Πώς επηρεάζει την Ελλάδα ο πόλεμος στο Ιράν – Οι έμμεσες επιπτώσεις σε ενεργειακό κόστος, τουρισμό, ναυτιλία, εμπόριο

Ενεργειακό κόστος, τουρισμός, ναυτιλία και εμπόριο καταγράφονται μεταξύ των τομέων που επηρεάζονται στην Ελλάδα από την κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο τον πόλεμο στο Ιράν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Βασίλης Κορκίδης, πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιά (ΕΒΕΠ), μιλά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για πέντε τομείς που επηρεάζονται από τον πόλεμο στο Ιράν, περιγράφοντας τις άμεσες και έμμεσες συνέπειες σε οικονομικές δραστηριότητες και αλυσίδες μεταφορών.

Η αποτύπωση των επιπτώσεων ξεκινά από τον τουρισμό στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου, όπως αναφέρεται, η Ελλάδα ενδέχεται να θεωρηθεί «γειτονική ζώνη αστάθειας», ιδιαίτερα από επισκέπτες εκτός ΕΕ, κυρίως από ΗΠΑ και Ασία. Σε αυτό το περιβάλλον, καταγράφεται ως πιθανό ενδεχόμενο το ενδεχόμενο ακυρώσεων κρουαζιέρων και πακέτων πολυπροορισμών (Ελλάδα-Τουρκία-Ισραήλ-Αίγυπτος), ενώ γίνεται αναφορά σε αυξημένα ασφαλιστικά κόστη και σε επιβάρυνση της τουριστικής εικόνας, που μπορεί να περιορίσουν τις κρατήσεις, ιδίως σε νησιά της Ανατολικής Μεσογείου. Στη ναυτιλία, επισημαίνεται ότι ενδεχόμενες εμπλοκές στα Στενά του Ορμούζ και στην Ερυθρά Θάλασσα οδηγούν σε αύξηση ναύλων και ασφαλίστρων, αναδρομολόγηση πλοίων μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας και καθυστερήσεις στις παραδόσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, σημειώνεται ότι οι ελληνόκτητες εταιρείες θα δουν αύξηση λειτουργικού κόστους και πιθανές πιέσεις στις ναυλώσεις, καθώς οι διαδρομές και οι χρόνοι μεταφοράς μεταβάλλονται υπό συνθήκες αυξημένου κινδύνου. Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε διατάραξη του εμπορίου και των εισαγωγών.

Οι καθυστερήσεις εμπορευμάτων από την Ασία μέσω Σουέζ αναφέρεται ότι επηρεάζουν την εφοδιαστική αλυσίδα, τη μεταποίηση και το λιανεμπόριο. Στο ίδιο πεδίο, καταγράφεται ότι το κόστος εισαγωγών σε ενέργεια, πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα αυξάνεται, ενώ ενισχύεται η αβεβαιότητα για εξαγωγές προς χώρες της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Σημαντικό σκέλος των επιπτώσεων αφορά την ενεργειακή αναστάτωση και το κόστος καυσίμων. Η αύξηση τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου αναφέρεται ότι επηρεάζει άμεσα τις μεταφορές (οδικές, ακτοπλοϊκές, αεροπορικές), το κόστος παραγωγής και τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, σημειώνεται ότι η επιβάρυνση του πληθωρισμού θα είναι αισθητή κυρίως σε τρόφιμα και ενέργεια, δεδομένης της εξάρτησης της χώρας από εισαγωγές. Στον πέμπτο άξονα, περιγράφεται γεωπολιτική και διπλωματική πίεση, με την Ελλάδα να καλείται να διατηρήσει ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και αραβικών χωρών, ενισχύοντας ταυτόχρονα τον ρόλο της ως ενεργειακού και γεωπολιτικού κόμβου στην Ανατολική Μεσόγειο (LNG, αγωγοί).

