Bitcoin: Η μεγάλη κρίση… ταυτότητας

Δεν θα φαινόταν πιθανό πριν από έναν χρόνο. Όμως το Bitcoin έχει παγιδευτεί σε μία από τις βαθύτερες κρίσεις του μέχρι σήμερα, χωρίς προφανή διέξοδο, επισημαίνει ανάλυση του Bloomberg.

Το μεγαλύτερο κρυπτονόμισμα στον κόσμο έχει υποχωρήσει περισσότερο από 40% από το υψηλό του, και το συνηθισμένο «εγχειρίδιο» δεν λειτουργεί — οι αγοραστές στις πτώσεις έχουν εξαφανιστεί και οι δυνάμεις που κανονικά θα τροφοδοτούσαν μια ανάκαμψη τώρα λειτουργούν εναντίον του. Ο χρυσός κερδίζει το επιχείρημα του μακροοικονομικού αντισταθμίσματος κινδύνου. Τα stablecoins κερδίζουν στις πληρωμές. Οι αγορές προβλέψεων κερδίζουν στη σφαίρα της κερδοσκοπίας.

Το παράδοξο: τίποτα από αυτά δεν συμβαίνει επειδή το σύστημα είναι εναντίον του. Η Ουάσινγκτον δεν υπήρξε ποτέ πιο φιλική. Η θεσμική υιοθέτηση δεν υπήρξε ποτέ βαθύτερη. Η Wall Street δεν υπήρξε ποτέ πιο τοποθετημένη. Το Bitcoin πήρε όλα όσα ήθελε — και δεν ήταν αρκετά.

Αυτό σημαίνει ότι αυτή η καθοριστική σύγκρουση δεν αφορά την τιμή. Αφορά τον σκοπό. Και αυτή η πτώση θέτει ένα ερώτημα στο οποίο το Bitcoin δεν χρειαζόταν να απαντήσει όταν οι τιμές ανέβαιναν: αν δεν είναι το καλύτερο αντιστάθμισμα, το καλύτερο δίκτυο πληρωμών ή το καλύτερο όχημα κερδοσκοπίας — τότε για ποιον λόγο ακριβώς υπάρχει;

«Η κεντρική ιστορία του Bitcoin ήταν ότι “ο αριθμός ανεβαίνει” και αυτό δεν το έχουμε πλέον», δήλωσε ο Owen Lamont, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Acadian Asset Management. «Τώρα έχουμε “ο αριθμός πέφτει”. Δεν είναι καλή ιστορία».

Σε αντίθεση με τις μετοχές ή τα εμπορεύματα, το Bitcoin δεν διαθέτει θεμελιώδη μεγέθη. Η αξία του βασίζεται σχεδόν εξ ολοκλήρου στην πίστη — στη δύναμη των αφηγήσεων που πείθουν νέους αγοραστές να συμμετάσχουν. Αυτές οι αφηγήσεις εξασθενούν. Οι ιδιώτες επενδυτές που αγόρασαν στο ράλι που τροφοδότησε ο Τραμπ βρίσκονται πλέον με μεγάλες ζημιές.

«Νέοι κερδοσκοπικοί χώροι όπως οι αγορές προβλέψεων — και τα χρηματιστήρια εμπορευμάτων — αποσπούν την προσοχή από τις αγορές κρυπτονομισμάτων», δήλωσε η Noelle Acheson, συγγραφέας του newsletter Crypto is Macro Now. «Τώρα που το BTC είναι “μακροοικονομικό περιουσιακό στοιχείο”, πρέπει να ανταγωνίζεται τόσες πολλές άλλες εναλλακτικές, οι περισσότερες από τις οποίες είναι ευκολότερο να κατανοηθούν και να εξηγηθούν σε διαχειριστές, πελάτες, διοικητικά συμβούλια κ.λπ.».

Οι αποσκιρτήσεις

Ένα σαφές σήμα ήρθε τον Νοέμβριο. Ο Jack Dorsey — για χρόνια από τους πιο ένθερμους εταιρικούς ευαγγελιστές του Bitcoin — ανακοίνωσε ότι το Cash App θα αρχίσει να υποστηρίζει stablecoins. Για χρόνια, ο Dorsey αντιμετώπιζε το «bitcoin maximalism» ως δόγμα. Η στροφή του ήταν μήνυμα: ο αγώνας στις πληρωμές είχε προχωρήσει.

