Θα εκδικαστούν συνολικά όλες οι νέες προσφυγές που ζητούν να ακυρωθεί ως αντισυνταγματικό και να μην εφαρμοστεί το Προεδρικό Διάταγμα 95/2025 για το περιβαλλοντικό ισοδύναμο. Τις προσφυγές έχουν ασκήσει οι Δήμοι Αλίμου, Αμαρουσίου, Κηφισιάς, Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης, Φιλοθέης-Ψυχικού, ο Σύλλογος Προστασίας Κηφισιάς, η Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού (ΕΛΛΕΤ), η Monumenta, ο Φιλοπρόοδος Σύλλογος Πολιτείας, ο Εξωραϊστικός Σύλλογος Αλωνίων και Παραδοσιακού Κέντρου Κηφισιάς και επτά κάτοικοι Κηφισιάς. κάτοικοι και περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Στον αντίποδα, παρέμβαση υπέρ της διατήρησης του Προεδρικού Διατάγματος έχουν καταθέσει τέσσερις κατασκευαστικές και τεχνικές εταιρείες, ενώ, όπως είναι φυσικό το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας θα υπεραμυνθεί της συνταγματικότητας του Προεδρικού Διατάγματος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πριν από λίγους μήνες και συγκεκριμένα στα μέσα Οκτωβρίου, το Προεδρικό Διάταγμα κρίθηκε συνταγματικό και νόμιμο από το Ε’ Τμήμα του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου. Οι δικαστές δέχτηκαν ότι «στην περίπτωση εννόμων σχέσεων που έχουν κριθεί αμετακλήτως με δικαστικές αποφάσεις, ο νομοθέτης δεν κωλύεται να ρυθμίσει και πάλι τις σχέσεις αυτές με νέους κανόνες δικαίου, εφόσον αυτοί έχουν γενικό χαρακτήρα και δεν ρυθμίζουν μεμονωμένη σχέση».

Οι σύμβουλοι Επικρατείας αποφάνθηκαν ότι το σχέδιο ΠΔ ήταν μέσα στο πνεύμα των αποφάσεων της Ολομέλειας του ΣτΕ που έχουν ήδη εκδοθεί. Πρόκειται για τις αποφάσεις με τις οποίες κρίθηκαν αντισυνταγματικές και μη νόμιμες βασικές διατάξεις του ΝΟΚ τον Δεκέμβριο του 2024, βάζοντας στον “πάγο” την οικοδομή.

Το ΠΔ προβλέπει τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων για την αντιστάθμιση της χρήσης κινήτρων του ΝΟΚ. Ο μηχανισμός του περιβαλλοντικού ισοδύναμου επιτρέπει την επανέκδοση και τη συνέχιση οικοδομικών αδειών που είχαν εκδοθεί με βάση τα κίνητρα του ΝΟΚ και είτε ακυρώθηκαν δικαστικά είτε προσβλήθηκαν με αίτηση ακύρωσης ή εντάσσονται σε χρηματοδοτικά εργαλεία.

Ως μόνη προϋπόθεση για την επανέκδοση των οικοδομικών αδειών που είτε ακυρώθηκαν δικαστικά είτε προσβλήθηκαν στα δικαστήρια, παρότι οι οικοδομικές εργασίες είχαν αρχίσει πριν από τις 11/12/2024, το ΣτΕ έθεσε την προηγούμενη τήρηση της διαδικασίας περιβαλλοντικού προελέγχου.

Πρόκειται για το πρώτο στάδιο, προκειμένου να κριθούν οι συνέπειες που προκαλούνται στο περιβάλλον από τα μέτρα περιβαλλοντικού ισοδυνάμου και, κατ’ επέκταση, εάν απαιτείται ή όχι Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Σύμφωνα με τους κατασκευαστές το Π.Δ. και ο σχετικός νόμος εκδόθηκαν σε συμμόρφωση με προηγούμενες αποφάσεις του ΣτΕ και κατόπιν στάθμισης κρίσιμων συνταγματικών αρχών, όπως η προστασία του περιβάλλοντος και το δικαίωμα στην ιδιοκτησία. Εξηγούν ότι οι ίδιοι ενήργησαν βάσει ισχυόντων νόμων, έλαβαν νόμιμες άδειες, ξεκίνησαν έργα και πραγματοποίησαν συναλλαγές με τρίτους, χωρίς να έχουν καμία ευθύνη για την μεταγενέστερη κρίση αντισυνταγματικότητας διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού.

Από την πλευρά τους οι πέντε Δήμοι και οι υπόλοιποι προσφεύγοντες επιδιώκουν την ακύρωση ενός θεσμικού πλαισίου που, όπως υποστηρίζουν επιχειρεί να παρακάμψει ευθέως τις ακυρωτικές αποφάσεις της Δικαιοσύνης και να αντικαταστήσει τις έννομες συνέπειες της ακύρωσης παράνομων πράξεων με αόριστα και αποσπασματικά «περιβαλλοντικά ισοδύναμα».