Το βραδινό νομοσχέδιο του Μεγάλου Σαββάτου για τη φαρμακευτική κάνναβη και οι «στοχευμένες» αλλαγές στο νόμο περί εξαρτησιογόνων ουσιών

Στις 8.30 το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης έθεσε σε ηλεκτρονική διαβούλευση ένα νομοσχέδιο που μεταξύ άλλων επιφέρει σοβαρές αλλαγές στο νόμο περί εξαρτησιογόνων ουσιών το βασικό νομοθετικό κορμό που ρυθμίζει το πλαίσιο για τα ναρκωτικά και τις εξαρτησιογόνες ουσίες στη χώρα μας. Πρόκειται για το νόμο 4139/2013, γνωστό ως Κώδικας Νόμων για τα Ναρκωτικά. Οι αλλαγές εμπεριέχονται στο νομοσχέδιο με τίτλο «Σύσταση Ταμείου Καινοτομίας Φαρμάκου – Πρόσβαση των ασθενών σε νέα φάρμακα και θεραπείες – Βελτίωση των υπηρεσιών υγείας και άλλες διατάξεις», το οποίο με μια πρώτη ματιά μόνο σε εξαρτησιογόνες ουσίες δεν παραπέμπει. Ωστόσο, τα άρθρα 41 έως 49 του νομοσχεδίου φέρνουν πολύ «στοχευμένες» αλλαγές στην αγορά προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης.

Ανατροπές στην φαρμακευτική κάνναβη

Το άρθρο 41 του νομοσχεδίου σηματοδοτεί τη σημαντικότερη μεταβολή στο καθεστώς της κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας σε τετραϋδροκανναβινόλη (THC), αναδιαμορφώνοντας συνολικά την αγορά. Από τη μία πλευρά, αυξάνει το ανώτατο επιτρεπόμενο όριο τετραϋδροκανναβινόλης από 0,2% σε 0,3%, προσφέροντας ουσιαστική ανάσα στους παραγωγούς βιομηχανικής κάνναβης, καθώς περιορίζεται ο κίνδυνος καταστροφής καλλιεργειών λόγω μικρών φυσικών αποκλίσεων από το προηγούμενο αυστηρότερο όριο. Την ίδια στιγμή, όμως, η διάταξη βάζει οριστικό τέλος στη λιανική αγορά του ξηρού άνθους κάνναβης χαμηλής THC στην Ελλάδα, καθώς απαγορεύει πλήρως τη λιανική πώληση, διακίνηση, διάθεση, αγορά και χρήση ξηρού άνθους έως 0,3% THC, είτε σε ακατέργαστη είτε σε επεξεργασμένη μορφή. Με τη ρύθμιση αυτή, η κυβέρνηση επιχειρεί να κλείσει οριστικά τη «γκρίζα ζώνη» γύρω από τα λεγόμενα CBD flowers, τα οποία μέχρι σήμερα κινούνταν σε αμφισβητούμενο ρυθμιστικό πεδίο.Οι άμεσοι χαμένοι της διάταξης είναι οι επιχειρήσεις που είχαν επενδύσει ή σχεδίαζαν να επενδύσουν στην αγορά λιανικής πώλησης ανθού κάνναβης χαμηλής THC, καθώς χάνουν πλέον ένα από τα βασικότερα εμπορικά προϊόντα του κλάδου. Παράλληλα, το άρθρο αποκλείει ρητά και τα προϊόντα καπνού ή άτμισης από την κατηγορία των επιτρεπόμενων προϊόντων χαμηλής THC, μπλοκάροντας ουσιαστικά τη λιανική κυκλοφορία προϊόντων τύπου CBD vape και κάθε καπνιζόμενου ή ατμιζόμενου προϊόντος κάνναβης χαμηλής περιεκτικότητας στην ελληνική αγορά.

Τα προϊόντα προς εξαγωγή

Το άρθρο 42 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου αφορά στα τελικά προϊόντα φαρμακευτικής κάνναβης που παράγονται αποκλειστικά για εξαγωγή. Η βασική του καινοτομία είναι ότι επιτρέπει πλέον όχι μόνο την τροποποίηση της ειδικής έγκρισης κυκλοφορίας, αλλά και την τροποποίηση της άδειας παραγωγής τελικών παραγόμενων προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης για εξαγωγικό σκοπό. Παράλληλα μειώνει σημαντικά το σχετικό τέλος υπέρ ΕΟΦ, από 2.500 ευρώ σε 500 ευρώ ανά φάκελο, με μικρότερη επιπλέον χρέωση ανά μορφή ή περιεκτικότητα. Αυτή η διάταξη ευνοεί καθαρά τις φαρμακοβιομηχανίες, τους επενδυτές και τις παραγωγικές μονάδες φαρμακευτικής κάνναβης που έχουν εξαγωγικό προσανατολισμό. Ο λόγος είναι ότι μειώνει το κόστος προσαρμογής, επιταχύνει την ευελιξία των αδειών και καθιστά πιο εύκολη την εμπορική ανάπτυξη προϊόντων για ξένες αγορές.

