Μαρίνος Σκανδάμης: Κανείς δεν µπορεί να παίζει µε τον πόνο των οικογενειών που έχασαν τους ανθρώπους τους στην τραγωδία της Marfin

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΑΡΙΝΟΣ ΣΚΑΝΔΑΜΗΣ

Τοµεάρχης Πολιτικής Προστασίας ΕΛΑΣ

Συνέντευξη στον ΘΑΝΑΣΗ ΛΥΡΤΣΟΓΙΑΝΝΗ

Η Αστυνοµία οφείλει να συλλέγει ακλόνητα και αδιαµφισβήτητα στοιχεία για όλες τις υποθέσεις, αλλά πολύ περισσότερο για εκείνες όπως της Marfin που έχει συγκλονίσει τη χώρα, επισηµαίνει ο Τοµεάρχης Πολιτικής Προστασίας της Ελληνικής Αριστερής Συµπαράταξης (ΕΛΑΣ) Μαρίνος Σκανδάµης σε αποκλειστική συνέντευξη στην Κυριακάτικη KONTRA. Οσον αφορά στην εύκολη χρήση όπλων από αστυνοµικούς, όπως στο Άργος που σκότωσαν τον 20χρονο Θοδωρή, υπογραµµίζει µε έµφαση ότι απαγορεύεται ρητά η χρήση όπλου όταν ο πολίτης τρέπεται σε φυγή και προσθέτει ότι είναι αναγκαίο «το κράτος και ειδικότερα η εκάστοτε κυβέρνηση να απέχουν από δηλώσεις ή συµπεριφορές συγκάλυψης ή και ενθάρρυνσης παράνοµης χρήσης αστυνοµικών όπλων». Αναφερόµενος στην άρνηση του πρωθυπουργού να πει στην κυριακάτικη ανακοίνωση έστω και µία λέξη για τον θάνατο του 20χρονου στο Άργος, τονίζει «έχουµε έναν πρωθυπουργό που η έννοια της ενσυναίσθησης απουσιάζει από την αντίληψή του. Μού είναι αδιανόητο πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 2.200 λέξεις της κυριακάτικης ανακοίνωσής του, δεν βρήκε ούτε µια λέξη συµπόνιας για τη µάνα του 20χρονου Θοδωρή που έχει συντριβεί από το πένθος της»

» Πώς κρίνετε την υπόθεση της Marfin, που είναι η τρίτη απόπειρα του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη να βρει τους ενόχους; Οι δύο συλληφθέντες αρνούνται κάθε συµµετοχή. Πάντως, οι δύο προηγούµενες προσπάθειες αποδείχτηκαν φιάσκο.

Η ευθύνη των αστυνοµικών υπηρεσιών σε όλες τις υποθέσεις, πόσο µάλλον σε αυτές που έχουν συγκλονίσει την Ελλάδα, είναι να διεξάγουν την έρευνά τους µε τρόπο που να συλλέγονται στοιχεία ακλόνητα και αδιαµφισβήτητα, έτσι ώστε να διευκολύνεται το έργο των εισαγγελικών και δικαστικών αρχών και να αποδίδεται δικαιοσύνη. Δεν χωρούν γι’ αυτό προχειρότητες, επιπολαιότητες, βιασύνες ή σκοπιµότητες. Το βάρος µάλιστα των φρικτών εγκληµάτων της Marfin απαιτεί να µην ξαναγίνουν τα σφάλµατα που οδήγησαν στο παρελθόν στα δικαστήρια κάποιους φερόµενους ως δράστες, οι οποίοι στη συνέχεια αθωώθηκαν. Κανείς δεν µπορεί να παίζει µε τον πόνο των οικογενειών που έχασαν τους ανθρώπους τους και ζητούν δικαίωση. Γιατί ξέρετε ότι στην περίπτωση που µια υπόθεση δεν είναι εξ αρχής «δεµένη», µπορεί να δηµιουργήσει έλλειµµα εµπιστοσύνης των πολιτών στην Ελληνική Αστυνοµία, µε ότι αυτό συνεπάγεται για τον νευραλγικό ρόλο της στην εµπέδωση αισθήµατος ασφάλειας στον πολίτη. Ελπίζουµε, αυτό θα έλεγα, ότι τα στοιχεία της υπόθεσης έχουν ελεγχθεί εξονυχιστικά, ώστε η δικαιοσύνη να κάνει την δουλειά της, η οποία εξάλλου έχει τον τελευταίο λόγο.

