Πώς ένα μικρό γραφείο στο Ηνωμένο Βασίλειο βρέθηκε στο επίκεντρο του πολέμου με το Ιράν

Όταν ένα εμπορικό πλοίο υπό επίθεση στα Στενά του Ορμούζ ζητάει βοήθεια, το σήμα του φτάνει σε ένα «μαύρο τηλέφωνο» που χτυπά στην γωνία ενός γραφείου κοντά στο Πόρτσμουθ. Δεν πρόκειται για κάτι ιδιαίτερο – είναι ένα απλό τηλέφωνο γραφείου, κατάλοιπο της δεκαετίας του ’90. Ωστόσο, μόλις η κλήση φτάσει, τα τρία άτομα που βρίσκονται σε βάρδια σε αυτό το μικρό γραφείο αποκτούν κεντρικό ρόλο στη σύγκρουση που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή.

Αυτό το γραφείο είναι το Κέντρο Ναυτιλιακών Εμπορικών Επιχειρήσεων του Ηνωμένου Βασιλείου (UKMTO), ένας οργανισμός που συνεργάζεται με το Βασιλικό Ναυτικό και παρακολουθεί τη ναυτιλία σε κρίσιμες θαλάσσιες οδούς όπως η Ερυθρά Θάλασσα και ο Περσικός Κόλπος.

Η αύξηση των κλήσεων έκτακτης ανάγκης

Από την στιγμή που το Ιράν έκλεισε τα Στενά του Ορμούζ, το UKMTO έχει δει μια εκτίναξη των κλήσεων έκτακτης ανάγκης. Ο πόλεμος και οι γεωπολιτικές εντάσεις απαιτούν τη διαρκή προσοχή τους, όπως ανέφερε η πλοίαρχος Τζο Μπλακ, επικεφαλής του UKMTO.

«Οι πρώτες στιγμές μπορεί να είναι εξαιρετικά αγχωτικές», εξήγησε. Οι επιτηρητές πρέπει να διαχειριστούν την πίεση, γνωρίζοντας ότι ένα πλοίο μπορεί να βρίσκεται κάτω από επίθεση και τις περισσότερες φορές είναι αναγκαίο να ακούν ήχους πυρών και συναγερμών.

Τα εμπόδια στη ναυτιλία

Τα εμπορικά πλοία που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ έχουν γίνει αντικείμενο διαρκών επιθέσεων, καθώς το Ιράν προσπαθεί να επιβάλει τον έλεγχο στην περιοχή όπου διακινείται σημαντικός όγκος του παγκόσμιου εφοδιασμού σε πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Πλοία έχουν υποστεί επιθέσεις από ιρανικούς πυραύλους και drones, ενώ κάποια έχουν περικυκλωθεί από ταχύπλοα σκάφη επίθεσης. Η Μπλακ τόνισε πως η φύση της απειλής αλλάζει συνεχώς: «Αρχικά βλέπαμε στρατιωτικές ενέργειες, αλλά πρόσφατα παρατηρείται μια στροφή προς αστυνομικές ενέργειες».

Αντιδράσεις σε πιθανές επιθέσεις

Καθώς τα πλοία αναφέρουν επιθέσεις, το UKMTO ενεργοποιεί άμεσα τη διαδικασία βοήθειας. Οι «επιτηρητές», όπως ονομάζονται οι υπάλληλοι του γραφείου, επικοινωνούν με το πλήρωμα του πλοίου και με άλλες ναυτιλιακές εταιρείες στην περιοχή, προειδοποιώντας για τον κίνδυνο και ζητώντας συνδρομή ή περισσότερες πληροφορίες. Οι αντιδράσεις στα περιστατικά είναι άμεσες και ενδέχεται να περιλαμβάνουν και τις τοπικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Με μόλις 18 υπαλλήλους σε βάρδιες των 12 ωρών, το UKMTO εξασφαλίζει ότι πάντα υπάρχουν αρκετοί επιτηρητές σε υπηρεσία. «Αν επικοινωνήσετε μαζί μας, θα λάβετε απάντηση», διαβεβαίωσε η Μπλακ.

Η καθημερινότητα στο γραφείο

Αν και οι κλήσεις έκτακτης ανάγκης είναι συχνές, μια τυπική μέρα στο UKMTO μπορεί να είναι σχετικά ήρεμη. Οι εργαζόμενοι παρακολουθούν τις ναυτιλιακές κινήσεις μέσω τηλεοπτικών οθονών με χάρτες γεμάτους πολύτιμες πληροφορίες. Ρόλος τους είναι να ελέγχουν καθημερινά περίπου 2.500 μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου από πλοία που αναφέρουν τη θέση τους και την κατάσταση τους.

Η συνεχής παρακολούθηση αυτού του δικτύου επιτρέπει στο UKMTO να εποπτεύει πλοία ακόμα και αν έχουν απενεργοποιήσει τα δεδομένα του συστήματος αυτόματης παρακολούθησης (AIS).

Η τεχνολογία ως εργαλείο

Η συνεργασία με στρατιωτικούς φορείς ενδυναμώνει τις πληροφορίες που συλλέγουν. Οι αρχικές αναφορές που αποστέλλονται στο Χ (Twitter) και στον ιστότοπο του UKMTO προσφέρουν μία γενική εικόνα της κατάστασης, και η ομάδα σταδιακά τις επικαιροποιεί με περισσότερα δεδομένα από αξιόπιστες πηγές. Αυτή η διαφάνεια βοηθά στη διασφάλιση ότι η ναυτιλιακή κοινότητα είναι ενημερωμένη και προετοιμασμένη.

Το UKMTO και οι κρίσεις της ναυτιλίας

Το UKMTO ιδρύθηκε το 2001, αμέσως μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις του Σεπτεμβρίου, για να αντιμετωπίσει την αυξανόμενη πειρατεία. Η Βρετανία, ως νησιωτικό κράτος με ισχυρούς ναυτικούς παραδόσεις, είχε τη θέληση και τους πόρους να αναλάβει την ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών.

Στη διάρκεια των χρόνων, το UKMTO έχει ανταποκριθεί σε πολλές ναυτιλιακές κρίσεις, είτε πρόκειται για πειρατεία είτε για γεωπολιτικές αναταραχές.