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρεται ότι δεν αποκλείεται αύξηση στρατιωτικής επιτήρησης σε Αιγαίο και Κύπρο. Μετά την παρουσίαση των πέντε τομέων, ο Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ εκτιμήσεις για τη διάρκεια και το εύρος της έντασης και τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Σε σύντομη αναφορά πριν από τις δηλώσεις του, διευκρινίζεται ότι ο πρόεδρος του ΕΒΕΠ υπογραμμίζει πως η παρουσία και εμπλοκή των ΗΠΑ οδηγεί περισσότερο στο σενάριο μιας εμπόλεμης περιόδου περιορισμένης διάρκειας και όχι σε γενικευμένη σύρραξη, ενώ καταγράφει τις οικονομικές συνέπειες της γεωπολιτικής αστάθειας. Στο πλαίσιο αυτό, ο ίδιος αναφέρει: «η παρουσία και εμπλοκή των ΗΠΑ οδηγεί περισσότερο στο σενάριο μιας εμπόλεμης περιόδου λίγων ημερών ή εβδομάδων και πως δεν θα υπάρξει γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, θα υπάρξουν επιπτώσεις, καθώς και εκτιμώμενες οικονομικές απώλειες από την έντονη γεωπολιτική αστάθεια και αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί.

Η Ελλάδα προς το παρόν επηρεάζεται έμμεσα και όχι άμεσα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Εάν όμως υπάρξει μια διάρκεια τριών μηνών του πολέμου, τότε οι συνθήκες θα αλλάξουν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο τουρισμός μας θα επηρεαστεί άμεσα, αφού πρόκειται για ευαίσθητο τομέα στην «αντίληψη ασφάλειας». Η ενέργεια θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός αποδέκτης, λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές. Η ναυτιλία θα έχει σημαντική αύξηση κόστους από παρακάμψεις και καθυστερήσεις που θα μετακυλίσει στα ναύλα. Τέλος το εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα θα επηρεασθεί από τις υπηρεσίες, αλλά και συνθήκες ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές, ειδικά στις εισαγωγές από Ασία μέσω Σουέζ.»

Οι αναφορές του προέδρου του ΕΒΕΠ συνδέουν, τέλος, τις επιπτώσεις σε ενέργεια, τουρισμό, ναυτιλία και εμπόριο με την αβεβαιότητα που δημιουργείται από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, με το ενεργειακό κόστος, τις μεταφορές και τις θαλάσσιες οδούς να βρίσκονται στο επίκεντρο των κινδύνων που περιγράφονται.

Ο Βασίλης Κορκίδης επισημαίνει μεταξύ άλλων στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι: η παρουσία και εμπλοκή των ΗΠΑ οδηγεί περισσότερο στο σενάριο μιας εμπόλεμης περιόδου λίγων ημερών ή εβδομάδων και πως δεν θα υπάρξει γενικευμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, θα υπάρξουν επιπτώσεις, καθώς και εκτιμώμενες οικονομικές απώλειες από την έντονη γεωπολιτική αστάθεια και αβεβαιότητα που έχει δημιουργηθεί. Η Ελλάδα προς το παρόν επηρεάζεται έμμεσα και όχι άμεσα από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις. Εάν όμως υπάρξει μια διάρκεια τριών μηνών του πολέμου, τότε οι συνθήκες θα αλλάξουν τόσο στην Ελλάδα, όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο τουρισμός μας θα επηρεαστεί άμεσα, αφού πρόκειται για ευαίσθητο τομέα στην «αντίληψη ασφάλειας». Η ενέργεια θα είναι ο μεγαλύτερος οικονομικός αποδέκτης, λόγω της εξάρτησης από εισαγωγές. Η ναυτιλία θα έχει σημαντική αύξηση κόστους από παρακάμψεις και καθυστερήσεις που θα μετακυλίσει στα ναύλα. Τέλος το εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα θα επηρεασθεί από τις υπηρεσίες, αλλά και συνθήκες ασφάλειας στις θαλάσσιες μεταφορές, ειδικά στις εισαγωγές από Ασία μέσω Σουέζ.