Ανάσταση απέναντι στην αδικία. «Η Ανάστασις» του Λέοντος Τολστόι στο Θέατρο NOŪS Creative. O Σωτήρης Δούβρης μίλησε στην kontra news για την πατριαρχία, την ευθύνη, την υποκριτική διαδρομή και τη σύγχρονη ελληνική μυθοπλασία.

του

Σταύρου Ξηντάρα

Υπάρχουν λέξεις που κουβαλούν βάρος αιώνων. Λέξεις που δεν ανήκουν μόνο στη θρησκεία ή στη φιλοσοφία, αλλά διαπερνούν την κοινωνία, την πολιτική, την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Η «Ανάστασις» του Λέοντος Τολστόι είναι μια τέτοια λέξη – και ταυτόχρονα ένα έργο βαθιά πολιτικό, βαθιά ανθρώπινο, ανελέητα επίκαιρο.

Στο τελευταίο του μυθιστόρημα, ο Τολστόι ξεγυμνώνει ένα σύστημα δικαιοσύνης που δεν υπηρετεί τον άνθρωπο, αλλά τον ταξικό του ρόλο. Έναν κόσμο όπου η ενοχή και η ατιμωρησία μοιράζονται άνισα και όπου η λύτρωση δεν χαρίζεται, αλλά κατακτάται με πόνο, ευθύνη και ρήξη. Στη θεατρική διασκευή της Δάφνης Λιανάκη και τη σκηνοθεσία του Βασίλη Τριανταφύλλου, η «Ανάστασις» ανεβαίνει στο Θέατρο NOŪS Creative ως μια σκοτεινή αφήγηση για την κοινωνική βία, τη συνείδηση και την ανάγκη της εσωτερικής εξέγερσης.

Στον κεντρικό ρόλο του πρίγκιπα Νεχλιούντοφ, ο Σωτήρης Δούβρης ενσαρκώνει έναν άνθρωπο που αναγκάζεται να δει κατάματα το παρελθόν του και να διαλύσει τη βολική του ταυτότητα. Η kontra news μίλησε μαζί του για τη δική του «Ανάσταση», για την πατριαρχία, την ευθύνη, την υποκριτική διαδρομή και τη σύγχρονη ελληνική μυθοπλασία.

Ανάσταση! Μια λέξη με πολλές έννοιες, εσείς ποια Ανάσταση προσδοκάτε;
Ετυμολογικά η λέξη προέρχεται από το αρχαίο ἀνίστημι, που σημαίνει σηκώνομαι – εγείρω. Ζούμε σε μια χρονική περίοδο που οι πάντες γύρω μας αλλά και εμείς, ειδικά εμείς, κοιμόμαστε. Συνηθίσαμε το τέρας, που έλεγε και ο Χατζηδάκης, και δεν αντιδρούμε όσο θα έπρεπε. Ξεθυμαίνουμε στα social και αλλάζουμε πλευρό. Προσδοκώ την ψυχική ανάσταση τη δική μου και των γύρω μου με απώτερο σκοπό να αντιδράσουμε σε όλα αυτά τα πολλά που μας καταπιέζουν.

Η παράσταση «Ανάστασις» του Λ. Τολστόι, ο δικός σας ρόλος; ο οποίος είναι και ο πιο δύσκολος, του Νεχλιούντοφ;
Όλοι οι ρόλοι του έργου δύσκολοι είναι. Η διαφορά του Νεχλιούντοφ είναι στο ότι διανύει τη μεγαλύτερη διαδρομή. Και εξηγώ: Είναι αυτός που βιώνει την ψυχική Ανάσταση που περιέγραψα πριν. Είναι πρίγκιπας, με μεγάλη περιουσία και διάγει άσωτο βίο που περιλαμβάνει κραιπάλες, γυναίκες και καταχρήσεις. Σε αυτόν τον άνθρωπο λοιπόν, μια ωραία ημέρα, σε ένα δικαστήριο της Μόσχας, έρχεται η μοίρα και του δίνει ένα πολύ δυνατό χαστούκι. Φέρνει μπροστά του, κατηγορούμενη για φόνο που δεν διέπραξε, μια ξεπεσμένη ηθικά γυναίκα, τη Μάσλοβα, της οποίας ο ξεπεσμός οφείλεται στη δική του συμπεριφορά πριν από κάμποσα χρόνια. Συνειδητοποιεί το λάθος του και αποφασίζει να αφιερώσει τη ζωή του στο να κάνει τη ζωή της Μάσλοβα λίγο καλύτερη και με αυτόν τον τρόπο να εξιλεωθεί. Για το λόγο αυτό, πρέπει να ξεφορτωθεί όλα τα περιττά βάρη που κουβαλάει. Και είναι πολλά: κληρονομιές, κτήματα, χρήματα, κούφιες κοινωνικές σχέσεις… Αυτή λοιπόν η σταδιακή αλλαγή που συντελείται μέσα του, για να εκφραστεί με υποκριτικούς όρους και ταυτόχρονα να μην γίνει με υπερβολικό τρόπο, θέλει πολύ λεπτό χειρισμό, σχεδόν χειρουργικό. Εύχομαι να μπορέσω να κρατήσω την ισορροπία που χρειάζεται στη σκηνή και να βγει καλό το αποτέλεσμα.