» Παρατηρούµε πως πολύ εύκολα οι αστυνοµικοί πυροβολούν εναντίον πολιτών που θεωρούν ότι µπορεί να διέπραξαν παράβαση. Τελευταίο παράδειγµα ο 20χρονος που δολοφονήθηκε στο Άργος. Πού αποδίδεται αυτή την… αµερικάνικη συνήθεια;

Στην πατρίδα µας επανειληµµένα έχουµε παρατηρήσει χρήση όπλων από αστυνοµικούς, χωρίς να υπάγονται όλα τα περιστατικά στο αυστηρό πλαίσιο χρήσης των όπλων που ο νόµος καθορίζει, Δηλαδή από τον εκφοβιστικό πυροβολισµό, έως τον πυροβολισµό ακινητοποίησης, αλλά και αυτόν της εξουδετέρωσης υπάρχει µια κλιµάκωση που απαιτεί συγκεκριµένες ενέργειες. Σύµφωνα µε το νόµο ο πυροβολισµός εξουδετέρωσης, που µπορεί να συνεπάγεται και το θάνατο του δράστη εγκλήµατος, επιτρέπεται µόνον όταν υπάρχει επικείµενος κίνδυνος θανάτου ή βαριάς σωµατικής βλάβης οποιουδήποτε προσώπου, όπως επίσης και για την διάσωση οµήρων που απειλούνται µε θάνατο ή βαριά σωµατική βλάβη. Απαγορεύεται όµως ρητά στην περίπτωση που κάποιος για να αποφύγει τον αστυνοµικό έλεγχο, τρέπεται σε φυγή. Δυστυχώς, στην περίπτωση του 20χρονου, όπως µάλιστα διαφάνηκε και από την αρχική ανακοίνωση της Ελληνικής Αστυνοµίας, αλλά και το οπτικοακουστικό υλικό που είδε το φως της δηµοσιότητας, φαίνεται πως παραβιάστηκαν σοβαρά οι κανόνες χρήσης όπλων. Ένα 20χρονο παιδί είναι νεκρό, µε τόσο άδικο και βάναυσο τρόπο και η Δικαιοσύνη οφείλει να κάνει τη δουλειά της. Για να µην ξαναζήσουµε όµως τέτοιες απάνθρωπες καταστάσεις δεν αρκεί µόνον η εκπαίδευση και ο αστυνοµικός επαγγελµατισµός. Πρέπει επίσης το κράτος και ειδικότερα η εκάστοτε κυβέρνηση να απέχουν από δηλώσεις ή συµπεριφορές συγκάλυψης ή και ενθάρρυνσης παράνοµης χρήσης αστυνοµικών όπλων, διότι τελικά οι αυτές οι πρακτικές κυβερνητικών στελεχών δεν κάνουν καλό στην Ελληνική Αστυνοµία, αλλά δηµιουργούν κοινωνικό κλίµα συνολικής προκατάληψης για το έργο των αστυνοµικών µας, οι οποίοι στην πλειοψηφία τους κάνουν καλά τη δουλειά τους.

» Πώς κρίνετε και πως χαρακτηρίζετε την άρνηση του πρωθυπουργού να πει την παραµικρή λέξη για τη δολοφονία του 20χρονου στο Άργος από τους αστυνοµικούς;

Δεν ξέρω πια τι µπορεί να πει κανείς για µια κυβέρνηση και ιδίως έναν πρωθυπουργό που η έννοια της ενσυναίσθησης απουσιάζει από την αντίληψή του. Μου είναι αδιανόητο πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης στις 2.200 λέξεις της κυριακάτικης ανακοίνωσής του, δεν βρήκε ούτε µια λέξη συµπόνιας για τη µάνα του 20χρονου Θοδωρή που έχει συντριβεί από το πένθος της. Και µάλιστα, όταν τα στοιχεία οδηγούν σε ευθύνες αστυνοµικών που ήδη εξετάζονται από τη δικαιοσύνη. Προφανώς ο πρωθυπουργός εµφορείται από τις πατρογονικές του αντιλήψεις που συµπυκνώνονται στη φράση «το κράτος είστε εσείς» και υποκρύπτουν µια βαθιά υποτίµηση των λειτουργιών της δηµοκρατίας. Όµως η αστυνοµία στο πλαίσιο του κράτους δικαίου υπάγεται σε νόµους και οφείλει να δρα ταυτόχρονα προς υπεράσπιση της ασφάλειας των πολιτών, αλλά και προστασία των δικαιωµάτων µας, το θεµελιωδέστερο των οποίων είναι η ανθρώπινη ζωή.