Ειδικά αδειοδοτημένες επιχειρήσεις

Το άρθρο 45 θεσπίζει ότι τα προϊόντα κάνναβης θα πωλούνται μόνο από ειδικά αδειοδοτημένες επιχειρήσεις σε ανεξάρτητα καταστήματα, με υποχρέωση απόστασης 500 μέτρων από σχολεία και προσχολικές δομές. Επιπλέον, επιτρέπει στις επιχειρήσεις αυτές να πωλούν πιστοποιημένες και γνωστοποιημένες στον ΕΟΦ ιατροτεχνολογικές συσκευές άτμισης προϊόντων φαρμακευτικής κάνναβης και να ενημερώνουν για τη λειτουργία τους. Το άρθρο αυτό ευνοεί κυρίως τις οργανωμένες και κεφαλαιακά επαρκείς επιχειρήσεις που μπορούν να στήσουν αυτόνομο κατάστημα με συγκεκριμένες χωροταξικές προδιαγραφές και με αυξημένη συμμόρφωση. Τους προσφέρει ένα σχεδόν αποκλειστικό κανάλι λιανικής, αφού η εμπορία δεν θα γίνεται ανεξέλεγκτα από οποιοδήποτε σημείο πώλησης.

Έλεγχος και κυρώσεις

Τα άρθρα 47, 48 και 49 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου αφορούν την καλύτερη εποπτεία , τον έλεγχο και τις κυρώσεις. Το άρθρο 47 προβλέπει τη σύσταση Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης στο υπουργείο Υγείας, προσβάσιμου μέσω gov.gr. Σε αυτό θα εγγράφονται υποχρεωτικά όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που πωλούν τέτοια προϊόντα, καθώς και όλα τα σημεία λιανικής. Όποιος δεν εγγραφεί δεν θα μπορεί να πωλεί νόμιμα, ενώ προβλέπεται ακόμα και ανάκληση άδειας σε περίπτωση πώλησης χωρίς εγγραφή. Η βασική ωφέλεια εδώ αφορά το κράτος, το υπουργείο Υγείας και τις ελεγκτικές αρχές, επειδή για πρώτη φορά συγκροτείται ενιαία βάση δεδομένων της αγοράς. Το άρθρο 48 οργανώνει το σκέλος του ελέγχου. Προβλέπει επιτόπιους ελέγχους από στελέχη του ΕΟΦ, με δυνατότητα συνδρομής της Ελληνικής Αστυνομίας και συγκρότησης μικτών κλιμακίων μαζί με την Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Οι έλεγχοι αφορούν τόσο τις άδειες και τις προϋποθέσεις λειτουργίας όσο και τη χημική σύνθεση των προϊόντων, δηλαδή την περιεκτικότητα σε THC και την ύπαρξη αναλόγων ουσιών με ψυχοτρόπο δράση. Το άρθρο 49 είναι το άρθρο των κυρώσεων και αποτυπώνει τη σκληρή γραμμή του νομοσχεδίου. Για παραβίαση των όρων άδειας και λειτουργίας προβλέπεται πρόστιμο 100.000 ευρώ και ανάκληση της άδειας για έξι μήνες. Για διάθεση, διακίνηση, προμήθεια, πώληση και αγορά μη επιτρεπόμενων προϊόντων κάνναβης προβλέπεται επίσης χρηματική ποινή 100.000 ευρώ και φυλάκιση έως πέντε έτη, εκτός αν εφαρμόζεται βαρύτερη διάταξη του νόμου περί ναρκωτικών.

Ρυθμιστής ο υπουργός Υγείας

Από τις νέες διατάξεις προκύπτει ότι ο εκάστοτε υπουργός Υγείας αναδεικνύεται σε βασικό επόπτη της αγοράς κάνναβης, καθώς αποκτά κεντρικό ρόλο τόσο στη ρύθμιση όσο και στον έλεγχο της αγοράς. Καταρχάς, με το άρθρο 41 το υπουργείο Υγείας συμμετέχει πλέον στις κοινές υπουργικές αποφάσεις που καθορίζουν το όριο THC, τους όρους καλλιέργειας και τα επιτρεπόμενα προϊόντα, αποκτώντας άμεσο λόγο στον καθορισμό του κανονιστικού πλαισίου. Παράλληλα, με το άρθρο 47 συστήνεται στο υπουργείο Υγείας το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης, στο οποίο εγγράφονται υποχρεωτικά όλες οι επιχειρήσεις και τα σημεία πώλησης προϊόντων κάνναβης, γεγονός που του δίνει τον πλήρη διοικητικό έλεγχο της αγοράς. Επιπλέον, το ίδιο υπουργείο ορίζεται ως υπεύθυνος επεξεργασίας των δεδομένων του μητρώου και δύναται να δημοσιοποιεί στοιχεία του για λόγους διαφάνειας. Ταυτόχρονα, οι έλεγχοι της αγοράς ανατίθενται στον ΕΟΦ, δηλαδή στον εποπτευόμενο από το Υπουργείο Υγείας οργανισμό, ο οποίος θα διενεργεί επιτόπιους ελέγχους για τη σύνθεση και νομιμότητα των προϊόντων. Έτσι, παρότι δεν υπάρχει ρητή διατύπωση περί «επόπτη», ο υπουργός Υγείας καθίσταται de facto κεντρικός ρυθμιστής και ελεγκτής της αγοράς.

πηγη Dnews