπτερα επέβαιναν συνολικά τέσσερις άνθρωποι.

Οι δύο διασώθηκαν, ενώ οι άλλοι δύο, ένας Δανός χειριστής και ένας Έλληνας σύνδεσμος-συντονιστής εναέριας κατάσβεσης, έχασαν τη ζωή τους.

Με βάση αυτή την καταγραφή, από τις 8 Ιουλίου 2019 έως τις 8 Αυγούστου 2026, ο συνολικός αριθμός των ανθρώπινων απωλειών που συνδέθηκαν με δασικές πυρκαγιές και επιχειρήσεις δασοπυρόσβεσης ανέρχεται σε τουλάχιστον 39 ανθρώπους.  

Τα ζώα που χάθηκαν και όσα διασώθηκαν

Μέσα στις πυρκαγιές του 2026 δεν κινδύνευσαν μόνο άνθρωποι και περιουσίες. Συνολικά 444 ζώα συντροφιάς είχαν διασωθεί και καταγραφεί στη δομή φιλοξενίας πυρόπληκτων ζώων στο Γαλάτσι, σύμφωνα με την ενημέρωση του Υπουργείου Εσωτερικών.

Πρόκειται για σκύλους, γάτες και άλλα ζώα που απομακρύνθηκαν από τις πυρόπληκτες περιοχές και μεταφέρθηκαν σε ασφαλή χώρο, όπου μπορούσαν να φιλοξενηθούν και να λάβουν την απαραίτητη φροντίδα.

Παράλληλα, είχαν πραγματοποιηθεί επιχειρήσεις διάσωσης και για παραγωγικά ζώα και ιπποειδή, με τη συμμετοχή εθελοντών, φιλοζωικών οργανώσεων, δήμων και κρατικών υπηρεσιών.

Ο αριθμός των 444 αφορά ζώα που διασώθηκαν και καταγράφηκαν στη συγκεκριμένη δομή και δεν αποτελεί συνολικό αριθμό όλων των ζώων που διασώθηκαν από τις πυρκαγιές του 2026.

Πίσω από κάθε έναν από αυτούς τους αριθμούς υπήρχε ένα ζώο που κινδύνευε να χαθεί στις φλόγες και ένας άνθρωπος που προσπάθησε να το σώσει. Οι διασώσεις αυτές έδειξαν ότι, σε μια μεγάλη φυσική καταστροφή, η προστασία δεν αφορά μόνο την ανθρώπινη ζωή, αλλά και τα ζώα που βρίσκονται στο ίδιο περιβάλλον.

«Φταίει η φύση» για τις πυρκαγιές;

Στις αρχές Αυγούστου, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι οι ακραίοι άνεμοι και οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να ξεπεράσουν ακόμη και τις δυνατότητες ενός ενισχυμένου κρατικού μηχανισμού.

«Υπάρχουν στιγμές που η φύση και η ένταση των καιρικών φαινομένων ξεπερνούν κάθε ανθρώπινο σχεδιασμό και κάθε επιχειρησιακή δυνατότητα. Όταν οι άνεμοι πνέουν με τέτοια ένταση, ακόμη και τα δεκάδες εναέρια μέσα που διαθέτουμε δεν μπορούν να επιχειρήσουν με ασφάλεια», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Τι έκανε η κυβέρνηση για την πρόληψη

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση υποστήριξε ότι από το 2019 και ιδιαίτερα μετά τις μεγάλες πυρκαγιές του 2021 ενισχύθηκε σημαντικά η πρόληψη και η Πολιτική Προστασία.

Μέσω του προγράμματος Antinero πραγματοποιήθηκαν καθαρισμοί δασικών περιοχών, εργασίες σε δασικούς δρόμους και αντιπυρικές ζώνες, ενώ ενισχύθηκαν οι δασοκομάντος και οι δυνατότητες επιτήρησης. Παράλληλα, το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» αποτέλεσε τη βασική επένδυση για την ενίσχυση του εξοπλισμού και των υποδομών Πολιτικής Προστασίας.