» Η σιωπή του Κυριάκου Μητσοτάκη, οι δηλώσεις του δηµάρχου Άργους κατά του θύµατος και της µητέρας του και η ατιµωρησία των αστυνοµικών γενικώς πιστεύετε ότι ενισχύουν τη βία και την αυθαιρεσία των αστυνοµικών;

Όλα αυτά εκκολάπτουν µια κουλτούρα χρήσης όπλων που ουδεµία σχέση έχει µε τον εγγυητικό ρόλο της Αστυνοµίας για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και µπορεί να ενισχύσουν συµπεριφορές βίας και αυθαιρεσίας. Να σάς θυµίσω µάλιστα το πόρισµα της Επιτροπής Αλιβιζάτου, που συστάθηκε από τον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη και κατατέθηκε στη Βουλή τον Νοέµβριο του 2020, το οποίο διαπίστωνε εκτεταµένα φαινόµενα υπέρµετρης βίας από την ΕΛ.ΑΣ. και πρότεινε συγκεκριµένα µέτρα, τα οποία ωστόσο δεν ελήφθησαν υπόψη από τον υπουργό και εν τέλει οδήγησαν σε ρήξη µε τον καθηγητή Αλιβιζάτο. Η επικοινωνιακή διάθεση του Υπουργείου δεν µπόρεσε έτσι να κρύψει τη βαθύτερη κυβερνητική επιθυµία να µην αλλάξει τίποτα στην αστυνοµία.

» Πολύ εύκολα οι αστυνοµικοί επιτίθενται σε διαδηλωτές χρησιµοποιώντας υπερβάλλουσα βία. Πιστεύετε ότι πρόκειται για κυβερνητική πολιτική ή για υπερβάλλοντα ζήλο των αστυνοµικών δυνάµεων;

Η αστυνόµευση των διαδηλώσεων υπάγεται επίσης σε κανόνες και βασικές αρχές. Έτσι, κάθε αστυνοµικό µέτρο, όπως κυκλοφοριακές ρυθµίσεις, χρήση µέσων κ.λπ., πρέπει να είναι απολύτως αναγκαίο και ανάλογο της εµπέδωσης της δηµόσιας ασφάλειας. Γι’ αυτό και η αστυνοµία έχει υποχρέωση να παρεµβαίνει σε διαδηλώσεις µόνο για να αποτρέψει αξιόποινες πράξεις, τη διατάραξη της τάξης και την προστασία της συνάθροισης από τρίτους, ενώ διάλυση συγκέντρωσης επιτρέπεται µόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, ιδίως αν µετατραπεί σε βίαιη και απειλεί άµεσα τη δηµόσια ασφάλεια. Οποιαδήποτε άλλη αστυνοµική παρέµβαση ή κυβερνητική παρέµβαση και πολιτική εντολή είναι εκτός µέτρου και κανόνων διασφάλισης του δικαιώµατος συνάθροισης, που κατοχυρώνεται συνταγµατικά.

» Ποιες είναι οι θέσεις και οι προτάσεις της ΕΛ.Α.Σ. για να αντιµετωπιστούν οι παθογένειες της ελληνικής αστυνοµίας;

Η διεύρυνση και η πολυπλοκότητα των µορφών εγκληµατικότητας, η ραγδαία τεχνολογική πρόοδος, οι δηµογραφικές και κοινωνικές αλλαγές, καθώς και η αυξανόµενη απαίτηση για λογοδοσία, διαφάνεια και αποτελεσµατικότητα διαµορφώνουν ένα νέο απαιτητικό περιβάλλον για την Ελληνική Αστυνοµία. Γι’ αυτό επεξεργαζόµαστε τη στιγµή αυτή στον τοµέα µας πλείστες προτάσεις, µεταξύ αυτών και όσες για την εµπέδωση µιας αδιαµφισβήτητης διαδικασίας επιλογής του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνοµίας, την αναµόρφωση του συστήµατος κρίσεων, αξιολόγησης και προαγωγών του αστυνοµικού προσωπικού, τη θωράκιση των αστυνοµικών υπηρεσιών, την αναδιάρθρωση δοµών και µηχανισµών ελέγχου κατανοµής πόρων και φυσικά, θεσµικές και επιχειρησιακές παρεµβάσεις όπως της ενίσχυσης της αστυνοµικής παρουσίας και της δίκυκλης αστυνόµευσης για τη βελτίωση του αισθήµατος ασφάλειας των πολιτών.

» Ως Τοµεάρχης Προστασίας του Πολίτη πώς νοµίζετε ότι θα µπορούσατε να δηµιουργήσετε υπουργείο που να ανταποκρίνεται στον τίτλο του, να προστατεύονται τα δικαιώµατα των πολιτών και να εκλείψει η αυθαιρεσία των οργάνων;

Η Ελληνική Αστυνοµία οφείλει να λειτουργεί αυστηρά στο πλαίσιο των αρχών της νοµιµότητας, της αναλογικότητας και της κοινωνικής ευθύνης. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη κατ’ αρχήν οφείλει να υπερασπίζεται το νόηµα του τίτλου του και να δρα προς όφελος του πολίτη και του λαού µας, δηλαδή ως βαθιά δηµοκρατικό σώµα.