Κώστας Βιτάλης – Ο αφηγητής της εικόνας

Της Ελευθερίας Τζανακούλη

Υπάρχουν καλλιτέχνες που ζωγραφίζουν όμορφες εικόνες και υπάρχουν και εκείνοι που αφηγούνται ιστορίες με εικόνες. Στη δεύτερη, σπανιότερη κατηγορία ανήκει ο Κώστας Βιτάλης, ένας δημιουργός που εδώ και δεκαετίες κινείται αθόρυβα αλλά σταθερά στα όρια της ζωγραφικής, του κόμικς και της κινηματογραφικής αφήγησης.

Γεννημένος στην Αθήνα το 1957, αυτοδίδακτος από επιλογή και ιδιοσυγκρασία, ο Βιτάλης ανήκει σε εκείνη τη γενιά των δημιουργών που έμαθαν την τέχνη δουλεύοντας, παρατηρώντας και επιμένοντας. Από νωρίς έδειξε κλίση στο σχέδιο και στα εικαστικά, επηρεασμένος τόσο από το οικογενειακό του περιβάλλον όσο και από το σινεμά, που λειτούργησε για εκείνον σαν ένα δεύτερο, άτυπο σχολείο. Η εικόνα, άλλωστε, δεν τον ενδιέφερε ποτέ ως στατικό αποτέλεσμα, αλλά ως χώρος δράσης, ως καρέ που υπονοεί πριν και μετά.

Η επαγγελματική του διαδρομή περνά από τον χώρο της διαφήμισης, της γραφιστικής και της οπτικοακουστικής παραγωγής, όπου εργάστηκε ως visualizer, γραφίστας και storyboard artist. Εκεί καλλιέργησε την ακρίβεια του κάδρου, τη σημασία του ρυθμού και την οικονομία της αφήγησης , στοιχεία που διατρέχουν όλο το εικαστικό του έργο. Στα χέρια του, το σχέδιο δεν είναι διακοσμητικό· είναι εργαλείο σκέψης.

Ιδιαίτερη θέση στο έργο του κατέχει η ενασχόληση με το κόμικς. Μακριά από εύκολες κατηγοριοποιήσεις, τα κόμικς του Βιτάλη κινούνται σε μια ώριμη, λογοτεχνική περιοχή, όπου το σχέδιο συνομιλεί ισότιμα με το νόημα. Σε συνεργασία με τη ζωγράφο Έλενα Ναβροζίδου, υπέγραψε τα άλμπουμ «Ο Πειρασμός του Αγίου Αντωνίου» και «Ανοιξιάτικη Νύχτα», έργα που ξεχωρίζουν για την ατμόσφαιρα, την υπόγεια ένταση και τη σχεδόν κινηματογραφική τους ροή. Παράλληλα, έργα του έχουν δημοσιευθεί σε περιοδικά του χώρου, όπως το ιστορικό «ΒΑΒΕΛ», καταγράφοντας τη σταθερή παρουσία του στην ελληνική σκηνή των κόμικς.

Η ζωγραφική του Βιτάλη, είτε παρουσιάζεται αυτόνομα είτε μέσα από πρωτότυπες σελίδες κόμικς, διακρίνεται από μια σκοτεινή ευαισθησία, μια εσωτερικότητα που δεν κραυγάζει αλλά επιμένει. Οι μορφές του μοιάζουν συχνά σαν να έχουν παγώσει για ένα κλάσμα του δευτερολέπτου πριν μιλήσουν. Είναι αυτή η σιωπηλή ένταση που καθιστά το έργο του αναγνωρίσιμο.

Σε μια εποχή όπου η εικόνα καταναλώνεται γρήγορα και επιφανειακά, ο Κώστας Βιτάλης υπενθυμίζει τη δύναμη της χειροποίητης αφήγησης.

Δεν ακολουθεί τάσεις· χτίζει κόσμο. Και αυτό, τελικά, είναι το γνώρισμα του πραγματικού ταλέντου, η ικανότητα να μετατρέπει το σχέδιο σε εμπειρία και τον θεατή σε συνοδοιπόρο.