Μπορούν οι ΗΠΑ να ανοίξουν δια της βίας τα Στενά του Ορμούζ;

Η άφιξη αμερικανικών δυνάμεων εισβολής στη Μέση Ανατολή το Σαββατοκύριακο δίνει ενδεχομένως στον Ντόναλντ Τραμπ τη δυνατότητα να ανοίξει δια της βίας τα Στενά του Ορμούζ. Ο έλεγχος του θαλάσσιου περάσματος από το Ιράν, μέσω του οποίου συνήθως διέρχεται το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, δίνει στην Τεχεράνη διαπραγματευτικό πλεονέκτημα, κάτι που κατανοεί ο Τραμπ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι είναι έτοιμος να δώσει ευκαιρία στη διπλωματία, παρ’ όλο που οι επιθέσεις κατά του Ιράν συνεχίζονται. Ωστόσο, την Κυριακή (29/3) ο Τραμπ δήλωσε ότι θέλει να «πάρει το πετρέλαιο του Ιράν».

Ο Αμερικανός πρόεδρος διαθέτει δύο στρατιωτικές επιλογές για να ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ: την κατάληψη εδάφους ή την ανάπτυξη μεγάλης ναυτικής παρουσίας. Ακόμα και η περιορισμένη χερσαία εισβολή που εξετάζεται, ενέχει τον κίνδυνο μεγάλου αριθμού θυμάτων, που θα μπορούσε να πλήξει σοβαρά την προεδρία του, σύμφωνα με ειδικούς. Για το Ιράν, η παρουσία ξένων στρατευμάτων στο έδαφός του αποτελεί «κόκκινη γραμμή».

Η Έμμα Σάλσμπερι, ανώτερη ερευνήτρια στο πρόγραμμα εθνικής ασφάλειας του Ινστιτούτου Ερευνών Εξωτερικής Πολιτικής, δήλωσε ότι πιστεύει πως ο Τραμπ δεν θα μπορέσει να αντισταθεί στον πειρασμό να κλιμακώσει τη σύγκρουση με την κατάληψη ενός από τα ιρανικά νησιά στον Κόλπο.

«Μέχρι στιγμής το έχει προσπαθήσει και δεν νομίζω ότι θα κάνει κάτι διαφορετικό. Θα χρησιμοποιήσει τους στρατιώτες αν είναι διαθέσιμοι. Νομίζω ότι αυτό θα πάει πολύ στραβά και θα υπάρξουν πολλά θύματα» είπε.

Οι απειλές της Τεχεράνης

Το Ιράν έχει απειλήσει, σύμφωνα με μεσολαβητές, ότι θα βομβαρδίσει ακόμα και το δικό του έδαφος για να σκοτώσει οποιονδήποτε Αμερικανό στρατιώτη που βρίσκεται εκεί. Η Τεχεράνη προειδοποίησε ότι είναι έτοιμη να καταστρέψει υποδομές της για να πλήξει τους εισβολείς, σύμφωνα με διπλωμάτες που συμμετέχουν στις συνομιλίες.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ-Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, κατηγόρησε την Κυριακή (29/3) τις ΗΠΑ ότι ζητούν δημόσια διαπραγματεύσεις ενώ σχεδιάζουν χερσαία επίθεση.

«Οι άνδρες μας περιμένουν την άφιξη των Αμερικανών στρατιωτών στο έδαφος για να τους κάψουν και να τιμωρήσουν τους περιφερειακούς συμμάχους τους μια για πάντα», δήλωσε ο Γκαλιμπάφ, ο οποίος θεωρείται πιθανός Ιρανός εκπρόσωπος σε περίπτωση ειρηνευτικών συνομιλιών.

Περιορισμένες δυνατότητες για χερσαία επιχείρηση

Περίπου οι μισοί από τους 5.000 πεζοναύτες, που ειδικεύονται σε αμφίβιες επιχειρήσεις, έφτασαν στη Μέση Ανατολή το Σάββατο, ενώ αναμένεται να φτάσουν και περίπου 2.000 αλεξιπτωτιστές. Το νησί Χαργκ, το σημείο όπου καταλήγουν οι αγωγοί από τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του κεντρικού και δυτικού Ιράν, αποτελεί τον πιο προφανή στόχο. Η κατάληψη ενός ή περισσότερων μικρών νησιών θα ήταν το εύκολο μέρος, αν και μια δύναμη αυτού του μεγέθους θα είναι αραιά κατανεμημένη, σύμφωνα με ειδικούς. Ωστόσο, μόλις φτάσουν εκεί, το Ιράν θα εξαπολύσει επιθέσεις με ρουκέτες, πυραύλους και drones.

