Ε.Ε. κλιμακώνει κυρώσεις στο Ιράν καθώς οι δρόμοι αιματοκυλίζονται — 500 νεκροί

Κυρώσεις, αιματηρές συγκρούσεις και πολιτικό «παρελθόν που επιστρέφει»: η Ευρωπαϊκή Ένωση σκύβει πάνω από το Ιράν, την ώρα που το θεοκρατικό καθεστώς αντιμετωπίζει το πιο εκτεταμένο κίνημα μαζικών διαδηλώσεων από το 1979.

Το Ιράν βρίσκεται στο κέντρο μιας από τις πιο επικίνδυνες πολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών, με μαζικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να εξαπλώνονται στην πλειοψηφία των επαρχιών της χώρας, και την κρατική καταστολή να έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 500 ανθρώπους, σύμφωνα με διεθνείς πηγές και αναφορές από μέσα ενημέρωσης.

Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε πιο σκληρή γραμμή έναντι της Τεχεράνης, αφού υψηλόβαθμοι ευρωπαίοι διπλωμάτες κάνουν λόγο για επιπρόσθετες κυρώσεις ως απάντηση στη βίαιη καταστολή των διαδηλωτών.

Κυρώσεις και πολιτική πίεση στην Ε.Ε.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Kaja Kallas, σε δημόσιες δηλώσεις έχει θέσει επί τάπητος το ενδεχόμενο νέου πακέτου κυρώσεων κατά της Τεχεράνης — κίνηση που θα ενισχύσει σημαντικά το ήδη υπάρχον ευρωπαϊκό πλαίσιο που σχετίζεται με τις πυρηνικές φιλοδοξίες του Ιράν και τις κυρώσεις για τη στήριξή του στη Ρωσία.

Ωστόσο, η όποια απόφαση για πρόσθετα μέτρα πρέπει να εγκριθεί από τους υπουργούς Εξωτερικών των κρατών‑μελών της Ε.Ε. — γεγονός που δείχνει ότι η ευρωπαϊκή στρατηγική παραμένει διχασμένη και εν πολλοίς συγκρατημένη.

Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τις επόμενες ημέρες αναμένεται σφοδρή πολιτική αναμέτρηση, με ευρωβουλευτές να πιέζουν για την κατάταξη των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στη λίστα τρομοκρατικών οργανώσεων της Ε.Ε., πρόταση που στο παρελθόν έχει μπλοκαριστεί από χώρες όπως η Αυστρία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία. 

Ursula von der Leyen, πρόεδρος της Κομισιόν:

«Η Ευρώπη στέκεται πλήρως στο πλευρό των διαδηλωτών. Παρακολουθούμε προσεκτικά τις εξελίξεις και τις απώλειες αθώων ζωών.»

Όμως η Ε.Ε. αποφεύγει προς το παρόν να σχολιάσει ανοιχτά πιθανή στρατιωτική παρέμβαση ή να πάρει ξεκάθαρη θέση για το ποιον θα υποστηρίξει σε μια ενδεχόμενη αλλαγή καθεστώτος.

Κίνημα στο δρόμο και «επιστροφή» του Σάχη: ιστορικές σκιές πάνω από το 2026

Καθώς εκατοντάδες χιλιάδες Ιρανοί κατεβαίνουν στους δρόμους, το κίνημα έχει αποκτήσει πλέον σαφώς πολιτικό χαρακτήρα, με τις διαδηλώσεις — ξεκινώντας από την οικονομική οργή για την κατάρρευση της οικονομίας και την άνοδο του πληθωρισμού — να εξελίσσονται σε ευρεία αμφισβήτηση του ίδιου του θεοκρατικού καθεστώτος.

Σε αυτό το πλαίσιο, στο παρασκήνιο έχει αναζωπυρωθεί μια ιστορική συζήτηση γύρω από την πιθανή «επιστροφή» του γιου του τελευταίου Σάχη της Περσίας στη χώρα, μια ιδέα που προκαλεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις — καθώς το παρελθόν των Παχλαβί, με τα αυταρχικά χαρακτηριστικά του, αφήνει βαριά σκιά στην πολιτική ζωή του Ιράν.

Αν και δεν υπάρχει κάποια επίσημη επιβεβαίωση για άμεση επιστροφή, τα συνθήματα «Ήρθε η ώρα να επιστρέψει ο Σάχης» και «Αυτή είναι η τελική μάχη» έχουν επανεμφανιστεί σε βίντεο από τις διαδηλώσεις, υποδηλώνοντας πως τουλάχιστον ένα τμήμα των διαδηλωτών βλέπει συγκεχυμένα στο παρελθόν ως πιθανή διέξοδο.

Καταστολή, βία και διεθνείς αντιδράσεις

Η απάντηση του ιρανικού κράτους στις κινητοποιήσεις είναι σκληρή και ανελέητη, με συνεχή περιφερειακά αποκλειστικά μπλακ άουτ, χρήση πραγματικών πυρών, και εκτεταμένες συλλήψεις που αγγίζουν συνολικά δεκάδες χιλιάδες άτομα σύμφωνα με αναλύσεις και ανεπίσημες εκτιμήσεις.

Παρά τις προσπάθειες της Τεχεράνης να περιγράψει τους διαδηλωτές ως «τρομοκράτες» και «υποκινούμενους από ξένες δυνάμεις», η διεθνής κοινότητα, συμπεριλαμβανομένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων, έχει καταδικάσει τη βία — ενώ ταυτόχρονα προκαλείται μια βαθύτατη συζήτηση για τη νόμιμη απάντηση στη λαϊκή οργή.

Πολιτικά και γεωστρατηγικά διλήμματα

Η κρίση στο Ιράν δεν είναι απλώς μια εσωτερική σύγκρουση· έχει διεθνείς προεκτάσεις:

• Η οικονομική κρίση και η κατάρρευση της συναλλαγματικής ισοτιμίας έχουν μετατραπεί σε μηχανή κοινωνικής έκρηξης, με ποσοστά πληθωρισμού άνω του 40% και πτώση του νομίσματος σε ιστορικά χαμηλά.
• Η επανενεργοποίηση κυρώσεων — όπως η επαναφορά περιοριστικών μέτρων της Ε.Ε. για πυρηνικά και χρηματοοικονομικούς τομείς — εντείνει την παγκόσμια απομόνωση του ιρανικού καθεστώτος.
• Η Ε.Ε. δέχεται πιέσεις να μετατρέψει τη ρητορική της σε πραγματική στρατηγική πίεσης, με στόχο τον τερματισμό της βίας και μεγαλύτερη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

 Το Ιράν στο σταυροδρόμι Ιστορίας και διεθνούς πολιτικής

Η τρέχουσα κρίση στο Ιράν επαναφέρει στο προσκήνιο ιστορικές συζητήσεις, γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και διλήμματα για το μέλλον της χώρας και της ευρύτερης Μέσης Ανατολής. Καθώς ο λαός αγωνίζεται στους δρόμους και η Ε.Ε. μελετά νέα μέτρα απάντησης, οι αποφάσεις που λαμβάνονται τώρα στις Βρυξέλλες και στις πρωτεύουσες σημαντικών κρατών‑μελών θα διαμορφώσουν το πώς η Δύση θα αντιμετωπίσει κράτη που καταστέλλουν βίαια τους λαούς τους.

Πηγή: pagenews.gr