Κανείς δεν βγαίνει αλώβητος….Μια εκρηκτική «Δεσποινίς Τζούλια» στο Θέατρο Χώρος, σε μια ευφάνταστη σκηνοθεσία απο τον Γιάννη Τσορτέκη. 

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Η Δεσποινίς Τζούλια του Αύγουστου Στρίντμπεργκ επιστρέφει στη σκηνή όχι ως ένα μουσειακό δείγμα του νατουραλισμού, αλλά ως μια ζωντανή, σχεδόν επικίνδυνα σύγχρονη αναμέτρηση πάνω στην επιθυμία, την εξουσία και την ανθρώπινη ανάγκη για κυριαρχία. Στη νέα σκηνική εκδοχή που παρουσιάζεται στο Θέατρο Χώρος, ο Γιάννης Τσορτέκης προσεγγίζει το έργο με ωμή ένταση και σχεδόν σωματική αμεσότητα, αναδεικνύοντας όχι μόνο τη διαχρονικότητα του κειμένου, αλλά και τη βία που υποβόσκει κάτω από κάθε ανθρώπινη επαφή.

Η σκηνοθεσία απομακρύνεται από οποιαδήποτε ακαδημαϊκή ανάγνωση και εστιάζει στο διαρκές παιχνίδι μετατόπισης δύναμης ανάμεσα στα πρόσωπα. Η ατμόσφαιρα παραμένει ασφυκτική από την πρώτη στιγμή: μια νύχτα γιορτής μετατρέπεται σταδιακά σε ψυχολογικό πεδίο μάχης, όπου οι ταξικές διαφορές, η έμφυλη εξουσία και η ανάγκη επιβολής εκρήγνυνται χωρίς προστατευτικά φίλτρα. Ο Τσορτέκης χτίζει έναν σκηνικό κόσμο σκοτεινό, ηλεκτρισμένο, όπου η σιωπή έχει το ίδιο βάρος με τον λόγο και κάθε κίνηση μοιάζει να οδηγεί αναπόφευκτα στην καταστροφή.

Η Έλενα Μαυρίδου ως Τζούλια παραδίδει μια ερμηνεία βαθιά εκτεθειμένη και εύθραυστη. Δεν παρουσιάζει μια ηρωίδα απλώς εγκλωβισμένη στην κοινωνική της θέση, αλλά μια γυναίκα που παλεύει σπαρακτικά ανάμεσα στην επιθυμία για ελευθερία και στην ανάγκη αυτοκαταστροφής. Η ερμηνεία της κινείται διαρκώς ανάμεσα στην αλαζονεία, τη σαγήνη και την απόλυτη κατάρρευση, αποφεύγοντας εύκολες ψυχολογικές γραμμές.

Απέναντί της, ο Τσορτέκης ως Ζαν δημιουργεί μια μορφή γοητευτική και ταυτόχρονα απειλητική. Ο ήρωάς του δεν είναι ποτέ μονοδιάστατος· άλλοτε μοιάζει θύμα της κοινωνικής του θέσης και άλλοτε αδίστακτος χειριστής της κατάστασης. Αυτή ακριβώς η αμφισημία είναι που κάνει τη μεταξύ τους σύγκρουση τόσο συναρπαστική. Οι δυο ηθοποιοί χτίζουν επί σκηνής μια σχέση διαρκούς έλξης και απώθησης, όπου η ερωτική ένταση μετατρέπεται σταδιακά σε μηχανισμό εξόντωσης.

Ιδιαίτερα ουσιαστική είναι και η παρουσία της Νεκταρίας Γιαννουδάκη στον ρόλο της Κριστίν. Η υπηρέτρια του σπιτιού, φαινομενικά πιο ήσυχη και αποστασιοποιημένη, γίνεται τελικά το πρόσωπο που αντιλαμβάνεται καθαρότερα το μέγεθος της καταστροφής που πλησιάζει. Με εσωτερικότητα και ακρίβεια, η Γιαννουδάκη λειτουργεί σαν σιωπηλός παρατηρητής αλλά και ηθικός καθρέφτης των άλλων δύο προσώπων, προσδίδοντας στην παράσταση μια απαραίτητη γείωση απέναντι στην έκρηξη πάθους και βίας που κυριαρχεί στη σκηνή.

Η μουσική του Γιώργου Μαυρίδη λειτουργεί σαν αδιάκοπος εσωτερικός παλμός, εντείνοντας τη νευρικότητα και την αίσθηση επικείμενης έκρηξης, ενώ οι φωτισμοί και η σκηνική εγκατάσταση υπηρετούν ιδανικά αυτή τη ζοφερή, απογυμνωμένη ατμόσφαιρα.

Η παράσταση δεν επιδιώκει να καθησυχάσει ούτε να προσφέρει εύκολες απαντήσεις. Αντίθετα, φωτίζει με σκληρότητα τους μηχανισμούς εξουσίας που διαπερνούν ακόμη και τις πιο προσωπικές σχέσεις. Και ίσως εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη επιτυχία της: στο ότι μετατρέπει ένα κλασικό έργο του 19ου αιώνα σε μια απολύτως σύγχρονη εμπειρία για τη βία της επιθυμίας και το αδιέξοδο της ανθρώπινης ανάγκης να κυριαρχήσει ή να σωθεί.

Η «Δεσποινίς Τζούλια» στο Θέατρο Χώρος είναι μια παράσταση σκοτεινή, σωματική και βαθιά ανήσυχη — μια θεατρική εμπειρία που δεν αφήνει τον θεατή αλώβητο.