Εξωδικαστικός μηχανισμός: Άνω των 20 δισ. ευρώ οι ρυθμίσεις οφειλών

Περισσότερα από 20,19 δισ. ευρώ σε αρχικές οφειλές έχουν ήδη ρυθμιστεί μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού, επιβεβαιώνοντας ότι το εργαλείο αυτό έχει εξελιχθεί σε βασική «βαλβίδα αποσυμπίεσης» για το ιδιωτικό χρέος. Μέχρι το τέλος Ιουλίου 2026, οι επιτυχείς ρυθμίσεις έφτασαν τις 66.578, με την πλατφόρμα να καταγράφει νέα άνοδο και τον ίδιο τον Ιούλιο: ολοκληρώθηκαν 2.164 συμφωνίες για χρέη 511,11 εκατ. ευρώ. Από αυτές, 613 αφορούσαν οφειλέτες που εντάχθηκαν αξιοποιώντας τα διευρυμένα κριτήρια, στοιχείο που δείχνει ότι ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός συνεχίζει να «ανοίγει» την περίμετρό του και να απορροφά περισσότερες περιπτώσεις.

Η εικόνα που διαμορφώνεται δεν περιορίζεται σε μικρές οφειλές νοικοκυριών. Το μέσο ύψος αρχικής οφειλής ανά επιτυχή ρύθμιση διαμορφώνεται στις 303.200 ευρώ, γεγονός που μαρτυρά ότι στην ίδια διαδικασία εντάσσονται και σημαντικά επιχειρηματικά και επαγγελματικά χρέη. Δεν είναι τυχαίο ότι το 68,59% των επιτυχών ρυθμίσεων αφορά φυσικά πρόσωπα με επιχειρηματική δραστηριότητα, δηλαδή επαγγελματίες και μικρομεσαίους που προσπαθούν να «ξαναστήσουν» βιώσιμη αποπληρωμή.

Παράλληλα, 5.540 αιτήσεις παραμένουν σε αναμονή επιβεβαίωσης της καταβολής της πρώτης δόσης, μια κρίσιμη λεπτομέρεια, καθώς η οριστικοποίηση μιας ρύθμισης δεν είναι μόνο θέμα έγκρισης αλλά και έγκαιρης ενεργοποίησης των νέων όρων.

Πώς εξελίσσονται οι εγκρίσεις και ποιοι πιστωτές «λένε» συχνότερα ναι

Ένας από τους πιο χρήσιμους δείκτες για την αποτελεσματικότητα του συστήματος είναι η εγκρισιμότητα των πιστωτών, ειδικά εκείνων που διαχειρίζονται τον μεγαλύτερο όγκο αιτήσεων. Τον Ιούλιο, η μέση εγκρισιμότητα για τους δέκα κορυφαίους πιστωτές ανήλθε στο 80,3%, επίπεδο που αποτυπώνει συγκριτικά υψηλή ροή θετικών αποφάσεων, αν και εξακολουθούν να παρατηρούνται αποκλίσεις μεταξύ τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Στα υψηλότερα ποσοστά θετικών αποφάσεων κατατάσσονται οι Intrum, QQuant και Veraltis, ωστόσο οι διαφορές ανά φορέα υπενθυμίζουν ότι η τελική έκβαση μιας αίτησης δεν εξαρτάται μόνο από το προφίλ του οφειλέτη, αλλά και από την πολιτική, την ταχύτητα αξιολόγησης και τις πρακτικές κάθε διαχειριστή ή χρηματοδοτικού ιδρύματος.

«Κουρέματα» 6,53 δισ. ευρώ: Η πραγματική ελάφρυνση σε αριθμούς

Ιδιαίτερο βάρος έχει και το σκέλος της διαγραφής οφειλών. Στο πλαίσιο των ρυθμίσεων, το συνολικό ποσό που έχει διαγραφεί ανέρχεται στα 6,53 δισ. ευρώ. Τα μέσα επίπεδα «κουρέματος» διαμορφώνονται στο 13,49% για χρέη προς το Δημόσιο και στο 28,4% για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης. Η διαφορά δεν είναι αμελητέα: φανερώνει διαφορετικές δυνατότητες και κανόνες παρέμβασης ανά κατηγορία πιστωτή, αλλά και διαφορετική δομή των οφειλών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι σχεδόν οι μισές ρυθμίσεις προς χρηματοδοτικούς φορείς, σε όρους ποσού, συνοδεύτηκαν από διαγραφή μεγαλύτερη του 30%. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις η λύση δεν προκύπτει απλώς από «αναδιάταξη» δόσεων, αλλά από ουσιαστική απομείωση του βάρους, ώστε να καταστεί ρεαλιστική η συνέχιση της αποπληρωμής.

