Ο Λόρδος Βύρων στην Ινδία

Η πόλη του Μπάιρον, ο δήµος Βύρωνα, τιµά την Ηµέρα Φιλελληνισµού και Διεθνούς Αλληλεγγύης, αύριο Δευτέρα 20 Απριλίου 2026 και ώρα 12.00 το µεσηµέρι, µε εκδήλωση στην ιστορική πλατεία Αγίου Λαζάρου

Σαν σήµερα, πριν 198 χρόνια, ο κορυφαίος των Φιλελλήνων Λόρδος Βύρων άφηνε την τελευταία του πνοή στο πολιορκούµενο Μεσολόγγι. Για τον λόγο αυτό, ο Σύνδεσµος Μπάιρον για τον Φιλελληνισµό και τον Πολιτισµό διεκδίκησε και πέτυχε την καθιέρωση της ηµέρας αυτής ως Ηµέρας Φιλελληνισµού και Διεθνούς Αλληλεγγύης, µε την ευθύνη οργάνωσης των σχετικών εκδηλώσεων στις Περιφέρειες.

Πολλοί θεωρούν ότι ο φιλελληνισµός ως δηµοκρατικό κίνηµα διεθνούς αλληλεγγύης µε την ελληνική Επανάσταση του 1821, υπήρξε µόνο στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η ιστορική αλήθεια είναι ότι φιλελληνικό κίνηµα αναπτύχθηκε και σε χώρες της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς και στην µακρινή Ινδία. Εκεί, ταξιδεύοντας στην Ανατολή την περίοδο 1809-1811, ο Λόρδος Βύρων δεν είχε φτάσει µέχρι την Ινδία, όµως είχε φτάσει η φήµη του ως µεγάλου ποιητή και πολέµιου των διακρίσεων εντός της Βρετανικής Αυτοκρατορίας, εις βάρος των Ιρλανδών, αλλά και των Ινδών.

Ελληνική παροικία

Η σήµερα πολυανθρωπότερη χώρα του κόσµου ήταν τότε η µεγαλύτερη βρετανική αποικία που περιλάµβανε εδαφικά και το σηµερινό Πακιστάν και το µετά το 1971 κράτος του Μπαγκλαντές. Στην τότε Ινδία ζούσαν µόνιµα πολλοί βρετανοί, µεγάλη µερίδα εξ αυτών µε φιλελεύθερες ιδέες, υπήρχε όµως και ελληνική παροικία.

Τον Δεκέµβρη 2015, στη Νέα Εστία, τεύχος 1867, δηµοσιεύθηκε άρθρο του Μιλτιάδη Σπύρου, µε θέµα τον αντίκτυπο του θανάτου του Λόρδου Βύρωνα στην Ινδία. Συχνά, αναφέρει ο Σπύρου, ότι οι εφηµερίδες της Βρετανικής Ινδίας δηµοσίευαν άρθρα αναφερόµενα στον Λόρδο Βύρωνα και το έργο του. Μεταξύ άλλων, αναφέρεται και σε συνέντευξη του Μπάιρον, ενώ ήταν στη Γένοβα, Νοέµβρη 1823, δηλαδή λίγο πριν σαλπάρει ο ποιητής για την επαναστατηµένη Ελλάδα. Αρχικά, η συνέντευξη δηµοσιεύθηκε στο περιοδικό Blackwoods Magazine, ένα δε χρόνο µετά, στην εφηµερίδα Government Gazette (23.12.1824), µε τον µεγάλο ποιητή και επαναστάτη όχι εν ζωή από τις 19.4.1824.

Πολλές πληροφορίες περιέχει το άρθρο της Νέας Εστίας για τον άγνωστο Ελληνισµό της Ινδίας, µε προέλευση την Φιλιππούπολη (Πλόβντιβ σήµερα της Βουλγαρίας) και την Μικρά Ασία. Το Βυρωνικό πνεύµα είχε βρει µεγάλη απήχηση τόσο σε µόνιµα εγκατεστηµένους φιλελεύθερους βρετανούς όσο και σε µεγάλο τµήµα ινδών που ποθούσαν την ανεξαρτησία τους από τον αποικιοκρατικό ζυγό.

Ο Λόρδος Βύρων, ήδη από το 1810 λάµβανε µηνύµατα αγώνα από την Ινδία, όπως προκύπτει από το ποίηµά του «Η Κατάρα της Αθηνάς», όπου κατηγορεί για τυραννία την Βρετανική Αυτοκρατορία. Αναµενόµενες, λοιπόν, οι εκδηλώσεις µνήµης και τιµής στον «Μπάιρον της Ελλάδας και του Κόσµου», ιδιαίτερα στην Καλκούτα, τέλη 1824.

Εκεί η πολυάριθµη Ελληνική παροικία οργάνωσε µνηµόσυνο µε οµιλητή τον πολιτικά δραστήριο Δηµήτριο Γαλανό, αποκαλούµενο και ινδολόγο. Ιδού ένα χαρακτηριστικό απόσπασµα: «Άπασα η Ελλάς ευγνωµονούσα εθρηνολόγησεν, και εµελανοφόρεσε διά τον άωρον θάνατον αυτού του φιλέλληνος και φιλελεύθερου Άγγλου, αυτού του αειµνήστου και αθανάτου ανδρός. Και ηµείς οι ενταύθα πάροικοι µιµούµενοι την Ελλάδα την πατρίδα ηµών κατά την ευγνωµοσύνην, ταύτην την Νεκρώσιµον Τελετήν τελούµε θρηνωδούντες…».

Η πόλη του Μπάιρον, ο δήµος Βύρωνα, τιµά την Ηµέρα Φιλελληνισµού και Διεθνούς Αλληλεγγύης, αύριο Δευτέρα 20 Απριλίου 2026 και ώρα 12.00 το µεσηµέρι, µε εκδήλωση στην ιστορική πλατεία Αγίου Λαζάρου, µε παρουσία του δηµάρχου Αλέξη Σωτηρόπουλου και µαθητών του Α’ Δηµοτικού Σχολείου της πόλης. Προσέλθετε!

Toυ ΠΑΝΟΥ ΤΡΙΓΑΖΗ

* Πρόεδρος του Συνδέσµου Μπάιρον για τον Φιλελληνισµό
και τον Πολιτισµό