Mercosur: Η εμπορική συμφωνία με την ΕΕ, μετατράπηκε σε πολιτικό «όπλο» και κινδυνεύει να γίνει γεωπολιτικό

H εμπορική συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τη μεγαλύτερη αγορά της Νότιας Αμερικής Mercosur, μετατράπηκε σε πολιτικό όπλο (αντίδραση ευρωπαίων αγροτών, περιβαλλοντικές ανησυχίες, ανταγωνισμός και οικονομικά) και κινδυνεύει να γίνει γεωπολιτικό (διαιρέσεις στα κράτη – μέλη, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις ΕΕ- Λατινικής Αμερικής, σύγκρουση ευρωπαϊκών «πράσινων» προτύπων και εμπορικών συμερόντων).

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 449 ουγγρικές εταιρείες εξάγουν στην περιοχή της Mercosur και οι εξαγωγές της ΕΕ εκεί υποστηρίζουν 14.000 θέσεις εργασίας στην Ουγγαρία. Επιπλέον, η χώρα της Ανατολικής Ευρώπης έχει εμπορικό πλεόνασμα με την περιοχή της Νότιας Αμερικής. Αυτό δεν μπορεί να ειπωθεί, ωστόσο, για την Πολωνία και τη Ρουμανία.

Το εμπορικό έλλειμμα της Πολωνίας είναι το πιο έντονο στην περιοχή: εισαγωγές 1,6 δισεκατομμυρίων ευρώ σε σύγκριση με εξαγωγές σχεδόν 600 εκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 1.191 πολωνικές εταιρείες εξάγουν στη Mercosur. Οι εξαγωγές της ΕΕ εκεί υποστηρίζουν 29.000 θέσεις εργασίας στην Πολωνία. Όσον αφορά τη Ρουμανία, μόνο 250 εταιρείες έχουν εξαγωγές στις τέσσερις χώρες της Νότιας Αμερικής. Και οι εξαγωγές της ΕΕ υποστηρίζουν 12.000 θέσεις εργασίας στη Ρουμανία.

Για τη Ρουμανία, το εμπόριο με τις μεγαλύτερες οικονομίες του μπλοκ Mercosur, τη Βραζιλία και την Αργεντινή, αποτελεί πηγή ελλείμματος. Τους πρώτους εννέα μήνες του περασμένου έτους, οι εξαγωγές ανήλθαν σε 187 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εισαγωγές σε 307 εκατομμύρια ευρώ. Η βραζιλιάνικη οικονομία κυριαρχεί σε αυτές τις σχέσεις, όπως κυριαρχεί και στη Mercosur. Η Ρουμανία εισάγει από τις δύο χώρες κυρίως πρώτες ύλες, ιδίως γεωργικές.

Ωστόσο, για άλλα ευρωπαϊκά κράτη, η Mercosur αντιπροσωπεύει ένα μεγαλύτερο διακύβευμα, καθώς αποτελεί μια αναπτυσσόμενη αγορά (Βραζιλία, Αργεντινή, Παραγουάη και Ουρουγουάη) για την εξαγωγή μηχανημάτων, εξοπλισμού και χημικών προϊόντων. Η περιοχή προσελκύεται επίσης για την εισαγωγή πρώτων υλών απαραίτητων για την πράσινη μετάβαση των ευρωπαϊκών οικονομιών, όπως το λίθιο.

Οι υποστηρικτές της εμπορικής συμφωνίας, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Ισπανίας και των σκανδιναβικών χωρών, λένε ότι θα βοηθήσει στην ενίσχυση των εξαγωγών που πλήττονται επί του παρόντος από τους δασμούς των ΗΠΑ. Επισημαίνουν, επίσης, ότι μειώνει την εξάρτησή της από την Κίνα.

Οι επικριτές, ιδίως η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία, λένε ότι φοβούνται μια πλημμύρα φθηνών πρώτων υλών και τον αντίκτυπο στους Ευρωπαίους αγρότες. Ο Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε την Πέμπτη ότι η Γαλλία θα ψηφίσει κατά της υπογραφής της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με το μπλοκ Mercosur, η οποία έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή (9/1).

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι η αναβολή της υπογραφής της συνθήκης Mercosur θα έδινε στην Επιτροπή χρόνο να προετοιμάσει καλύτερα τις εγγυήσεις για τους αγρότες. Στη Βουδαπέστη, η εμπορική συνθήκη με τις χώρες της Νότιας Αμερικής έχει γίνει πολιτικό όπλο. Το κυβερνών κόμμα FIDESZ, το οποίο αντιτίθεται στη συμφωνία, κατηγορεί το κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης, το Κόμμα Tisza, ότι ενθαρρύνει την ταχεία μονογράφησή της και, ως εκ τούτου, «καταστρέφει εκατοντάδες χιλιάδες Ευρωπαίους αγρότες». Ο πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν εξέφρασε γρήγορα την αλληλεγγύη του προς τους αγρότες που διαμαρτύρονται στις Βρυξέλλες, λέγοντας ότι είχαν «100% δίκιο» και ότι «πρέπει και μπορούμε να αποτρέψουμε τους θανάτους τους».

Και από την άλλη πλευρά, στη Βραζιλία, υπάρχει αντίθεση στη συμφωνία με την ΕΕ, ένας από τους λόγους είναι ότι οι ευρωπαϊκές εισαγωγές θα θέσουν σε κίνδυνο τη βιομηχανική ανάπτυξη της περιοχής.