Τα βήµατα για την πολιτική αλλαγή

 του Θανάση Λυρτσογιάννη

Quo Vadis, Αλέξη; Από τη στιγµή που διάβηκε τον Ρουβίκωνα είναι το επόµενο λογικό ερώτηµα. Η εύκολη απάντηση είναι πως πηγαίνει να νικήσει τον Κυριάκο Μητσοτάκη να φέρει την πολιτική αλλαγή για να επισυµβεί το σπουδαιότερο και κεντρικός στόχος, που είναι η αλλαγή πολιτικής.

Οι πολίτες σε ποσοστό µεγαλύτερο από 70% ζητούν να αλλάξει η κυβέρνηση. Αυτό ακριβώς είναι εκείνο που φανερώνει πως στην κοινωνία υπάρχει ώριµο αίτηµα για νίκη των προοδευτικών δυνάµεων στις επερχόµενες εκλογές. Και το καίριο ερώτηµα είναι ποια είναι εκείνη η δύναµη που θα µπορούσε να στείλει τη Νέα Δηµοκρατία στα έδρανα της αντιπολίτευσης. Η πολυδιάσπαση της αντιπολίτευσης καθιστά δύσκολη ως αδύνατη την απάντηση. Και θα µείνει χωρίς απάντηση ένα πολύ ώριµο αίτηµα της κοινωνίας; Ιδωµεν.

Μοναχική πορεία

Είναι το ΠΑΣΟΚ που µπορεί να στείλει τη ΝΔ στην αντιπολίτευση; Η απάντηση στο ερώτηµα είναι πως είχε την ευκαιρία να δηµιουργήσει τις προϋποθέσεις να κερδίσει τις εκλογές, έστω µε µία ψήφο, όπως έλεγε. Δεν τα κατάφερε. Η στρατηγική της µοναχικής πορείας και η άρνηση των συνεργασιών ήταν λάθος επιλογή, αφού ως µεγαλύτερη δύναµη του προοδευτικού χώρου θα µπορούσε να είναι και η ηγετική δύναµη σε ένα σχήµα µε όσα περισσότερα κόµµατα ήταν εφικτό να συνεργαστούν. Εκλεισε το παράθυρο ευκαιρίας µε πάταγο και για πολλούς αναλυτές αποτελεί µία παραδοξότητα και επιλογή ήττας.

Ερώτηµα

Και τώρα βρίσκεται πλέον σε δυσµενή θέση. Η εµφάνιση του Αλέξη Τσίπρα και της ΕΛ.Α.Σ. προκάλεσε σεισµικές δονήσεις στον προοδευτικό χώρο και στις πρώτες δηµοσκοπήσεις το ΠΑΣΟΚ βρέθηκε από 2,5 ως 4 εκατοστιαίες µονάδες πίσω από την ΕΛ.Α.Σ.. Είναι εφικτό να την προσπεράσει; Στο ΠΑΣΟΚ κάποιοι εκτιµούν και το δηλώνουν πως τα ποσοστά του κόµµατος του Αλέξη Τσίπρα είναι προϊόν του ενθουσιασµού της ανακοίνωσης του κόµµατος και όταν περάσει το πρώτο διάστηµα θα υποχωρήσουν. Και φέρνουν ως παράδειγµα το συνέδριό τους όταν µετρήθηκε σε µεγαλύτερο ποσοστό, για να επιστρέψει στις προηγούµενες επιδόσεις και ακόµα χαµηλότερα. Ωστόσο ο ενθουσιασµός και µόνο δεν µπορεί να απαντήσει γιατί ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛ.Α.Σ. εκτόπισαν το ΠΑΣΟΚ από τη δεύτερη θέση στις δηµοσκοπήσεις.

Το δεύτερο και καθοριστικό είναι πως ο Αλέξης Τσίπρας έχει µία διαφορετική στρατηγική. Στην πρώτη φάση εκφράζεται από τη φράση «από την κοινωνία µε την κοινωνία για την κοινωνία» και ακολουθείται πιστά χωρίς παρεκκλίσεις και εξαιρέσεις που θα µπορούσαν να νοθεύσουν και γκριζάρουν το µήνυµα. Κανένα κόµµα, καµία οργάνωση και κανένας βουλευτής δεν γίνεται δεκτός στο κόµµα. Ολα τα µέλη είναι ίσα, δεν υπάρχουν πρώτες θέσεις, ούτε πολυθρόνες, ούτε πρόκειται να δηµιουργηθούν συνιστώσες, που τόσο ακριβά πλήρωσε ο Αλέξης Τσίπρας στο ΣΥΡΙΖΑ. Να θυµάστε µία φράση του στη συνέντευξη στον Νίκο Χατζηνικολάου: «Ο Τσίπρας έπαθε και έµαθε. Δεν είναι ο ίδιος Τσίπρας».

