Η στρατηγική σημασία της επάρκειας σκραπ αλουμινίου και χαλκού για την ανταγωνιστικότητα και αυτονομία της Ευρώπης

Στο επίκεντρο της σύγχρονης οικονομίας και του παγκόσμιου ανταγωνισμού βρίσκονται οι κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες (CRMs, SRMs), με το αλουμίνιο και το χαλκό να κατέχουν κεντρική θέση. Η ασφαλής πρόσβαση σε αυτές τις πρώτες ύλες είναι θεμελιώδης για την ευρωπαϊκή οικονομία, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η επάρκεια σκραπ αλουμινίου στην Ευρώπη

Κατά την άτυπη Σύνοδο κορυφής της 12ης Φεβρουαρίου 2026, οι ηγέτες της ΕΕ τόνισαν τη σημασία της διαφοροποίησης των πηγών εφοδιασμού και της αποτελεσματικής αξιοποίησης των δευτερογενών υλικών, όπως το σκραπ αλουμινίου. Η Elvalhalcor, κορυφαίος βιομηχανικός παραγωγός χαλκού και αλουμινίου, αναγνωρίζει τη διαρροή αυτού του σημαντικού πόρου εκτός ΕΕ, που πλήττει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταποίησης και τους στόχους στρατηγικής αυτονομίας της περιοχής.

Η αγωνία για τις διαρροές σκραπ αλουμινίου είναι έντονη, καθώς η εταιρεία συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση προτάσεων που καλούν την ΕΕ να υιοθετήσει αποτελεσματικά εμπορικά μέτρα για να σταματήσει αυτή τη διαρροή. Είναι γνωστό ότι η ανακύκλωση αλουμινίου μπορεί να εξοικονομήσει έως και 95% ενέργειας σε σχέση με την παραγωγή πρωτογενούς αλουμινίου. Ωστόσο, οι εξαγωγές σκραπ αλουμινίου προς ασιατικές χώρες και ΗΠΑ αυξάνονται δραματικά, και εάν δεν ληφθούν άμεσες πρωτοβουλίες, η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί, ενδέχεται μάλιστα να τετραπλασιαστεί έως το 2030.

Το πρόβλημα του σκραπ χαλκού

Ανάλογη είναι η κατάσταση και με το σκραπ χαλκού. Η Halcor, το τμήμα της Elvalhalcor που ειδικεύεται στους χαλκούς και τα κράματα, ηγείται προσπαθειών ενάντια στη διαρροή αυτού του πολύτιμου πόρου. Από τις αρχές του 2025, η Halcor συνεργάζεται με άλλες ευρωπαϊκές επιχειρήσεις για τη διαμόρφωση ενός κοινού κειμένου θέσεων που επισημαίνει την ανάγκη περιορισμού εξαγωγών σκραπ χαλκού για την ευρωπαϊκή παραγωγή.

Με την εμπλοκή στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι προσπάθειες αυτές έχουν ήδη αρχίσει να αποφέρουν καρπούς, όπως η δημιουργία ενός υπο-Επιτροπή για το σκραπ χαλκού από την «European Metals». Οι προτάσεις περιλαμβάνουν περιορισμούς στις εξαγωγές σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα και τη θεσμοθέτηση δασμών εξαγωγής για την προστασία της ευρωπαϊκής αγοράς.

Ο ρόλος της ελληνικής βιομηχανίας

Ο τομέας της μεταποίησης χαλκού και αλουμινίου στην Ελλάδα είναι μεταξύ των πιο δυναμικών και εξαγωγικών κλάδων της χώρας. Συνδυάζοντας τεχνογνωσία και καινοτομία, οι ελληνικές εταιρείες βρίσκονται σταθερά στην κορυφή, με προϊόντα που προσφέρουν υψηλή προστιθέμενη αξία.

Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας και η ανάπτυξη υποδομών για την ανακύκλωση μπορούν να δημιουργήσουν ευκαιρίες εγχώριας παραγωγής και εφοδιασμού στις κρίσιμες πρώτες ύλες, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ. Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, η συμβολή της Elvalhalcor στην ελληνική οικονομία εκτιμάται σε 1,04 δισ. ευρώ, προσφέροντας παράλληλα 714 εκατ. ευρώ κοινωνικού προϊόντος και 18.000 θέσεις εργασίας.

Η επάρκεια σκραπ αλουμινίου και χαλκού δεν αποτελεί απλώς τεχνικό ζήτημα, αλλά έχει στρατηγικό αντίκτυπο στην παραγωγική συνέχεια και την ανταγωνιστικότητα του ευρωπαϊκού τομέα. Η αποδοτική διαχείριση και επαναχρησιμοποίηση αυτών των πόρων είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη μιας βιώσιμης και αυτόνομης ευρωπαϊκής οικονομίας. Για την Ελλάδα, η ανάπτυξη ενός στιβαρού πλαισίου για τη διαχείριση των σκραπ θα ενισχύσει τη θέση της στην ευρωπαϊκή αγορά και θα συμβάλλει στην επιτυχημένη πορεία προς την κυκλική οικονομία.