Οι έλεγχοι και τα πρόστιμα για την αισχροκέρδεια: Οι υπουργικές αποφάσεις

Δημοσιεύθηκαν σημαντικές υπουργικές αποφάσεις που αφορούν την εφαρμογή των μέτρων κατά της αισχροκέρδειας στην αγορά, καθορίζοντας τη διαδικασία των ελέγχων και τα πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως 5 εκατομμύρια ευρώ. Οι αποφάσεις αυτές, που δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, είναι αποτέλεσμα της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 11ης Μαρτίου 2026 και αποσκοπούν στον περιορισμό φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας.

Διαδικασία Ελέγχων και Επιβολής Προστίμων

Η υπουργική απόφαση με τίτλο «Περιστολή φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας» εξειδικεύει το πλαίσιο ελέγχων, τις διαδικασίες επιβολής κυρώσεων, αλλά και την κλιμάκωση των προστίμων. Επιπλέον, παρέχει λεπτομέρειες για τις κατηγορίες των αγαθών που είναι απαραίτητα για τη διατροφή και τη διαβίωση των καταναλωτών, τα οποία θα τεθούν υπό παρακολούθηση.

Οι έλεγχοι για εντοπισμό φαινομένων αισχροκέρδειας μπορούν να γίνονται διοικητικά ή επιτόπου. Αυτοί οι έλεγχοι μπορούν να είναι αυτεπάγγελτοι ή να προέρχονται από καταγγελίες πολιτών, πραγματοποιούμαι από τα αρμόδια όργανα της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.

Κατά τη διάρκεια επιτόπιων ελέγχων, συγκροτούνται κλιμάκια τουλάχιστον δύο ελεγκτών, οι οποίοι έχουν ειδική εντολή για έλεγχο. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να παρέχουν στοιχεία αναφορικά με αποθέματα, πωλήσεις και παραστατικά που να τεκμηριώνουν την τιμολογιακή τους πολιτική, ώστε να διαπιστωθεί αν τα περιθώρια κέρδους είναι συμβατά με τις ρυθμίσεις της ΠΝΠ.

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση, τα πρόστιμα κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το οικονομικό όφελος που αποκόμισε από την παράβαση. Τα πρόστιμα κυμαίνονται από 5.000 ευρώ έως 5 εκατομμύρια ευρώ. Για πολύ μικρές επιχειρήσεις, το πρόστιμο ισούται με το παράνομο όφελος που αποκτήθηκε. Έτσι, για μικρές επιχειρήσεις το πρόστιμο είναι διπλάσιο του οφέλους, για μεσαίες τριπλάσιο και για μεγάλες τέσσερα φορές μεγαλύτερο.

Επιπλέον, σε περίπτωση υποτροπής, τα ποσά των προστίμων διπλασιάζονται. Το σύστημα υπολογισμού του επιτρεπόμενου περιθωρίου μικτού κέρδους βασίζεται στην τιμή πώλησης και το μέσο κόστος πωληθέντων, με την τελευταία κλεισμένη χρήση του 2025 να ορίζεται ως περίοδος αναφοράς.

Αξιοσημείωτο είναι ότι κατά των αποφάσεων για την επιβολή προστίμου προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων. Τα πρόστιμα θα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και θα αποδίδονται στον κρατικό προϋπολογισμό. Σημειώνεται επίσης ότι τα πρόστιμα επιβαρύνονται με ψηφιακό τέλος συναλλαγής ύψους 2,4%.

Οι υπουργικές αποφάσεις για τους ελέγχους και τα πρόστιμα για την αισχροκέρδεια δεν είναι μόνο ένα εργαλείο τιμωρίας. Είναι μια συνολική προσπάθεια του κράτους να προστατεύσει τους καταναλωτές από φαινόμενα αθέμιτης κερδοφορίας και να διασφαλίσει μια δίκαιη και διαφανή αγορά. Αυτές οι ρυθμίσεις μπορούν να έχουν θετική επίδραση στην οικονομία, εφόσον διασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις λειτουργούν με σεβασμό προς τους καταναλωτές.

Η εφαρμογή των μέτρων κατά της αισχροκέρδειας και οι σχετικές υπουργικές αποφάσεις θέλουν να εξασφαλίσουν ότι οι επιχειρήσεις συμμορφώνονται με τους κανόνες και τις ρυθμίσεις της αγοράς. Με την κλιμάκωση των προστίμων, την αυστηρή διαδικασία ελέγχων και την ενδυνάμωση των δικαιωμάτων των καταναλωτών, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για μια πιο δίκαιη και υγιή αγορά. Οι πολίτες μπορούν να νιώσουν μεγαλύτερη ασφάλεια και εμπιστοσύνη απέναντι στους επαγγελματίες, γεγονός που ενισχύει τη συνολική οικονομική ευημερία της χώρας.