Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο

Επανέρχεται το φόβητρο των δίδυμων ελλειμμάτων

 

ΣΥμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), την περίοδο Ιανουάριος 2016-Ιανουάριος 2017, οι εξαγωγές προϊόντων της χώρας από 1,71 ανήλθαν σε 2,12 δις ευρώ (€), σημειώνοντας ποσοστιαία αύξηση 23,9%. Παράλληλα, την περίοδο αυτή οι εισαγωγές προϊόντων παρουσίασαν ποσοστιαία άνοδο 52,2%, καθότι από 2,93 αυξήθηκαν σε 4,46 δις €. Δοθέντος ότι η ανοδική πορεία των εισαγωγών είναι πολύ ταχύτερη από την αντίστοιχη των εξαγωγών, το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου κατά την περίοδο Ιανουαρίου 2016-Ιανουαρίου 2017 από -1,22 διευρύνθηκε στα -2,34 δις €, που αντιστοιχεί σε ποσοστό αύξησης του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου κατά 91,8%. Η εξέλιξη αυτή είναι πολύ ανησυχητική και αντανακλά τις ενδογενείς αντιφάσεις του οικονομικού μας συστήματος. Αν τους επόμενους μήνες, οι εισαγωγές συνεχίσουν να αυξάνονται με ταχύτερους ρυθμούς από την αντίστοιχη άνοδο των εξαγωγών, η αναπόφευκτη διεύρυνση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα επαναφέρει το νοσηρότατο καθεστώς των «δίδυμων ελλειμμάτων» (twin deficits). Στο σημείο αυτό θα προβούμε σε ορισμένες τεχνοκρατικές παρατηρήσεις, για να διαπιστωθεί ότι το ενδεχόμενο διεύρυνσης του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, σε συνδυασμό με την διατήρηση των κρατικών ελλειμμάτων σε υψηλά επίπεδα, με μαθηματική βεβαιότητα θα προκαλούσαν την αποτυχία του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2017-2021. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ προσδοκά σε ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας 2,7% κατά τη διάρκεια του 2017. Από τον πίνακα 1.3 της Εισηγητικής Έκθεσης του Γενικού Κρατικού Προϋπολογισμού οικονομικού έτους 2017, παρατηρούμε πως η αναπτυξιακή επίδοση του 2,7% βασίζεται στους ποσοτικούς στόχους, ότι, το 2017 η ιδιωτική κατανάλωση και οι ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου θα σημειώσουν αντίστοιχη ποσοστιαία αύξηση 1,8% και 9,1% και ταυτόχρονα το ποσοστό ανόδου των εξαγωγών θα διαμορφωθεί σε 5,3% έναντι 3,2% των εισαγωγών.

Όσοι έχουν βασικές γνώσεις από τη μεθοδολογία των εθνικών λογαριασμών, αντιλαμβάνονται  ότι αν το 2017 οι όροι αντιστραφούν και το ποσοστό ανόδου των εισαγωγών προσεγγίσει το 8% και των εξαγωγών έστω ότι διαμορφωθεί στο 5,5%, τότε ο αναπτυξιακός ρυθμός της ελληνικής οικονομίας θα είναι μηδενικός όπως ήταν και το 2016. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι σε περιόδους ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας, το ποσοστό αύξησης των εισαγωγών αγαθών και υπηρεσιών ήταν πάντοτε ταχύτερο από το αντίστοιχο των εξαγωγών, με αποτέλεσμα των υπερδιόγκωση των ελλειμμάτων του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Λίαν διδακτική είναι η περίοδος 1994-2008, που ο μέσος ετήσιος αναπτυξιακός ρυθμός της χώρας ήταν 3,6%. Την περίοδο αυτή η ανοδική τάση των εισαγωγών ήταν κατά πολύ ταχύτερη από εκείνη των εξαγωγών, με αποτέλεσμα την δραματική αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών από μόλις -2,5 δις € το 1994 σε -34,8 δις € το 2008. Οι πολιτικοί και οι τεχνοκράτες που αγνοούν ή παρερμηνεύουν τα διδάγματα της οικονομικής ιστορίας, είναι ανίκανοι να εφαρμόσουν αποτελεσματική μακροοικονομική πολιτικοί και θεωρούνται επικίνδυνοι για τη χώρα. Δυστυχώς, τα πολιτικά πρόσωπα που είχαν τις τύχες της εθνικής οικονομίας στα χέρια τους κατά την περίοδο 1994-2008, δεν κατανοούσαν ότι σε συνθήκες ταχύρυθμης αναπτυξιακής διαδικασίας, η χώρα πορευόταν ολοταχώς στη χρεοκοπία. Δεν είχαν συνειδητοποιήσει ότι τα δίδυμα ελλείμματα προκαλούσαν τον αργό θάνατο της εθνικής οικονομίας. Δυστυχώς, συνάδελφοι με δημοσιεύσεις σε κορυφαία επιστημονικά περιοδικά, όπως Econometrica, Quarterly Journal of Economics, American Economic Review, κ.ά., που συμμετείχαν στα κυβερνητικά οικονομικά επιτελεία της περιόδου 1994-2009, φέρουν βαρύτατες ευθύνες για την χρεοκοπία του 2009. Δεν έβλεπαν ότι τα «δίδυμα ελλείμματα» εξωθούσαν τη χώρα στη χρεοκοπία και μάλιστα σε συνθήκες αξιόλογων αναπτυξιακών επιδόσεων; Δεν αντιλαμβάνονταν ότι η αύξηση του χρέους της κεντρικής κυβέρνησης από 83 δις το 1993 σε 261 δις € το 2008, ήταν το οικτρό αποτέλεσμα του άκρως επικινδύνου φαινομένου των ανατροφοδοτούμενων «δίδυμων ελλειμμάτων»; Διαισθάνομαι ότι τα δίδυμα ελλείμματα θα κάνουν έντονη την παρουσία τους τα επόμενα χρόνια. Η μακροοικονομική κατάσταση της ελληνικής οικονομίας σήμερα είναι κατά πολύ χειρότερη απ’ ότι ήταν το 2009. Γι’ αυτό, οι ασκούντες την μνημονιακή οικονομική πολιτική, οφείλουν να είναι πολύ προσεκτικοί σε λόγια και σε έργα, γιατί τα δίδυμα ελλείμματα καραδοκούν και οι ενδογενείς παθογένειες της ελληνικής οικονομίας που τα δημιουργούν εξακολουθούν να υφίστανται.

 

 

 

 

 

Αρθρογράφος