Οι αποκλίσεις ανά κατηγορία δανείου είναι μεγάλες και αποκαλύπτουν τη διαφορετική δυναμική κάθε προϊόντος:
– Στεγαστικά δάνεια: μέσο «κούρεμα» 13%
– Επιχειρηματικά δάνεια: 29,54%
– Καταναλωτικά δάνεια: 32,69%
– Λοιπά χρηματοδοτικά προϊόντα: 38,28% κατά μέσο όρο

Με άλλα λόγια, όσο λιγότερο εξασφαλισμένη είναι συνήθως η απαίτηση (ή όσο πιο δύσκολη η ανάκτησή της), τόσο πιο συχνά εμφανίζονται υψηλότερες διαγραφές.

Επιμήκυνση αποπληρωμής: Η «σιωπηλή» αλλά καθοριστική παρέμβαση

Η ελάφρυνση δεν έρχεται μόνο από τα «κουρέματα». Έρχεται και από τον χρόνο. Η μέση διάρκεια των ρυθμίσεων αγγίζει τα 16 έτη για τις οφειλές προς το Δημόσιο και τα 15,7 έτη για τα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς. Σε επίπεδο δανείων:
– Στεγαστικά: 25 έτη μέση διάρκεια
– Επιχειρηματικά: 19 έτη
– Καταναλωτικά: 14 έτη

Η επιμήκυνση μειώνει τη μηνιαία επιβάρυνση, άρα ενισχύει τη βιωσιμότητα της ρύθμισης. Για πολλούς οφειλέτες, ειδικά όσους διαθέτουν εποχικότητα εισοδήματος ή διακυμάνσεις τζίρου, αυτή η παράμετρος είναι καθοριστική για να «σταθεί» η συμφωνία στην πράξη.

Βάρος στα μεγάλα και ληξιπρόθεσμα χρέη: Τι δείχνει η σύνθεση των αιτήσεων

Τα στοιχεία των αιτήσεων αποτυπώνουν το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος ιδιωτικού χρέους. Μόλις το 9,1% των οφειλών που έχουν εισαχθεί στον μηχανισμό είναι ενήμερο, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η πλατφόρμα λειτουργεί κυρίως ως εργαλείο για ληξιπρόθεσμες ή ήδη πιεσμένες καταστάσεις.

Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η κατανομή των ποσών: τα χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ αθροίζονται σε 34,11 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 58,6% του συνολικού ποσού. Την ίδια στιγμή, η πολυπληθέστερη κατηγορία αιτήσεων αφορά οφειλές από 50.000 έως 200.000 ευρώ, δηλαδή το εύρος όπου «κινούνται» πολλές μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματίες.

Προστασία ευάλωτων και αναστολές πλειστηριασμών

Τον Ιούλιο ολοκληρώθηκαν 271 ρυθμίσεις για οικονομικά ευάλωτους οφειλέτες, με 26 από αυτές να αφορούν άτομα με αναπηρία. Παράλληλα, μέσω του μέτρου της προκαταβολής ανεστάλησαν 603 πλειστηριασμοί, στοιχείο που υπογραμμίζει πως ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός δεν λειτουργεί μόνο ως λογιστική διευθέτηση, αλλά και ως κρίσιμο χρονικό «μαξιλάρι» για να κερδηθεί χρόνος και να αποφευχθούν μη αναστρέψιμες εξελίξεις.

Ρυθμίσεις και εκτός πλατφόρμας: Η δραστηριότητα των servicers

Εκτός της πλατφόρμας, συνεχίζονται οι απευθείας ρυθμίσεις από τους servicers. Οι Cepal, doValue, Intrum και QQuant —που διαχειρίζονται σχεδόν το 90% των συνολικών δανείων ύψους 79,6 δισ. ευρώ τα οποία βρίσκονται σε servicers— προχώρησαν τον Ιούνιο σε ρυθμίσεις 356 εκατ. ευρώ για 4.239 οφειλέτες. Το 38% του ποσού αφορούσε στεγαστικά δάνεια, ενώ το 25% δάνεια πολύ μικρών επιχειρήσεων, επιβεβαιώνοντας ότι η πίεση μεταφέρεται έντονα τόσο στα νοικοκυριά όσο και στη «ραχοκοκαλιά» της πραγματικής οικονομίας.