Αλβανία: Ξεκίνησαν οι έρευνες κατά της διαφθοράς για τουριστικό πρότζεκτ που συνδέεται με τον γαμπρό του Τραμπ

Οι αλβανικές αρχές κατά της διαφθοράς διεξάγουν έρευνα για ένα πολυτελές τουριστικό έργο που συνδέεται με την εταιρεία του Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρού του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ενώ συνεχίζονται οι αντιδράσεις πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων για την ανάπτυξή του.

Το έργο περιλαμβάνει το ακατοίκητο νησί Σαζάν στην Αδριατική και αρκετές εκατοντάδες εκτάρια της προστατευόμενης περιοχής Βιόσα–Νάρτα, μιας ευαίσθητης παράκτιας υγροτοπικής ζώνης που φιλοξενεί φλαμίνγκο, φώκιες και περιοχές ωοτοκίας θαλάσσιων χελωνών.

Η SPAK, η ειδική εισαγγελική αρχή κατά της διαφθοράς της Αλβανίας, επιβεβαίωσε τη Δευτέρα ότι έχει ανοίξει έρευνα για αμφιλεγόμενες αλλαγές στο καθεστώς προστασίας της περιοχής και στην ιδιοκτησία γης το 2024, οι οποίες άνοιξαν τον δρόμο για τουριστική ανάπτυξη. Το γραφείο του εισαγγελέα δεν προχώρησε σε περαιτέρω σχόλια.

Ο Κούσνερ, ο οποίος διευθύνει την ιδιωτική επενδυτική εταιρεία Affinity Partners, διαθέτει ένα χαρτοφυλάκιο ακινήτων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων. Επίσης υπηρετεί ως ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ για την ειρήνη και συμμετέχει σε διπλωματικές διαπραγματεύσεις για τη Γάζα, το Ιράν και τον πόλεμο στην Ουκρανία. Οι επικριτές έχουν εκφράσει ανησυχίες για την πιθανή σύγκρουση μεταξύ των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων και των πολιτικών του ρόλων.

Τον Αύγουστο του 2024, ο Κούσνερ παρουσίασε σχέδια της Affinity Partners για τη μετατροπή της περιοχής σε πολυτελές θέρετρο, ενώ στις αρχές του 2026 επισκέφθηκε την τοποθεσία μαζί με τη σύζυγό του Ιβάνκα. Σε πρόσφατη συνέντευξη στο POLITICO, ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Έντι Ράμα επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συνομιλίες με τον Κούσνερ, με το έργο να προβλέπει έως και 10.000 δωμάτια ξενοδοχείων.

Ο Κούσνερ και η Affinity Partners δεν απάντησαν άμεσα σε αίτημα σχολιασμού σχετικά με την έρευνα.

Μιλώντας στο αλβανικό κοινοβούλιο τη Δευτέρα, ο Ράμα αρνήθηκε ότι το έργο παραβιάζει προστατευόμενη περιοχή άγριας ζωής και υποστήριξε ότι η τελική πρόταση δεν έχει ακόμη υποβληθεί και η περιβαλλοντική μελέτη δεν έχει ολοκληρωθεί.

Η SPAK ιδρύθηκε με τη στήριξη της ΕΕ και των ΗΠΑ στο πλαίσιο της ευρείας δικαστικής μεταρρύθμισης του 2019. Λειτουργεί ανεξάρτητα από το εθνικό δικαστικό σύστημα και έχει διερευνήσει και καταδικάσει υψηλόβαθμους αξιωματούχους και από τα δύο πολιτικά στρατόπεδα. Σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, θεωρείται σήμερα ο πιο αξιόπιστος θεσμός στη χώρα.

Βίαιες διαδηλώσεις

Οι διαμαρτυρίες πολιτών και περιβαλλοντικών οργανώσεων ξεκίνησαν στα τέλη Μαΐου, όταν εγκαταστάθηκαν συρματοπλέγματα από τους κατασκευαστές στην περιοχή Ζβερνέτς, στο νότιο τμήμα της χώρας, εμποδίζοντας την πρόσβαση πολιτών και τουριστών στην παραλία.

Την Κυριακή το βράδυ, διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από κυβερνητικά κτίρια ζητώντας τον τερματισμό του έργου, την προστασία της περιοχής και ακόμη και την παραίτηση του πρωθυπουργού.

Νέα διαδήλωση έχει προγραμματιστεί στα Τίρανα, ενώ άλλη αναμένεται κοντά στην περιοχή του έργου στις 6 Ιουνίου, καθώς οι πιέσεις από την κοινωνία των πολιτών αυξάνονται.

Σε βίντεο που κυκλοφόρησε μετά τις διαδηλώσεις του Σαββάτου, εμφανίζονται ιδιωτικοί φύλακες να επιτίθενται και να σύρουν έναν διαδηλωτή κοντά σε γκρεμό, απειλώντας άλλους που προσπαθούσαν να αφαιρέσουν φράχτες και να σταματήσουν τις εργασίες.

Οι αρχές της Αλβανίας ανακάλεσαν τις άδειες δύο ιδιωτικών εταιρειών ασφαλείας, ενώ ένας φύλακας συνελήφθη. Περίπου 17 διαδηλωτές έχουν επίσης κατηγορηθεί, ενώ ο τοπικός αρχηγός της αστυνομίας απομακρύνθηκε από τα καθήκοντά του.

