Πολεµικό µπρα ντε φερ για τα Στενά του Ορµούζ

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΑΓΓΕΛΟΣ ΣΥΡΙΓΟΣ

Βουλευτής Α’ Αθήνας ΝΔ

Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήµιο

Συνέντευξη στη ΣΟΦΙΑ ΛΙΑΚΟΥ

«Ο έλεγχος των στενών του Ορµούζ είναι το διακύδευµα σε αυτή την φάση του πολέµου του Ιράν», επισηµαίνει ο Βουλευτής της ΝΔ Α’ Αθηνών και Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήµιο, Άγγελος Συρίγος. Τονίζει πως «το µεν Ιράν ευελπιστεί ότι η εκτίναξη των τιµών του πετρελαίου θα γονατίσει την παγκόσµια οικονοµία και θα υποχρεώσει την Αµερική να υποχωρήσει. Η δε Αµερική πιστεύει ότι η εκ νέου επιβολή κυρώσεων θα διαλύσει την οικονοµία του Ιράν».

Ερωτηθείς για το αν η ένταση που έχουµε το τελευταίο διάσηµα µε την Τουρκία οφείλεται στη συµµαχία της χώρας µας µε το Ισραήλ, ο κ. Συρίγος αναφέρει: «Ναι, αλλά όχι αποκλειστικά. Η Τουρκία ζει µε την ψύχωση ότι θα είναι ο επόµενος στρατιωτικός στόχος του Ισραήλ. Προφανώς δεν σκέφτεται το Ισραήλ να επιτεθεί σε µία νατοϊκή χώρα αλλά εδώ ισχύει η φράση του Λουίτζι Πιραντέλλο: “Έτσι είναι αν έτσι νοµίζετε”» και σηµειώνει πως «το πρόβληµα στα ελληνοτουρκικά προκύπτει από τον συνδυασµό της διαφοράς στρατηγικής ισχύος των δύο χωρών και των αντικρουόµενων συµφερόντων τους, σχετικώς µε τον ρόλο που επιθυµεί κάθε χώρα να διαδραµατίσει στην Ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια και στον Εύξεινο Πόντο»

» Εκτιµάτε ότι θα υπάρξει περαιτέρω κλιµάκωση των πολεµικών επιχειρήσεων στο Ιράν;

Είναι όλα τόσο ρευστά που είναι αδύνατον να γίνει οποιαδήποτε ασφαλής πρόβλεψη. Είναι εξίσου πιθανό να ακούσουµε πως αρχίζουν εκ νέου διαπραγµατεύσεις ή πώς συνεχίζονται οι εχθροπραξίες.

» Ποιο είναι το διακύβευµα σε αυτή τη φάση του πολέµου;

Ο έλεγχος των στενών του Ορµούζ. Το Ιράν προσπαθούσε τόσα χρόνια να δηµιουργήσει ένα πυρηνικό οπλοστάσιο. Ένα πυρηνικό όπλο πλήττει όµως µόνο µία χώρα. Το κλείσιµο των στενών του Ορµούζ είναι πιο αποτελεσµατικό διότι πλήττει την παγκόσµια οικονοµία.

» Τι ρόλο παίζει η οικονοµία στον συγκεκριµένο πόλεµο;

Κεφαλαιώδη. Το µεν Ιράν ευελπιστεί ότι η εκτίναξη των τιµών του πετρελαίου θα γονατίσει την παγκόσµια οικονοµία και θα υποχρεώσει την Αµερική να υποχωρήσει. Η δε Αµερική πιστεύει ότι η εκ νέου επιβολή κυρώσεων θα διαλύσει την οικονοµία του Ιράν.

» Τι πιέζει τον Αµερικανό πρόεδρο;

Πρωτίστως οι λεγόµενες ενδιάµεσες εκλογές του Νοεµβρίου κατά τις οποίες θα αντικατασταθεί το ήµισυ των οµοσπονδιακών νοµοθετικών σωµάτων των ΗΠΑ. Ο πόλεµος δεν αρέσει στην πλειοψηφία των Αµερικανών. Σίγουρα όµως ασκούν παρασκηνιακές πιέσεις στον Τραµπ και τα κράτη του Κόλπου, οι οικονοµίες των οποίων πλήττονται άµεσα από τις εχθροπραξίες.

» Ο πόλεµος στον Κόλπο έχει αλλάξει τη σηµασία της Τουρκίας;

Λόγω της γεωγραφίας, η θέση της Τουρκίας έχει ενισχυθεί. Μην ξεχνάµε ότι είναι η µοναδική νατοϊκή χώρα που έχει σύνορα µε το Ιράν και µάλιστα σε µήκος 530 χλµ.

» Υπάρχει κάτι αρνητικό για την Τουρκία στα µάτια των δυτικών;

Είναι ο ίδιος ο Τούρκος πρόεδρος. Είναι αναµφισβήτητα µεγάλος ηγέτης και παράλληλα µεγάλο βαρίδι για τη χώρα του.