Τι ακριβώς έχει αυτός ο χαρακτήρας; Πώς τον προσεγγίσατε;
Η αρχή, η πρώτη μου επαφή με το κείμενο και τον συγκεκριμένο ήρωα, είναι πάντα η πιο χρήσιμη εμπειρία για το χτίσιμο του χαρακτήρα. Την πρώτη φορά που το διάβασα ήταν όταν μου προτάθηκε ο ρόλος και έπρεπε να αποφασίσω αν με ενδιαφέρει και αν μπορώ να ανταπεξέλθω. Διαβάζοντας λοιπόν αυτά που κάνει και λέει ο Νεχλιούντοφ, αντί να τον φαντάζομαι σαν κάποιον άγνωστο προς εμένα κύριο, έβλεπα τον εαυτό μου να τα κάνει όλα αυτά. Αυτή η ταύτιση στην πρώτη μας επαφή με τον χαρακτήρα τροφοδοτεί ακόμα με ενέργεια τις πρόβες μου.

Η γυναίκα και σε αυτό το έργο «αδικείται», αλλά αν το δούμε και στο σήμερα, στην πραγματική ζωή, πάλι η γυναίκα βάλλεται. Ποια είναι η άποψή σας;
Σαφέστατα και τότε και τώρα η γυναίκα βάλλεται. Τα θεμέλια της πατριαρχίας έχουν μπει από τότε και από ακόμα πιο παλιά και μας ταλαιπωρούν ακόμα και σήμερα. Πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να σπάσουμε αυτά τα στερεότυπα και αυτό απαιτεί πολλή δουλειά και ενέργεια από μέρους μας. Όλοι μας έχουμε στο περιβάλλον άντρες που αντιμετωπίζουν γυναίκες με υποτιμητικό τρόπο. Από αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να ξεκινήσουμε. Να τους κάνουμε να αλλάξουν γνώμη.

Ποια σκηνή σας αρέσει πιο πολύ και γιατί;
Νομίζω η αγαπημένη μου σκηνή στο έργο είναι ένα μεγάλο flashback που κάνει ο ήρωας, όταν αντικρίζει τη Μάσλοβα μετά από χρόνια. Θυμάται την πρώτη του γνωριμία, όταν ο ίδιος ήταν φοιτητής στο πανεπιστήμιο. Είναι ταυτόχρονα γλυκιά σκηνή αλλά και πικρή. Από τη μία βλέπεις δύο νέους ανθρώπους να ερωτεύονται, από την άλλη ξέρεις ήδη πόσο άσχημα κατέληξε αυτό για την κοπέλα. Πραγματικά υπέροχη σκηνή, στημένη πολύ ωραία από τον Βασίλη και από την καίρια κινησιολογική επιμέλεια της Φαίδρας Σούτου.

Ποιοι συγγραφείς σας αρέσουν;
Ο Τολστόι είναι αξιοθαύμαστος συγγραφέας, αν και αν πρέπει να διαλέξω έναν από τη ρώσικη λογοτεχνία, προτιμώ τον Ντοστογιέφσκι. Ακόμα αγαπώ τον Κάφκα, τον Στάινμπεκ και τον Σαραμάγκου.

Υπάρχει κάποιος ρόλος που θα θέλατε να παίξετε, αλλά δεν έτυχε;
Δεν έχω κάτι συγκεκριμένο στο μυαλό μου. Συνήθως πάντως ζηλεύω συνεργασίες, όχι ρόλους.