Οι δυνάμεις αυτές απέχουν πολύ από το απαιτούμενο μέγεθος για μια σημαντική χερσαία επιχείρηση – περίπου 150.000 στρατιώτες αναπτύχθηκαν στην εισβολή των ΗΠΑ στο Ιράκ το 2003, ενώ το έδαφος του Ιράν είναι πάνω από τρεις φορές μεγαλύτερο. Αμερικανικά ΜΜΕ ανέφεραν ότι ένα τρίτο αεροπλανοφόρο κατευθύνεται στη Μέση Ανατολή και ότι η διοίκηση εξετάζει την αποστολή άλλων 10.000 στρατιωτών.

Ο Τραμπ εξετάζει επίσης μια πιο ριψοκίνδυνη και σύνθετη αποστολή: να εισβάλει στο ηπειρωτικό Ιράν για να κατασχέσει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου, που θεωρείται ότι είναι θαμμένο σε ένα ή περισσότερα σημεία που βομβαρδίστηκαν πέρυσι. Αυτό θα απαιτούσε δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων.

«Ίσως καταλάβουμε το νησί Χαργκ, ίσως όχι. Έχουμε πολλές επιλογές», δήλωσε ο Τραμπ στους Financial Times. «Θα σήμαινε επίσης ότι θα έπρεπε να παραμείνουμε εκεί για κάποιο διάστημα».

Το Χαργκ βρίσκεται βαθιά μέσα στον Κόλπο, πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, γεγονός που προσθέτει δυσκολίες στη λογιστική υποστήριξη και την ασφάλεια των Αμερικανών στρατιωτών. Στα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται μια σειρά από ιρανικά νησιά που ελέγχουν το πέρασμα, το μεγαλύτερο από τα οποία είναι το Κεσμ. Τρία από τα μικρότερα νησιά, Άμπου Μούσα, Μεγάλο Τουνμπ και Μικρό Τουνμπ, που διεκδικούν τα ΗΑΕ, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του ιρανικού ελέγχου στο κανάλι.

Ο Ρούμπεν Στιούαρτ, ανώτερος ερευνητής σε θέματα χερσαίων επιχειρήσεων στο Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών, εκτίμησε ότι η ανάπτυξη δυνάμεων ενδέχεται να αποτελεί κυρίως επίδειξη ισχύος με στόχο την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των ΗΠΑ, καθώς η διατήρηση του ελέγχου οποιουδήποτε νησιού για διάστημα πέραν λίγων ημερών θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.

«Είναι πιθανό να αποβιβαστούν σε κάποια από αυτά τα σημεία», είπε. «Ωστόσο, φαίνεται εξαιρετικά απίθανο να μπορέσουν να επιτύχουν οτιδήποτε από στρατιωτικής άποψης».

Ναυτικός έλεγχος και προστασία της ναυσιπλοΐας

Για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ για τη ναυσιπλοΐα, ενώ συνεχίζονται οι επιθέσεις σε πλοία, θα απαιτηθούν ναυτικές συνοδείες για εμπορικά πλοία, μαζί με ναρκαλιεία και αεροπορική υποστήριξη. Η αποστολή αυτή θα απαιτούσε τόσα πολλά πολεμικά πλοία που οι ΗΠΑ θα έπρεπε να βασιστούν σε συμμάχους όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ευρωπαϊκές χώρες. Οι ΗΠΑ έχουν έλλειψη κυρίως σε πλοία εκκαθάρισης ναρκών. Μέχρι στιγμής, ο στρατός δηλώνει ότι δεν διαθέτει τους πόρους για να προστατεύσει εμπορικά πλοία.

Η πρόκληση πρόκειται να πολλαπλασιαστεί. Δυνάμεις Χούθι, συμμάχων του Ιράν στην Υεμένη, μπήκαν στη σύγκρουση το Σάββατο (28/3), εκτοξεύοντας πυραύλους κατά του Ισραήλ. Ενδέχεται να ξεκινήσουν επιθέσεις σε πλοία που διέρχονται από το στενό στο νότιο άκρο της Ερυθράς Θάλασσας, μια ακόμη κρίσιμη εμπορική αρτηρία της Μέσης Ανατολής, γεγονός που θα υποχρεώσει τις ΗΠΑ να διασφαλίσουν ταυτόχρονα δύο στρατηγικά περάσματα.

Πηγή: Guardian