» Γιατί χαρακτηρίζετε τον Ερντογάν βαρίδι;

Οι επιλογές του να έλθει σε σύγκρουση µε το Ισραήλ το 2010 και να αγοράσει τους πυραύλους S 400 το 2017 αποδεικνύονται καταστροφικές. Η Τουρκία, παρ’ ότι έχει κάνει πολύ µεγάλα βήµατα στην αµυντική της βιοµηχανία, είναι αυτή τη στιγµή σε µεγάλο βαθµό αποκλεισµένη από τα αµυντικά προγράµµατα της ισχυρότερης πολεµικής βιοµηχανίας του κόσµου, της Αµερικής.

» Η ένταση που έχουµε το τελευταίο διάσηµα µε την Τουρκία οφείλεται στη συµµαχία της χώρας µας µε το Ισραήλ;

Ναι, αλλά όχι αποκλειστικά. Η Τουρκία ζει µε την ψύχωση ότι θα είναι ο επόµενος στρατιωτικός στόχος του Ισραήλ. Προφανώς δεν σκέφτεται το Ισραήλ να επιτεθεί σε µία νατοϊκή χώρα αλλά εδώ ισχύει η φράση του Λουίτζι Πιραντέλλο: «Έτσι είναι αν έτσι νοµίζετε».

» Υπονοείτε πως υπάρχουν κι άλλοι λόγοι για την ένταση της Ελλάδας µε την Τουρκία;

Το πρόβληµα στα ελληνοτουρκικά προκύπτει από τον συνδυασµό της διαφοράς στρατηγικής ισχύος των δύο χωρών και των αντικρουόµενων συµφερόντων τους, σχετικώς µε τον ρόλο που επιθυµεί κάθε χώρα να διαδραµατίσει στην Ανατολική Μεσόγειο, στα Βαλκάνια και στον Εύξεινο Πόντο.

» Η Τουρκία έχει πιο ισχυρή στρατηγική θέση από εµάς;

Η Τουρκία ελέγχει τα στενά του Βοσπόρου και συνορεύει µε 3 χώρες: Ιράν, Ιράκ και Συρία, που κανένα κράτος δεν θα ήθελε να έχει ως γείτονες. Επηρεάζει τις εξελίξεις σε Λιβύη και Συρία. Προσπαθεί να δηµιουργήσει ένα δικό της περιφερειακό σύστηµα ασφαλείας µε στρατιωτικές βάσεις σε 8 γειτονικές της χώρες. Η πραγµατική θέση στο διεθνές σύστηµα τη συγκεκριµένη στιγµή είναι πιο ισχυρή από αυτήν της Ελλάδας.

» Έτσι όπως µας τα λέτε, είναι σαν να µην έχουµε καµία ελπίδα.

Η πρόσφατη κρίση στον κόλπο έδειξε µία άλλη διάσταση της Ελλάδας. Δεν είναι παθητικά µία χώρα σταθερότητας και ασφάλειας. Εξάγει αυτή τη σταθερότητα στη γειτονιά της. Καλύψαµε στρατιωτικά την Κύπρο και αντιαεροπορικά τη Βουλγαρία και ένα τµήµα της Σαουδικής Αραβίας. Αυτά θεωρώ πως µας δείχνουν το δρόµο που πρέπει να πάρουµε.

» Ποιος είναι αυτός;

Ο στόχος µας πρέπει να είναι η συνολική ανατροπή των γεωπολιτικών και στρατηγικών συσχετισµών µεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Αυτό θα προκύψει µόνον εάν η Ελλάδα αυξήσει τη στρατηγική της ισχύ και γίνει «ζωτικός γεωπολιτικός παίκτης».

» Τι θα πει «ζωτικός γεωπολιτικός παίκτης»;

Θα πρέπει να είµαστε ο κύριος παράγοντας γεωπολιτικής σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή µας· αυτόνοµη περιφερειακή δύναµη που ασκεί επιρροή πέραν των συνόρων της και µπορεί να συνδιαµορφώνει τους γεωπολιτικούς συσχετισµούς· βασικός συνοµιλητής της Δύσεως και των Μεγάλων Δυνάµεων για τις εξελίξεις σε αυτήν την περιοχή.

» Τα ακούω όλα αυτά αλλά παράλληλα αναρωτιέµαι πώς θα γίνουν, όταν στις επερχόµενες εκλογές ο σχηµατισµός ισχυρής κυβέρνησης, υπό τις παρούσες συνθήκες, φαίνεται εξαιρετικά δύσκολος.

Ας συµφωνήσουµε πρώτα ότι είναι ανάγκη να γίνουµε «ζωτικός γεωπολιτικός παίκτης». Στις εκλογές η Νέα Δηµοκρατία διεκδικεί την αυτοδυναµία. Ο ελληνικός λαός θα κρίνει τις προτάσεις όλων των κοµµάτων. Το βράδυ των εκλογών διαβάζουµε χωρίς παρωπίδες το µήνυµα της κάλπης και προχωρούµε αναλόγως, έχοντας κατά νου την ανάγκη να µη µείνει η χώρα ακυβέρνητη.