Οκτώ χώρες με εδάφη στην Αρκτική: Οι στρατιωτικοί πόροι που έχουν αναπτύξει

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ θέλει να αποκτήσει τη Γροιλανδία, καθώς λέει ότι είναι ο μόνος τρόπος για να διασφαλίσει την άμυνα της χώρας του. Από την άλλη πλευρά, οι κάτοικοι της περιοχής, όπως και η Δανία, στην οποία ανήκει η αυτόνομη περιοχή, απορρίπτουν το σκεπτικό του Τραμπ και λένε ότι οποιεσδήποτε ανησυχίες έχει η Ουάσινγκτον μπορούν να αντιμετωπιστούν με τις υφιστάμενες αμυντικές συμφωνίες.

Αυτή τη στιγμή, οκτώ κράτη έχουν εδάφη στην Αρκτική (Ρωσία, Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδάς, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία και Ισλανδία) και αυτοί είναι οι στρατιωτικοί πόροι που έχουν αναπτύξει στην περιοχή:

Ρωσία

Το ήμισυ της χερσαίας έκτασης της Αρκτικής αποτελεί ρωσικό έδαφος. Από το 2005, η Μόσχα έχει επαναλειτουργήσει και εκσυγχρονίσει δεκάδες στρατιωτικές βάσεις της σοβιετικής εποχής, τόσο στην ηπειρωτική Αρκτική όσο και στα νησιά στα ανοικτά των βόρειων ακτών της.

Η Ρωσία διατηρεί σε υψηλή κατάσταση ετοιμότητας το πυρηνικό κέντρο δοκιμών στη Νόβαγια Ζεμλία, ένα αρκτικό αρχιπέλαγος, αν και δεν έχει πραγματοποιήσει δοκιμή με πυρηνική έκρηξη από το 1990. Τον περασμένο Οκτώβριο, πραγματοποίησε εκεί δοκιμή του πυρηνοκίνητου πυραύλου κρουζ Μπουρεβέστνικ.

Στην ευρωπαϊκή Αρκτική, η χερσόνησος Κόλα φιλοξενεί περίπου τα δύο τρίτα των πυρηνικών δυνατοτήτων δεύτερης επίθεσης της Ρωσίας – της ικανότητας να απαντήσει σε πυρηνική επίθεση – σύμφωνα με τον Ματιέ Μπουλέζ, συνεργάτη του Polar Institute στο Wilson Center με έδρα την Ουάσινγκτον.

Η περιοχή φιλοξενεί επίσης τον Βόρειο Στόλο της Ρωσίας, με έδρα το Σεβερομόρσκ, ο οποίος διαθέτει έξι από τα 12 πυρηνικά υποβρύχια της χώρας, σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Ινστιτούτου Στρατηγικών Μελετών (IISS). Τα υπόλοιπα έξι χειρίζεται ο Στόλος του Ειρηνικού με έδρα το Βλαδιβοστόκ.

Ο μόνος τρόπος για τον Βόρειο Στόλο να έχει πρόσβαση στον Βόρειο Ατλαντικό είναι μέσω της Θάλασσας του Μπάρεντς, μεταξύ του νορβηγικού αρχιπελάγους Σβάλμπαρντ και της βόρειας ακτής της Ευρώπης. Η διατήρηση αυτής της πρόσβασης είναι επομένως απαραίτητη για τη Μόσχα.

ΗΠΑ και Καναδάς

Από το 1957, οι ΗΠΑ και ο Καναδάς αμύνονται από κοινού ενάντια σε εξωτερικές απειλές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων από πυρηνικούς πυραύλους, μέσω της Βορειοαμερικανικής Διοίκησης Αεροδιαστημικής Άμυνας (NORAD), η οποία σύμφωνα με το IISS βρίσκεται σε διαδικασία εκσυγχρονισμού: Ο Καναδάς έχει παραγγείλει δύο συστήματα ραντάρ που καλύπτουν αρκτικές και πολικές περιοχές, με το πρώτο να αναμένεται να φτάσει σε αρχική επιχειρησιακή ικανότητα έως το 2028. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Τραμπ έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να αναπτύξει ένα νέο σύστημα αντιπυραυλικής άμυνας – τον Χρυσό Θόλο (Golden Dome) – και γι’ αυτό το λόγο ισχυρίζεται ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας.

Βάσει αμυντικής συμφωνίας με τη Δανία, η Ουάσινγκτον διαθέτει στη βόρεια Γροιλανδία τη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ. Κατά τα άλλα, οι περισσότερες από τις αρκτικές δυνάμεις της βρίσκονται σε οκτώ βάσεις στην Αλάσκα και αριθμούν περίπου 22.000 στρατιωτικούς, σύμφωνα με το IISS και τη Βόρεια Διοίκηση των ΗΠΑ.

