STAGES OF RESISTANCE .Όταν η σκηνή ανοίγει χώρο: πολυφωνία, οικειότητα και αντίσταση στο Ίδρυμα Θεοχαράκη.

Του

Σταύρου Ξηντάρα

Το πρόγραμμα Stages of Resistance (2025–2026) έρχεται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο του θεάτρου ως ζωντανού κοινωνικού τόπου. Το αμφιθέατρο του Ιδρύματος Β. & Μ. Θεοχαράκη μετατρέπεται σε χώρο συνάντησης, εργασίας και διαλόγου, όπου διαφορετικές θεατρικές κοινότητες, πρακτικές και εμπειρίες συνυπάρχουν, συνομιλούν και συγκρούονται δημιουργικά.

Στον πυρήνα του προγράμματος βρίσκεται η έννοια της οικειότητας — όχι ως συναισθηματικό καταφύγιο, αλλά ως πολιτική και ανθρώπινη εμπειρία. Οι προσωπικές ιστορίες και οι μαρτυρίες δεν αντιμετωπίζονται ως ουδέτερο υλικό, αλλά ως κοινωνική καταγραφή που επανατοποθετεί τον τρόπο με τον οποίο αφηγούμαστε την ιστορία. Σε μια πολυφωνική κοινωνία που παραμένει συχνά θεατρικά μονόχρωμη, το Stages of Resistance θέτει ανοιχτά και επίμονα το ερώτημα: ποιος μιλά σήμερα στη σκηνή, για ποιον — και ποιος μένει εκτός;

Με επιμελητική σύλληψη και καλλιτεχνική επιμέλεια της Ραφίκας Σαουίς, το πρόγραμμα διαμορφώνει έναν χώρο εγγύτητας και ακρόασης: ένα θέατρο συμπεριληπτικό, ειλικρινές και ελεύθερο, πολυπολιτισμικό και πολυδιάστατο όσο και οι κοινότητες που το συγκροτούν.

Στο πλαίσιο του προγράμματος, το Ίδρυμα Θεοχαράκη, σε συνεργασία με το ιστορικό Bristol Old Vic του Ηνωμένου Βασιλείου, φιλοξενεί μια σκηνική πλατφόρμα αφιερωμένη στην πολυφωνία, την καλλιτεχνική ισότητα και την αποδόμηση του type casting. Έλληνες ηθοποιοί με καταγωγή από την Αφρική ανεβαίνουν στη σκηνή όχι ως «εξαιρέσεις», αλλά ως φορείς μιας νέας κανονικότητας. Μέσα από συζητήσεις, σκηνικές αναγνώσεις και παρεμβάσεις στο κλασικό ρεπερτόριο, το θέατρο διεκδικεί ξανά τον πιο ουσιαστικό του ρόλο: έναν χώρο χωρίς περιορισμούς και στερεότυπα.

Η συζήτηση «Ρόλοι χωρίς σύνορα: type casting και πρόσβαση στη σκηνή» ανοίγει έναν αναγκαίο δημόσιο διάλογο για τις πρακτικές επιλογής ρόλων, τις ευκαιρίες πρόσβασης και τα όρια — ορατά και αόρατα — που εξακολουθούν να καθορίζουν το ποιος «χωράει» στη σκηνή σήμερα, από το σύγχρονο έως το κλασικό ρεπερτόριο.

Ακολουθεί η σκηνική ανάγνωση του έργου «Στέλιος Κασόνγκο» του Γιώργου Χατζηνικολάου, σε σκηνοθεσία Ελένης Σκότη. Μια σύγχρονη ελληνική δραματουργία που φωτίζει την Αθήνα του σήμερα μέσα από ζητήματα ταυτότητας, ρατσισμού και κοινωνικής ανισότητας. Η ανάγνωση συνοδεύεται από συζήτηση με τη Nancy Medina, τους συντελεστές και Έλληνες δημιουργούς, εστιάζοντας σε καλές πρακτικές εκπροσώπησης στη σκηνή.