«Θέλω να κάνω την Αλβανία έναν προορισμό που θα ζηλεύει η περιοχή, και αυτό το έργο είναι μέρος αυτής της προσπάθειας», δήλωσε ο Ράμα τη Δευτέρα.

Η Αλβανία στοχεύει στην ένταξη στην ΕΕ έως το 2030 και έχει ανοίξει όλα τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Οι ηγέτες της ΕΕ αναμένεται να συναντηθούν την Παρασκευή στο Μαυροβούνιο για να συζητήσουν τη διεύρυνση με τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένου του Ράμα.

«Η επενδυτική εταιρεία του Κούσνερ εγκατέλειψε το 2025 ένα μεγάλης κλίμακας αναπτυξιακό έργο στη Σερβία, έπειτα από αντιδράσεις και έρευνες των τοπικών αρχών κατά της διαφθοράς.»

Τι θα γίνει αν τα έργα προχωρήσουν;

Αν τα έργα μεγάλης κλίμακας στη Ζβέρνετς, στη λιμνοθάλασσα Νάρτα και στην ευρύτερη ζώνη Pishë Poro–Narta προχωρήσουν όπως έχουν σχεδιαστεί, οι περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι οι επιπτώσεις στο οικοσύστημα θα μπορούσαν να είναι σημαντικές και σε ορισμένες περιπτώσεις μη αναστρέψιμες.

Μεταξύ των πιο χαρακτηριστικών ειδών που αναμένεται να επηρεαστούν περιλαμβάνονται ο ροδοπελεκάνος, ο αργυροπελεκάνος, τα φλαμίνγκο, ο κορμοράνος και διάφορα είδη ερωδιών, τα οποία χρησιμοποιούν τη λιμνοθάλασσα Νάρτα και τις παράκτιες υγροτοπικές εκτάσεις ως βασικούς σταθμούς ξεκούρασης και αναπαραγωγής.

Παράλληλα, απειλούνται και μικρότερα είδη παρυδάτιων πουλιών που εξαρτώνται από τις αβαθείς λιμνοθάλασσες και τις φυσικές ακτές για τη διατροφή τους.

Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αύξηση της ανθρώπινης δραστηριότητας, ο θόρυβος, ο τεχνητός φωτισμός και η τουριστική πίεση μπορούν να διαταράξουν τις μεταναστευτικές διαδρομές και να οδηγήσουν σε μετακίνηση των πληθυσμών σε λιγότερο κατάλληλες περιοχές.

Η οργάνωση BirdLife Europe και συνεργαζόμενοι επιστήμονες για τα υγροτοπικά οικοσυστήματα της Αλβανίας έχουν τονίσει ότι:

«Η περιοχή Νάρτα–Πόρο αποτελεί κρίσιμο σταθμό στον μεταναστευτικό διάδρομο της Αδριατικής και φιλοξενεί περισσότερα από 200 είδη πουλιών, πολλά από τα οποία εξαρτώνται πλήρως από τον υγρότοπο για επιβίωση κατά τη μετανάστευση.»

Σε βάθος χρόνου αυτό ενδέχεται να προκαλέσει μείωση των πληθυσμών και αποδυνάμωση ενός από τους σημαντικότερους οικολογικούς διαδρόμους της Μεσογείου.

Η Αλβανία έχει αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο προστατευόμενων περιοχών που καλύπτει περίπου το 20% της επικράτειας της χώρας.

Η διαχείριση γίνεται από την National Agency of Protected Areas (AKZM), που υπάγεται στο Υπουργείο Τουρισμού και Περιβάλλοντος.

Η περιβαλλοντική πολιτική της Αλβανίας και η ένταξη της στην ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ευρωπαϊκοί θεσμοί έχουν επανειλημμένα εκφράσει ανησυχίες για την περιβαλλοντική διακυβέρνηση στην Αλβανία και τις αλλαγές στη νομοθεσία για τις προστατευόμενες περιοχές.

Η κήρυξη του εθνικού πάρκου Vjosa ήταν αποτέλεσμα συνεχούς πίεσης από την ΕΕ και την κοινωνία των πολιτών.

Στην Έκθεση Διεύρυνσης και τα έγγραφα διαπραγμάτευσης για το Κεφάλαιο 27, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι:

«Η Αλβανία έχει ορισμένο επίπεδο προετοιμασίας στον τομέα του περιβάλλοντος, αλλά απαιτούνται περαιτέρω σημαντικές προσπάθειες για την ευθυγράμμιση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, ιδιαίτερα στην εφαρμογή της νομοθεσίας για τη φύση, την προστασία των οικοτόπων και τη διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών.»

Ωστόσο, παρά την αυξανόμενη ανησυχία, η αντίδραση των Βρυξελλών παραμένει περιορισμένη σε επίπεδο “παρακολούθησης”.

Έτσι, η Αλβανία φαίνεται να βρίσκεται σε ένα παράδοξο: ενώ προχωρά προς την ένταξη στην ΕΕ, προστατευόμενες περιοχές αποδυναμώνονται για χάρη επενδυτικών έργων υψηλού επιπέδου.

 

ρεπορτάζ: Κατερίνα Λέκα

Δείτε επίσης

Τελευταία Άρθρα

Τα πιο Δημοφιλή