Η κυβέρνηση ανέφερε επίσης ότι το 2025 το Πυροσβεστικό Σώμα διέθετε περίπου 19.000 άτομα, έναντι περίπου 13.900 το 2019.

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι αν έγιναν παρεμβάσεις. Έγιναν. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο αποτελεσματικές ήταν στην πράξη.

  Πηγές:

1. Πυροσβεστικό Σώμα Ελλάδας – Ενημέρωση για τη δασική πυρκαγιά στο Κρυονέρι Αττικής, 27 Σεπτεμβρίου 2019. Πυροσβεστικό Σώμα – ανακοίνωση για το Κρυονέρι
2. Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών / meteo.gr – Στοιχεία για τις μεγάλες πυρκαγιές και τις καμένες εκτάσεις στην Αττική. Meteo.gr – Οι πυρκαγιές στην Αττική
3. Πανεπιστήμιο Αθηνών – Calypso – Ανασκόπηση των δασικών πυρκαγιών του 2021 και των ανθρώπινων απωλειών. ΕΚΠΑ – Δασικές πυρκαγιές 2021
4. CNN Greece – Νεκρός 38χρονος εθελοντής πυροσβέστης στις πυρκαγιές του 2021. CNN Greece – Νεκρός εθελοντής πυροσβέστης το 2021
5. Euronews – Απολογισμός των πυρκαγιών του 2023 και οι ανθρώπινες απώλειες. Euronews – Απολογισμός 2023
6. CNN Greece – Έβρος 2023: 20 νεκροί και η έκταση της καταστροφής. CNN Greece – Έβρος: 20 νεκροί
7. Associated Press (AP) – Οι πυρκαγιές του Έβρου το 2023 και οι 20 από τους 21 νεκρούς που καταγράφηκαν εκείνη την περίοδο. Associated Press – Greece wildfire deaths 2023
8. Τα Νέα – Πυρκαγιά στην Αττική το 2024 και η γυναίκα που βρέθηκε νεκρή στο Πάτημα Χαλανδρίου. Τα Νέα – Πυρκαγιά στην Αττική 2024
9. in.gr – Η ανθρώπινη απώλεια από την πυρκαγιά του 2024 στο Πάτημα Χαλανδρίου. in.gr – Γυναίκα νεκρή στο Πάτημα Χαλανδρίου
10. ΣΚΑΪ – Πυρκαγιά στην Κερατέα το 2025 και ο 76χρονος που βρέθηκε νεκρός. ΣΚΑΪ – 76χρονος νεκρός στην Κερατέα
11. in.gr – Η σορός του 76χρονου που βρέθηκε στην πυρκαγιά της Κερατέας. in.gr – Νεκρός στην Κερατέα
12. in.gr – Τρεις πυροσβέστες νεκροί στις πυρκαγιές σε Ρέθυμνο και Γύθειο, 29 Ιουλίου 2026. in.gr – Τρεις νεκροί πυροσβέστες το 2026
13. Η Καθημερινή – Οι τρεις νεκροί πυροσβέστες στις πυρκαγιές του 2026. Η Καθημερινή – Τρεις νεκροί πυροσβέστες
14. in.gr – Σύγκρουση δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων στην Ψάθα και δύο νεκροί, 2 Αυγούστου 2026. in.gr – Δύο ελικόπτερα συγκρούστηκαν στην Ψάθα
15. Euronews – Σύγκρουση των δύο ελικοπτέρων στην Ψάθα: δύο νεκροί και δύο διασωθέντες. Euronews – Δύο νεκροί στην Ψάθα
16. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Επίσημος απολογισμός αντιπυρικής περιόδου 2025 και καμένη έκταση 478.190 στρεμμάτων. Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας – Απολογισμός 2025