Κομβική παρουσία του προγράμματος αποτελεί η Nancy Medina, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Bristol Old Vic — του παλαιότερου θεάτρου του Ηνωμένου Βασιλείου με αδιάλειπτη λειτουργία σχεδόν 260 ετών. Υπό τη δική της καλλιτεχνική ηγεσία, το Bristol Old Vic δεσμεύεται έμπρακτα στη δημιουργία γενναίων, ασφαλών και ισότιμων χώρων, αναδεικνύοντας πλήθος αφηγήσεων και κοινοτήτων μέσα από το έργο του.

Το τριήμερο κορυφώνεται με το εντατικό masterclass υποκριτικής “Presence, Power, Precision”, ένα τρίωρο πρακτικό εργαστήριο αφιερωμένο στην υποκριτική πράξη ως καθαρή σκηνική επιλογή. Παρουσία, ρίσκο, ενέργεια, σώμα, λόγος και ρυθμός συνδέονται χωρίς ψυχολογική φλυαρία ή επιτήδευση — μια σύγχρονη προσέγγιση της ερμηνείας, όπως δοκιμάζεται σήμερα στη διεθνή σκηνή.

Παράλληλα, το Ίδρυμα Θεοχαράκη φιλοξενεί τον χορό μέσα από το νέο solo HAMMER του Νεοϋορκέζου χορευτή και χορογράφου Ben Green, ένα έργο που συνομιλεί με την έννοια της σωματικής αντίστασης και της σκηνικής παρουσίας. Ο/Η Green, ενεργό μέλος της διεθνούς σκηνής σύγχρονου χορού και performer της ομάδας P.OR.K της Marlene Monteiro Freitas, φέρνει στη σκηνή μια συμπυκνωμένη, έντονη εμπειρία διάρκειας 21 λεπτών.

Με την εισαγωγή του θεάτρου στο νέο καλλιτεχνικό του πρόγραμμα για το φθινόπωρο 2025 και την άνοιξη 2026, το Ίδρυμα Θεοχαράκη επαναφέρει το αμφιθέατρο ως χώρο μικρής κλίμακας, συμμετοχικών παραγωγών, όπου — όπως υποστήριζε και ο Peter Brook — η οικειότητα διαλύει τις διαχωριστικές γραμμές και μετατρέπει το κοινό σε ενεργό μέρος της δημιουργικής διαδικασίας.

Το Stages of Resistance δεν προτείνει απλώς παραστάσεις. Προτείνει έναν τρόπο να είμαστε μαζί: στη σκηνή, στο κοινό, στον κόσμο.

INFO

STAGES OF RESISTANCE | 2025–2026
📍 Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Β. & Μ. Θεοχαράκη
Επιμελητική σύλληψη & καλλιτεχνική επιμέλεια: Ραφίκα Σαουίς

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026 | 16:30–18:30
Panel Discussion: Ρόλοι χωρίς σύνορα: type casting και πρόσβαση στη σκηνή
Συμμετέχουν (αλφαβητικά):
Σαμουήλ Ακίνολα, Μιχάλης Αφολαγιάν, Ζερόμ Καλούτα, Μενέλαος Καραμαγγιώλης, Ίντρα Κέυν, Στέφανος Μουαγκιέ,
Nancy Medina (Καλλιτεχνική Διευθύντρια Bristol Old Vic)
Συντονισμός: Στέλιος Βασιλάκης

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026 | 19:30–21:30
Stage Reading & Q&A: Στέλιος Κασόνγκο του Γιώργου Χατζηνικολάου
Σκηνοθεσία: Ελένη Σκότη
Ερμηνεύουν: Σαμουήλ Ακίνολα, Άγης Εμμανουήλ, Νικόλ Δημητρακοπούλου, Πάρης Σκαρτσολιάς

Σάββατο 14 Φεβρουαρίου 2026 | 14:15–17:15
Masterclass Υποκριτικής: Presence, Power, Precision
Με τη Nancy Medina
Γλώσσα: Αγγλικά (με δυνατότητα σύντομων διευκρινίσεων στα ελληνικά)
Απευθύνεται σε επαγγελματίες ηθοποιούς, τελειόφοιτους δραματικών σχολών, σκηνοθέτες/performers
Συμμετοχές: 16–20 άτομα

Χορός
10 Φεβρουαρίου 2025 | 20:00
HAMMER (Solo, 2025 – NEW)
Χορογραφία & ερμηνεία: Ben Green
Διάρκεια: 21’