Η «πλαϊνή πόρτα»

Συνεπώς όσοι από τους πρώην συντρόφους του πιστεύουν ότι τον γνωρίζουν, είχαν στενές σχέσεις και θα µπορούσαν να περάσουν από την πλαϊνή πόρτα από εκείνη που διέρχονται οι απλοί πολίτες, ας το ξεχάσουν. Πολύ απλά δεν υπάρχει πλαϊνή πόρτα. Ο στόχος του Αλέξη Τσίπρα είναι η δηµιουργία ενός νέου τύπου κόµµατος το οποίο θα είναι γερά γειωµένο στην κοινωνία, την οποία καλεί να συνδιαµορφώσουν τις θέσεις και τις πολιτικές του κόµµατος. Τα µέλη του κόµµατος δεν τα θέλει ο πρώην πρωθυπουργός παθητικούς δέκτες και καταναλωτές των θέσεων και των προγραµµάτων που θα διαµορφώσει η ηγεσία, τα στελέχη που βρίσκονται στην κορυφή.

Πρόκειται για µία νέα συνθήκη η οποία απαντά και σε ερωτήµατα των πολιτών για τη λειτουργία των κοµµάτων µε µέλη απλούς αφισοκολλητές. Τέτοια θέση στο νέο κόµµα δεν υπάρχει.

Αλλά και η τελευταία δηµοσκόπηση απάντησε στο ερώτηµα ποιο κόµµα µπορεί να πιέσει περισσότερο τη Νέα Δηµοκρατία η απάντηση είναι 27% η ΕΛ.Α.Σ., 12% το ΠΑΣΟΚ και 9% η Ελπίδα Δηµοκρατίας. Η απάντηση ποιος µπορεί να κερδίσει τη Νέα Δηµοκρατία στις εκλογές δόθηκε και ασφαλώς η ικανότητα αυτή του κόµµατος του Αλέξη Τσίπρα, αλλά και η λάµψη του Αλέξη Τσίπρα λειτουργούν σαν µαγνήτης και ελκύει ψηφοφόρους από τους αναποφάσιστους, αλλά και εκείνους από τα υπόλοιπα κόµµατα που έχουν χαλαρή σχέση.

Συνεργασία

Αυτή είναι το πρώτο τµήµα, το προεκλογικό της στρατηγικής του Αλέξη Τσίπρα. Το µετεκλογικό τµήµα της στρατηγικής έχει άλλα χαρακτηριστικά και στο κέντρο της δράσης µπαίνει η συνεργασία των προοδευτικών δυνάµεων, ώστε να καταφέρουν την αλλαγή κυβέρνησης και να αλλάξει η πολιτική που τόσο ανάγκη την έχει η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών.

Με τους συσχετισµούς των δυνάµεων διαµορφωµένων από το εκλογικό σώµα είναι πλέον θεµιτό, λογικό και νόµιµο να επιδιωχθούν συνεργασίες κοµµάτων, ώστε να προκύψει εκείνη η συµµαχία που θα έχει τη δύναµη να στείλει τη Νέα Δηµοκρατία στα έδρανα της αντιπολίτευσης.

Η µετεκλογική διαπραγµάτευση έχει µία ουσιώδη διαφορά από την προεκλογική. Η πρώτη θα γινόταν στη βάση δηµοσκοπήσεων, ενώ η βάση για τη δεύτερη είναι το εκλογικό αποτέλεσµα. Οι πολιτικοί συσχετισµοί που θα προκύψουν θα είναι αδιαµφισβήτητοι και οι πλέον αξιόπιστοι για συµφωνίες κοµµάτων.

Η µετεκλογική συνεργασία έχει για τον Αλέξη Τσίπρα ένα πολύ ισχυρό πλεονέκτηµα. Θα είναι ο αδιαµφισβήτητος ηγέτης του προοδευτικού χώρου και εποµένως θα διαπραγµατευτεί από ισχυρότερες θέσεις για τη διαµόρφωση του κοινού προγράµµατος το οποίο θα είναι κυβερνητικό και θα περιλαµβάνει µεταρρυθµίσεις και οικονοµικές πολιτικές οι οποίες θα αντιµετωπίζουν τα προβλήµατα των πολιτών, πρωτίστως των πλέον ευάλωτων.

Βεβαίως µε βάση την ιστορική εµπειρία δεν αποκλείεται να υπάρξουν κόµµατα, όπως το ΠΑΣΟΚ και η Πλεύση Ελευθερίας να αρνηθούν να συµµετάσχουν σε ένα κοινό πρόγραµµα µε την ΕΛ.Α.Σ.. Αν αυτή τη στάση επιλέξουν, να είναι έτοιµα για ακόµα µεγαλύτερη συρρίκνωση, γιατί η επιθυµία για απαλλαγή από τον Κυριάκο Μητσοτάκη είναι τόσο ισχυρή που θα ενισχύσει τις κεντροµόλες δυνάµεις στο κόµµα του Αλέξη Τσίπρα και τις κεντρόφυγες στα κόµµατα που θα αρνηθούν τη συνεργασία.