Στην Ουάσινγκτον, τα stablecoins έχουν γίνει το κέντρο βάρους. Ο διακομματικός Genius Act εγκρίθηκε εύκολα. Οι ρυθμιστικές αρχές ενθαρρύνουν ανοιχτά την υποδομή tokens με κάλυψη σε δολάρια. Ακόμη και εντός της αγοράς crypto, το Bitcoin δεν αποτελεί πλέον το αποκλειστικό επίκεντρο. Η τοκενoποίηση, τα παράγωγα βασισμένα σε blockchain και οι διασυνοριακές πληρωμές με stablecoins αναδύονται ως αξιόπιστες περιπτώσεις χρήσης  -καμία από τις οποίες δεν απαιτεί τη λειτουργία του Bitcoin.

«Αν μη τι άλλο, η δραστηριότητα στα stablecoins μπορεί να συσχετίζεται με δραστηριότητα στο Ethereum ή σε άλλες αλυσίδες. Και τα stablecoins είναι για πληρωμές», δήλωσε ο Carlos Domingo, συνιδρυτής και CEO της Securitize. «Δεν νομίζω ότι σήμερα κανείς βλέπει το Bitcoin ως μηχανισμό πληρωμών».

Η παγίδα 

Ειρωνικά, η αποδόμηση του Bitcoin ξεκίνησε κατά την ίδια του την άνοδο. Η ανοδική αγορά του 2025 προκάλεσε έκρηξη θεσμικής υποδομής που υποτίθεται θα εδραίωνε τη νομιμοποίησή του. Αντί γι’ αυτό, αφαίρεσε το μυστήριο.

Κάποτε σύμβολο φιλελεύθερης διαφυγής, το Bitcoin πλέον μοιάζει με κάθε άλλο εργαλείο της Wall Street: ένα ticker σε αναπτυσσόμενο μενού, πακεταρισμένο με options και προϊόντα μεταβλητότητας. Ό,τι κάποτε απαιτούσε βαθιά έρευνα, τώρα απαιτεί απλώς σύνδεση σε λογαριασμό χρηματιστηριακής.

Οι υπερασπιστές του εξακολουθούν να επικαλούνται τη μηχανικά σχεδιασμένη σπανιότητά του — το όριο των 21 εκατομμυρίων, τους κύκλους halving, τον ενσωματωμένο αποπληθωρισμό. Όμως στις αγορές, η σπανιότητα που μετρά δεν αφορά μόνο την προσφορά — αφορά την προσοχή. Και η προσφορά πραγμάτων που ανταγωνίζονται για αυτήν την προσοχή είναι πλέον πρακτικά άπειρη, συνεχίζει η ανάλυση του Bloomberg.

Altcoins. Παράγωγα altcoins. Τοκενoποιημένες μετοχές. Δομημένα προϊόντα μόχλευσης. Η σπανιότητα μπορεί να είναι κωδικοποιημένη, αλλά η αφθονία κατασκευάζεται. Και ακόμη και ο ίδιος ο κώδικας τίθεται υπό αμφισβήτηση — η άνοδος της κβαντικής υπολογιστικής τροφοδοτεί φόβους ότι τα κρυπτογραφικά θεμέλια του Bitcoin, που θεωρούνταν άτρωτα, ίσως δεν θα είναι για πάντα. Είναι μακρινή απειλή, αλλά σε ένα περιουσιακό στοιχείο που βασίζεται στην αφήγηση, η απλή πιθανότητα είναι διαβρωτική.

Το αντιστάθμισμα που δεν… ήταν

Ακόμη και μετά από χρόνια συζήτησης περί «ψηφιακού χρυσού», το Bitcoin απέτυχε στο σημαντικότερο μακροοικονομικό τεστ του. Παρά τις γεωπολιτικές εντάσεις, τη διαρκή αδυναμία του δολαρίου, αλλά και το γεγονός πως χρυσός και ασήμι κατέγραψαν φέτος έντονες ανόδους, τα crypto απλώς υποχωρούν.

Οι ροές το επιβεβαιώνουν. Τα αμερικανικά ETFs χρυσού προσέλκυσαν πάνω από 16 δισ. δολάρια τους τελευταίους τρεις μήνες, ενώ τα spot Bitcoin ETFs κατέγραψαν εκροές περίπου 3,3 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg. Η κεφαλαιοποίηση του Bitcoin έχει μειωθεί κατά πάνω από 1 τρισ. δολάρια.

«Ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι το Bitcoin είναι αυτό που πάντα ήταν — ένα καθαρά κερδοσκοπικό περιουσιακό στοιχείο», δήλωσε ο Tom Essaye της Sevens Report. «Δεν αντικαθιστά τον χρυσό, δεν είναι ψηφιακός χρυσός, δεν προσφέρει την ίδια χρησιμότητα. Δεν είναι αντιστάθμισμα πληθωρισμού — υπάρχουν καλύτερα, χωρίς τη μεταβλητότητα. Και δεν είναι ούτε αντιστάθμισμα χάους».

Η αναδίπλωση του «treasury model»

Το μοντέλο «ψηφιακού αποθεματικού» θεωρήθηκε η εταιρική ταυτότητα του Bitcoin. Εταιρείες όπως η Strategy Inc. συγκέντρωσαν Bitcoin και εξέδωσαν μετοχές με βάση αυτό, δημιουργώντας έναν αυτοτροφοδοτούμενο κύκλο. Για ένα διάστημα, λειτούργησε.

Τώρα ο κύκλος έχει αντιστραφεί — και μαζί του η αξιοπιστία του μοντέλου. Οι εταιρείες που ακολούθησαν αυτή τη συνταγή έχουν καταγράψει πτώση μεγαλύτερη και από του ίδιου του Bitcoin. Πολλές τελούν υπό διαπραγμάτευση κάτω από την αξία των διακρατήσεών τους.

Η κερδοσκοπία 

Η κυριαρχία του Bitcoin στην κουλτούρα της κερδοσκοπίας επίσης εξασθενεί. Πλατφόρμες προβλέψεων όπως Polymarket και Kalshi έχουν γίνει τα νέα πεδία δράσης για επενδυτές που κυνηγούν ντοπαμίνη. «Οι αγορές προβλέψεων γίνονται η επόμενη μόδα για τους ίδιους επενδυτές που απολάμβαναν την κερδοσκοπική φύση των crypto», δήλωσε η Roxanna Islam της TMX VettaFi.

Το bullish επιχείρημα

Τίποτα από αυτά δεν σημαίνει ότι το Bitcoin τελείωσε. Τα spot ETFs το έχουν καταστήσει μόνιμο στοιχείο χαρτοφυλακίων. Και έχει επιβιώσει υπαρξιακών κρίσεων: την κατάρρευση του Mt. Gox, την απαγόρευση εξόρυξης στην Κίνα, το κραχ του 2022. Κάθε φορά, το δίκτυο άντεξε και οι τιμές έκαναν νέα ρεκόρ.

«Πάντα κάποιος διασπείρει φόβο και αμφιβολία», δήλωσε ο Dan Morehead της Pantera Capital. «Απλώς πιστεύω ότι όσοι είναι σκεπτικοί για το χρήμα βασισμένο στο κινητό πάντα βρίσκουν κάτι νέο για να ανησυχούν».

Το ανοδικό σενάριο δεν είναι ότι οι αφηγήσεις είναι άτρωτες. Είναι ότι είναι αρκετά ανθεκτικές ώστε να επιβιώνουν κάθε κρίση εμπιστοσύνης. Και μέχρι τώρα, η ιστορία είναι με το μέρος τους, καταλήγει η ανάλυση.

Η διολίσθηση

Όμως η ιστορία δείχνει επίσης ότι επιβίωση και συνάφεια δεν είναι το ίδιο πράγμα. Η μεγαλύτερη απειλή για το Bitcoin δεν είναι ένας ανταγωνιστής — είναι η διολίσθηση. Η αργή απώλεια προσοχής, κεφαλαίου και πεποίθησης όταν καμία αφήγηση δεν υπερισχύει.

Το περιουσιακό στοιχείο εξακολουθεί να υπάρχει. Το δίκτυο λειτουργεί. Αλλά οι ιστορίες που του έδιναν βαρυτική έλξη — ψηφιακός χρυσός, χρήμα ελευθερίας, θεσμικό αποθεματικό — φθείρονται ταυτόχρονα. Το αν αυτό είναι προσωρινή κρίση ή μόνιμη μεταβολή αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ερωτήματα της εποχής της ψηφιακής οικονομίας.

«Για πολλούς είναι σαν θρησκεία, και η θρησκευτική πίστη δύσκολα κλονίζεται», δήλωσε ο Michael Rosen της Angeles Investment Advisors. «Απλώς δεν είναι η δική μου θρησκεία.»

Πηγή: euro2day.gr