Τουρκία: Νέο κόμμα από τον Οζγκιούρ Οζέλ έναντι του Ερντογάν

Σημαντικές ανακατατάξεις φαίνεται να δρομολογούνται στην τουρκική πολιτική σκηνή, καθώς ο πρώην πρόεδρος του μεγαλύτερου κόμματος της αντιπολίτευσης, Οζγκιούρ Οζέλ, ανακοίνωσε ότι προχωρά στην ίδρυση νέου πολιτικού σχηματισμού, με στόχο να αμφισβητήσει την κυριαρχία του προέδρου της χώρας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η κίνηση αυτή, σύμφωνα με τους Financial Times, εκτιμάται ότι μπορεί να μεταβάλει τους συσχετισμούς δυνάμεων, ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2028, καθώς φιλοδοξεί να συσπειρώσει τις διάσπαρτες δυνάμεις της αντιπολίτευσης και να προσελκύσει απογοητευμένους ψηφοφόρους.

Ο Οζέλ ανακοίνωσε την πρωτοβουλία του ενώπιον βουλευτών στην Αγκυρα, δηλώνοντας ότι ανοίγει «ένας νέος δρόμος» για την τουρκική αντιπολίτευση. Οπως υποστήριξε, το νέο κόμμα φιλοδοξεί να εκφράσει όλους όσοι επιθυμούν πολιτική αλλαγή, χωρίς αποκλεισμούς, και να αποτελέσει τη βάση για μια διαφορετική πορεία της χώρας. Η απόφασή του, γράφουν οι FT, ακολούθησε την απομάκρυνσή του από την ηγεσία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, ύστερα από δικαστική απόφαση που εκδόθηκε τον Μάιο.

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στους κόλπους της αντιπολίτευσης, καθώς πολλοί θεώρησαν ότι επρόκειτο για πολιτικά υποκινούμενη παρέμβαση με στόχο την αποδυνάμωση του βασικού αντιπάλου του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης. Η επιστροφή στην ηγεσία του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος είχε ηττηθεί στις τελευταίες εθνικές εκλογές, αντιμετωπίστηκε επίσης με δυσφορία από σημαντική μερίδα των υποστηρικτών του κόμματος.

Ο Οζέλ εκτιμά ότι οι διαδικασίες ίδρυσης του νέου κόμματος θα ολοκληρωθούν άμεσα και υποστηρίζει πως, μόλις συγκροτηθεί επίσημα, θα εξελιχθεί στη μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης στο τουρκικό κοινοβούλιο. Το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα, σημειώνουν οι FT, διαθέτει σήμερα 135 έδρες στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση και αρκετοί βουλευτές του αναμένεται να ακολουθήσουν τον πρώην πρόεδρό του, ενισχύοντας σημαντικά τον νέο σχηματισμό. Η πολιτική επιρροή του Οζέλ αυξήθηκε αισθητά μετά τις δημοτικές εκλογές του 2024, όταν η αντιπολίτευση κατέγραψε σημαντικές επιτυχίες απέναντι στο κυβερνών κόμμα.

Η προσωπική του δημοτικότητα τον καθιστά πλέον κεντρικό πρόσωπο στις προσπάθειες ανατροπής της πολυετούς κυριαρχίας του Ερντογάν, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες. Η ιστορία του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος, που ίδρυσε ο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, περιλαμβάνει και άλλες περιπτώσεις διασπάσεων που εξελίχθηκαν σε πολιτικές επιτυχίες.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Δημοκρατικό Κόμμα, το οποίο αποχώρησε από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα το 1946 και λίγα χρόνια αργότερα κέρδισε τις εκλογές, οδηγώντας τον Αντνάν Μεντερές στην πρωθυπουργία. Αναλυτές εκτιμούν ότι η Τουρκία βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Οπως λέει στους FT η πολιτική επιστήμονας Σερέν Σελβίν Κορκμάζ, η κυβέρνηση επιχείρησε να περιορίσει τα περιθώρια δράσης της αντιπολίτευσης, όμως ο Οζέλ επέλεξε να ακολουθήσει διαφορετική πορεία. Εάν το νέο κόμμα καταφέρει να ανταποκριθεί στις προσδοκίες της κοινωνίας, θα μπορούσε να μετατρέψει τη σημερινή κρίση της αντιπολίτευσης σε σημαντική πολιτική ευκαιρία. Παράλληλα, όμως, ο Οζέλ βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρούς κινδύνους.

Μέχρι σήμερα προστατεύεται από τη βουλευτική ασυλία, σε αντίθεση με δεκάδες άλλα στελέχη της αντιπολίτευσης που αντιμετωπίζουν διώξεις. Η πιο γνωστή περίπτωση, υπενθυμίζουν οι FT, είναι εκείνη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, ο οποίος συνελήφθη πέρυσι με κατηγορίες διαφθοράς. Πολλοί αναλυτές θεωρούν πιθανό να κινηθούν οι αρχές και εναντίον του Οζέλ ανάλογες δικαστικές διαδικασίες, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και στην άρση της ασυλίας του.

Οι εξελίξεις αυτές έχουν προκαλέσει ανησυχία τόσο στις αγορές όσο και στους διεθνείς παρατηρητές, οι οποίοι εκφράζουν φόβους για την κατάσταση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου στην Τουρκία. Από την πλευρά της, η κυβέρνηση επιμένει ότι η Δικαιοσύνη λειτουργεί ανεξάρτητα και απορρίπτει κάθε ισχυρισμό περί πολιτικών παρεμβάσεων, με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να χαρακτηρίζει την υπόθεση του Οζέλ αποκλειστικά εσωτερική διαμάχη της αντιπολίτευσης.

Πηγή: Protagon.gr