Ο Καναδάς διαθέτει πέντε βάσεις στην Αρκτική, συμπεριλαμβανομένου του Αλέρτ, ενός σταθμού αναχαίτισης ραδιοσημάτων στο νησί Έλσμερ, που είναι ο βορειότερος μόνιμα κατοικημένος οικισμός στον κόσμο.

Νότια του Αρκτικού Κύκλου, ο Καναδάς διαθέτει μια βάση στο Γέλοουναϊφ στα Βορειοδυτικά Εδάφη, η οποία φιλοξενεί μια ομάδα περιπολίας δασοφυλάκων και μια αεροπορική βάση.

Ο Καναδάς κατασκευάζει μια εγκατάσταση στο νησί Μπάφιν για τον ανεφοδιασμό πλοίων περιπολίας ανοιχτής θάλασσας – αν και το έργο έχει υποστεί πολλές καθυστερήσεις. Εν τω μεταξύ, οι ΗΠΑ επεκτείνουν τις υπάρχουσες λιμενικές εγκαταστάσεις στο Νόουμ της Αλάσκας, σύμφωνα με το IISS.

Δανία

Παρά τους χλευασμούς του Τραμπ, το σώμα Sirius που περιπολεί με έλκηθρα σκύλων είναι μια σκληραγωγημένη στρατιωτική μονάδα που διεξάγει αναγνωρίσεις μεγάλης εμβέλειας στις ακραίες συνθήκες της βορειοανατολικής Γροιλανδίας.

Η Κοινή Αρκτική Διοίκηση (JAC) της Δανίας, με έδρα την πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, Νουούκ, αριθμεί περίπου 150 άτομα στρατιωτικό και πολιτικό προσωπικό.

Η JAC είναι επίσης παρούσα στην αεροπορική βάση Κανγκερλουσουάκ, καθώς και σε τέσσερις μικρότερους στρατιωτικούς σταθμούς στην ανατολική και βορειοανατολική Γροιλανδία, ενώ διαθέτει και έναν αξιωματικό σύνδεσμο στη βάση του Πιτουφίκ.

Σουηδία και Φινλανδία

Η Σουηδία δεν έχει βάσεις βόρεια του Αρκτικού Κύκλου, αλλά έχει μια αεροπορική βάση στη Λουλέα, στη βόρεια ακτή του Βοθνιακού Κόλπου, και μια στρατιωτική βάση με δύο συντάγματα στο Μπόντεν, σε απόσταση περίπου 40 χλμ.

Η Φινλανδία διαθέτει μια αεροπορική βάση στο Ροβανιέμι, στον Αρκτικό Κύκλο, και μια βάση της Ταξιαρχίας Γιάγκερ βορειότερα, στη φινλανδική Λαπωνία.

Νορβηγία

Η Νορβηγία είναι ο παρατηρητής του ΝΑΤΟ για μια τεράστια θαλάσσια περιοχή περίπου 2 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων του Βόρειου Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένης της Αρκτικής.

Πολλές από τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις της βρίσκονται πάνω από τον Αρκτικό Κύκλο. Διαθέτει τέσσερις αεροπορικές βάσεις, συμπεριλαμβανομένης μίας για τα νέα μαχητικά αεροσκάφη F-35, δύο ναυτικές βάσεις, μια σειρά από στρατιωτικές βάσεις και ένα κέντρο υποδοχής για τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που έρχονται για ενίσχυση σε περίπτωση επίθεσης.

Ισλανδία

Το νησί του Βόρειου Ατλαντικού είναι μέλος του ΝΑΤΟ, αλλά δεν διαθέτει στρατό, μόνο υπηρεσία ακτοφυλακής.

Φιλοξενεί αεροσκάφη ναυτικής περιπολίας του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ στην αεροπορική βάση Κέφλαβικ, κοντά στο Ρέικιαβικ.

Μαχητικά αεροσκάφη του ΝΑΤΟ εναλλάσσονται περιοδικά στο Κέφλαβικ για να διατηρούν ασφαλή τον ισλανδικό εναέριο χώρο. Η ανάπτυξη διαρκεί συνήθως δύο έως τρεις εβδομάδες, τρεις φορές τον χρόνο.

Πηγές: Reuters, IISS, Βόρεια Διοίκηση ΗΠΑ, Κυβέρνηση Ισλανδίας