Εκτός από το θέατρο, έχετε συμμετάσχει σε μια πολύ ωραία τηλεοπτική δουλειά, το IQ 160. Θα συνεχιστεί; Και πώς ήταν αυτή η εμπειρία;
Ναι, το είδος της «αστυκωμωδίας», όπως λένε και στο Star, έλειπε από την ελληνική μυθοπλασία. Είναι μια υπέροχη συνεργασία που κρατάει τρία χρόνια τώρα. Έχω ευτυχήσει να κάνω έναν ρόλο που έχει κατά βάση σκηνές με τη Σμαράγδα Καρύδη και αυτό είναι ό,τι καλύτερο μπορεί να σου συμβεί τηλεοπτικά. Ταλαντούχα, δοτική, ήρεμη και με μεγάλα ποσοστά τρέλας και χιούμορ. Συζητείται και άλλη σεζόν, αλλά δεν έχει ανακοινωθεί κάτι ακόμα.

Παρακολουθείτε τηλεόραση; Τι σας αρέσει πιο πολύ;
Παρακολουθώ on demand λόγω χρόνου. Από ελληνικές σειρές, εκτός από το IQ, παρακολουθώ τη Μεγάλη Χίμαιρα. Πραγματικά αξιόλογη σειρά, με πολύ δυνατές ερμηνείες, καταπληκτική φωτογραφία και πολύ δυνατό σενάριο. Τη σειρά αυτή την περίμενα καιρό, μιας και κάποιες από τις πρόβες τους έγιναν και στην Καταπactή, στο εργαστήρι θεάτρου που διευθύνω.

Υπάρχει μια άνθιση της μυθοπλασίας μετά τον κορονοϊό. Αυτό βοηθάει το χώρο σας, αλλά κάνει και τον ανταγωνισμό πιο έντονο. Πώς το βιώνετε;
Ναι, γίνονται πολλά πράγματα και δουλεύουμε περισσότεροι ηθοποιοί από ό,τι παλιότερα. Το άλλο θετικό είναι ότι μπήκαν επιτέλους στην τηλεόραση και ηθοποιοί με πολύ μεγάλη και επιτυχημένη πορεία στο θέατρο, που δυστυχώς στο ευρύ κοινό δεν ήταν γνωστοί. Έτσι ανέβηκε και το ποιοτικό επίπεδο των σειρών, τουλάχιστον από υποκριτική άποψη. Ο ανταγωνισμός είναι στη φύση της δουλειάς μας και μαθαίνουμε να πορευόμαστε με αυτόν.

Εκτός από ηθοποιός, έχετε και το εργαστήριο Καταπactή. Τι σας γοητεύει στη συνδιαλλαγή με τους μαθητές;
Έχω ιδρύσει την Καταπactή, όπου μαθητές υποκριτικής, σκηνογραφίας, φωτισμών και συγγραφείς μαθαίνουν την τεχνική της τέχνης που επιλέγουν, με σκοπό να συνεργαστούν και στο τέλος της χρονιάς να φτιάξουν όλοι μαζί μια παράσταση. Αυτό το αποτέλεσμα της μαθητικής δημιουργίας είναι που με γοητεύει. Το να καθοδηγώ ανθρώπους να γίνουν οι ίδιοι δημιουργοί, όχι να δημιουργώ εγώ πάνω τους.

Info Παράστασης

«Η Ανάστασις» του Λέοντος Τολστόι
Θεατρική διασκευή: Δάφνη Λιανάκη
Σκηνοθεσία: Βασίλης Τριανταφύλλου

Πρεμιέρα: Σάββατο 14 Φεβρουαρίου, 21:00
Παραστάσεις: κάθε Σάββατο στις 21:00 & Κυριακή στις 19:00

Χώρος: Θέατρο NOŪS Creative
Τροίας 34, Αθήνα 11255 (5’ από τον σταθμό ΗΣΑΠ «Βικτώρια»)
Τηλ.: 210 8237333

Εισιτήρια:
Early bird: 10€
Γενική είσοδος: 17€
Μειωμένο (φοιτητικό, ανέργων, ΑΜΕΑ): 12€
Ατέλεια: 8€
Ομαδικό (άνω των 12 ατόμων): 10€

Προπώληση: ticketservices.gr

Παίζουν (αλφαβητικά):
Αλέξανδρος Δαβιλάς, Σωτήρης Δούβρης, Ελένη Ζουρελίδου, Θοδωρής Ηλιόπουλος, Ματουάλι Κουτουλάκη, Ασπασία Μηλιαράκη, Λυκούργος Μπάδρας