Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου – Τί σημαίνει για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Άνοιξε ο δρόμος για την ολοκλήρωση της θεσμοθέτησης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, μετά την έγκριση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών (ΕΠΜ) 8Α και 8Β για τις περιοχές του Δικτύου Natura 2000 στο Νότιο Αιγαίο. Πρόκειται για ένα καθοριστικό βήμα που επιτρέπει πλέον τη σύνταξη του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος, το οποίο θα ορίσει το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του Πάρκου συμβάλλοντας καθοριστικά στην αποτελεσματική προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος

Οι δύο μελέτες καλύπτουν τόσο τις χερσαίες όσο και τις θαλάσσιες εκτάσεις των μεγαλύτερων νησιών της περιοχής, συμπληρώνοντας το σύνολο των απαιτούμενων παρεμβάσεων που είχαν ξεκινήσει με την έγκριση της αντίστοιχης μελέτης για το θαλάσσιο τμήμα στα τέλη του 2025. Με τον τρόπο αυτό διαμορφώνεται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό πλαίσιο προστασίας για το σύνολο των Κυκλάδων, τμήμα των Δωδεκανήσων, αλλά και για νησίδες όπως η Φαλκονέρα και η Βελοπούλα στο Μυρτώο Πέλαγος.

Στο επίκεντρο των ΕΠΜ βρίσκεται η θέσπιση σαφών ζωνών προστασίας, ο καθορισμός επιτρεπόμενων χρήσεων γης και δραστηριοτήτων, καθώς και η πρόβλεψη συγκεκριμένων μέτρων διαχείρισης. Στόχος είναι η διατήρηση των οικοσυστημάτων και η εξισορρόπηση της περιβαλλοντικής προστασίας με ήπιες μορφές ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία απειλούμενων ειδών, όπως η μεσογειακή φώκια, τα κητώδη και οι θαλάσσιες χελώνες, αλλά και στην ορνιθοπανίδα και τα ενδημικά είδη των νησίδων. Παράλληλα, προστατεύονται κρίσιμοι τύποι οικοτόπων, με έμφαση στα θαλάσσια λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία αποτελούν βασικό πυλώνα της θαλάσσιας βιοποικιλότητας.

Οι νέες ρυθμίσεις αναγνωρίζουν τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των νησιωτικών περιοχών και επιχειρούν να διασφαλίσουν την ισορροπία μεταξύ περιβαλλοντικής προστασίας και τοπικής οικονομικής δραστηριότητας. Στο πλαίσιο αυτό, διατηρούνται παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία, η μελισσοκομία και η αλιεία, υπό συγκεκριμένους όρους που προστατεύουν το φυσικό τοπίο.

Παράλληλα, εισάγεται σαφές πλαίσιο για την τουριστική ανάπτυξη, με περιορισμούς και κανόνες που στοχεύουν στη διασφάλιση της φέρουσας ικανότητας των νησιών. Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται και για τη διαχείριση της αγκυροβόλησης σκαφών, με την προώθηση φιλικών προς τα λιβάδια Ποσειδωνίας λύσεων.

Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η έγκριση των ΕΠΜ 8Α και 8Β ενισχύει την προστασία της φυσικής κληρονομιάς, δημιουργεί σαφές πλαίσιο για επενδύσεις και δραστηριότητες και ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη των νησιών. Παράλληλα, υλοποιείται η δέσμευση για τη δημιουργία δύο μεγάλων εθνικών θαλάσσιων πάρκων σε Νότιο Αιγαίο και Ιόνιο, τοποθετώντας τη χώρα στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής περιβαλλοντικής πολιτικής.

Μάλιστα, το WWF, με ανακοίνωσή του χαιρετίζει την εξέλιξη, επισημαίνοντας ότι αποτελεί σημαντικό βήμα για την προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας, ενώ τονίζει την ανάγκη για άμεση εφαρμογή και αποτελεσματική διαχείριση του νέου πλαισίου.